Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki

Problematyka Fantazego


Poza ukazaniem fałszu i zakłamania polskich warstw arystokratycznych z początku XIX wieku, ich bezużyteczności, Słowacki dał sygnał, że konieczne są nowe elity. Ziemie polskie potrzebowały wówczas młodych, energicznych, zaradnych, chętnych do pracy kapitalistów, którzy swoją działalnością mogliby odmienić oblicze narodu i poprowadzić go do niepodległości.

Wieszcz w utworze złożył również hołd powstańcom listopadowym. Ukazał bowiem Jana i Majora jako mężnych i odważnych bohaterów, którzy byli przeciwieństwem arystokratów. Miłość Jana do Dianny była prawdziwa i szczera, zupełnie inna niż uczucie Fantazego i Idalii. Major był człowiekiem honoru i nie zawahał się odebrać sobie życia, pomimo że nie musiał tego robić. Swoim czynem umożliwił Janowi poślubienie Dianny.

Słowacki sprzeciwił się poza tym przedmiotowemu traktowaniu miłości. Potępił rodzinę Respektów, którzy nie licząc się z uczuciami córki postanowili wydać ją za hrabiego, byle zapewnić sobie dostatnie życie. Fantazy to również krytyka fałszu, zakłamania, udawania kogoś, kim się nie jest.

Warstwy społeczne przedstawione w Fantazym


Arystokrację ziemiańską reprezentują w utworze Respektowie. Przyzwyczajeni do feudalizmu szlachcice z nieufnością i strachem spostrzegają nadchodzące zmiany kapitalistyczne. Nie są oni w stanie przystosować się do nowych warunków gospodarczych, mentalnie tkwiąc w poprzedniej epoce. Niezaradność życiowa prowadzi Respektów do ruiny finansowej. Rodzina stała na skraju bankructwa. Połowa jej majątku miała trafić do skarbu państwa, a druga połowa do prywatnych wierzycieli. Pracującym u Respektów chłopom groziła rekwizycja, czyli przymusowe spłacanie długów pracodawcy.



Chociaż bieda zagląda im coraz bardziej w oczy, to nie zamienili trybu życia. W ich domu panuje przepych, wszędzie stoją posągi, a w angielskim ogrodzie organizowane są przedstawienia rozrywkowe. Respektowie są przekonani, że nie wypada im wziąć się do pracy, ponieważ ludzie oczekują od nich, że podtrzymają swoją pozycję społeczno-towarzyską.

Rodzina Respektów posłużyła również Słowackiemu za przykład zwyrodnienia moralnego i nicości intelektualnej arystokracji ziemiańskiej. Wieszcz wskazywał, że ta warstwa społeczna skazana jest na niepamięć, ponieważ najzwyczajniej w świecie się przeżyła i nikt jej już nie potrzebował. Nowa sytuacja ekonomiczna obnażyła prawdziwe oblicze rodziny Respektów. Okazali się oni być ludźmi obłudnymi, zakłamanymi, moralnie zepsutymi i zwyczajnie głupimi. Swoją pozą usiłowali ukryć fatalną sytuację finansową. Wszystko podporządkowali temu, żeby zdobyć pieniądze i powrócić na szczyt. Gotowi byli nawet poświęcić swoją córkę, byle by osiągnąć ten cel. Nie liczyli się z faktem, że Dianna była już zaręczona z Janem, gdy postanowili wydać ją za hrabiego Fantazego. Rodzice przedmiotowo traktowali córkę, upatrując w niej ratunek dla swojej pogarszającej się sytuacji. Wiedzieli również, że hrabia kocha inną kobietę i Dianna może być z nim nieszczęśliwa, mimo tego i tak zamierzali ją zeswatać z Fantazym.

Rodzina gardziła też ludźmi niższego pochodzenia. Widać to najlepiej w słowach skierowanych do Jana przez Respektową:

Idź precz! Nie stój blisko,
Podły!... bo śmierdzisz tu prostym żołdakiem,
Bo cuchniesz, cuchniesz tak jak lokaisko,

Bo cię czuć wódką prostą – i tabakiem
Spleśniałym… Precz mi z oczu!.


Znamienny jest fakt, że to właśnie Jan poślubił ostatecznie Diannę, a Respektowa bez wahania zgodziła się oddać mu rękę córki, gdy dowiedziała się, że w nagrodę dostanie spadek po majorze.


strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 

Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


dla: Kulturalna Polska klp.pl

  Dowiedz się więcej
1  Rękawiczka - streszczenie
2  Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831)
3  Mistycyzm



Streszczenia książek
Tagi: