Główne tematy i motywy literatury romantycznej

Polskie utwory romantyczne pełne są rozmaitych motywów, podejmują różne tematy. W dziełach z epoki można spotkać na przykład wątki apokaliptyczne (<i>Nie-Boska komedia</i>), by już u innego autora czytać o sielskim i pozbawionym trosk życiu (motyw arkadii w <i>Panu Tadeuszu</i>).

Najbardziej rozpowszechnionym i najczęściej eksploatowanym „romantycznym” tematem jest chyba <em>miłość</em>. Twórcy uwzględnili jej wszystkie odmiany. Mamy na przykład miłość do ojczyzny (<i>Konrad Wallenrod, Sonety krymskie, Pan Tadeusz, Dziady cz. III, Kordian, Grób Agamemnona</i>), miłość do kobiety w dwóch wariantach: spełnioną (<i>Pan Tadeusz</i>) oraz tę trudniejszą (<i>Faust, Dziady cz. IV</i>). Jest także miłość w odniesieniu do śmierci. Jednym razem wygrywa walkę z odwiecznym porządkiem życia (<i>Romantyczność, Dziady cz. IV</i>), by kiedy indziej po prostu współistnieć obok (<i>Konrad Wallenrod, Kordian</i>).

Ważnym motywem jest także <em>ojczyzna</em>, realizowana w różnych perspektywach, np. w kontekście mesjanizmu (<i>Dziady cz. III, Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego, Kordian</i>) czy poszanowania dla tradycji, jaką zaszczepiło w nas przebywanie w Polsce (<i>Pan Tadeusz, Konrad Wallenrod</i>).

Często także pojawiają się <b>tematy związane z bohaterem romantycznym</b>, a raczej z jego zdefiniowaniem. Chodzi tu o bunt jednostki nieprzystosowanej do otoczenia (<i>Oda do młodości, Dziady cz. IV, Pan Tadeusz</i>), podróż jako element biografii (<i>Faust, Dziady cz. II, Sonety krymskie, Kordian</i>) czy samotność (<i>Konrad Wallenrod, Romantyczność, Kordian</i>).