Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Jedną z najbardziej znanych alegorii występujących w literaturze jest przedstawienie ludzkiego życia, jako wędrówki. Kostucha, to oczywista alegoria śmierci. Dlaczego te skojarzenia przychodzą nam tak łatwo?

Czym jest alegoria, jak ją stosować i do czego służy? Oto najważniejsze informacje na ten temat. Na końcu artykułu znajduje się test.

Czym jest alegoria?


Dobrze wiedzieć
Alegoria - krótka definicja
Utwór lub fragment utworu, który poza znaczeniem dosłownym posiada, utrwalone w kulturze, znaczenie ukryte.


Alegoria może być stosowana nie tylko w literaturze, ale również w sztukach plastycznych. Jest to sposób przedstawienia wydarzenia, idei, wartości czy jakiegoś innego abstrakcyjnego pojęcia w inny sposób niż oczywisty – za pomocą obrazu symbolicznego lub metaforycznego. Obrazem nie musi być oczywiście wyłącznie plastyczna prezentacja. Może to być utwór lub fragment utworu literackiego. Do stworzenia alegorii można wykorzystać na przykład personifikację (śmierć w postaci kostuchy z kosą).

Kostucha - alegoria śmierci
Śmierć - anonimowy malarz flamandzki


Co ważne, do stworzenia alegorii konieczne jest posługiwanie się emblematami lub atrybutami, które jednoznacznie sugerują główne znaczenie. Jak w przypadku kostuchy – kosa jest jej atrybutem, tak jak atrybutem króla jest korona czy berło.

Istotne jest aby zastosowane emblematy czy atrybuty były jednoznaczne. Tym właśnie odróżnia się alegorię od symbolu.

Dobrze wiedzieć
Symbol a alegoria
Cechą wspólną symbolu i alegorii jest to, że nie są rozumiane dosłownie. O ile jednak symbol może być wieloznaczny, to alegoria musi być jasna i jednoznaczna. Podczas czytania tekstu literackiego czy oglądania obrazu, odbiorca musi wiedzieć od razu, do czego się przedstawiona treść odnosi.

Jaką funkcję pełni alegoria w literaturze?


Alegoria jest środkiem stylistycznym. Jest to element świata przedstawionego w tekście literackim. Pokazuje zwykle coś więcej niż tylko ideę czy wartość, którą przedstawia, symbolizuje. Np. alegoria dobra pokazuje nie tylko dobro, ale również ideę czy tezę, że dobro zawsze zwycięża. Alegoria wolności może pokazywać, że wolność jest nadrzędną wartością, dla której warto wiele poświęcić.



Często stosowana jest w literaturze o charakterze dydaktycznym lub moralizatorskim (np. w bajkach), gdzie takie właśnie pokazanie ważnej idei ma na celu jej upowszechnienie.

Przykłady alegorii

Alegoria - tonący okręt

Lecz wy, coście mnie znali, w podaniach przekażcie,
Żem dla ojczyzny sterał moje lata młode;
A póki okręt walczył - siedziałem na maszcie,
A gdy tonął - z okrętem poszedłem pod wodę...

Testament mój Juliusza Słowackiego - walczący i tonący okręt jest alegorią ojczyzny.

Wzmagają się wały,
Grozi burza grzmi niebo; okręt nie zatonie,
Majtki zgodne z żeglarzem, gdy staną w obronie;
A choć bezpieczniej okręt opuścić i płynąć,
Poczciwiej być w okręcie ocalić lub zginąć.

Świat zepsuty, Ignacy Krasicki - poeta za pomocą alegorii ojczyzny jako okrętu wyraża nadzieję, że w momencie zagrożenia, obywatele zjednoczą się i staną w jej obronie.


strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 

Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


dla: Kulturalna Polska klp.pl

  Dowiedz się więcej
1  Jak napisać dobrą recenzję?
2  Jak napisać dobrą rozprawkę?
3  Jak napisać dobry esej?



Streszczenia książek
Tagi: