Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl
kryje się za słowem „tajemniczy”?

W powieści Frances Hodgson Burnett tajemnica ma bardzo konkretny wymiar. Na terenie posiadłości Misselthwaite Manor w YorkshireYorkshire Hrabstwo w północnej Anglii, znane z rozległych, dzikich wrzosowisk. znajduje się ogród. Jego drzwi zostały zamknięte dziesięć lat wcześniej. Klucz zakopał Archibald Craven po tragicznej śmierci żony.


Nikt z domowników nie ma tam wstępu. Stary ogrodnik Ben Weatherstaff omija to miejsce z daleka. Służąca Marta wspomina o nim tylko szeptem. Ta zmowa milczenia dorosłych tworzy dosłowną tajemnicę.


Mary Lennox trafia do Anglii jako dziesięciolatka. Jej rodzice zmarli w Indiach podczas epidemii cholerycholera Groźna choroba zakaźna układu pokarmowego, dawniej często śmiertelna.. Dziewczynka jest samotna i zaczyna zwiedzać ogromny dom. Czerwony ptaszek, rudzikrudzik Niewielki ptak o charakterystycznym, rdzawoczerwonym upierzeniu na piersi., naprowadza ją na ukryte w bluszczu drzwi. Chwilę później Mary znajduje w ziemi stary klucz.


Pierwsze wejście do środka zaskakuje dziewczynkę. Ogród jest zarośnięty, szary i pozornie martwy. Zderzenie wielkiej tajemnicy ze smutnym widokiem uschniętych gałęzi to ważny moment w książce.



Ogród jako prawdziwe miejsce


Na poziomie dosłownym tytułowe miejsce to otoczony murem fragment parku. Przez całą dekadę nikt go nie uprawiał. Róże rozrosły się bez kontroli, a ścieżki zniknęły pod chwastami. Rośliny jednak nie umarły, tylko czekały na pomoc.


Mary powoli odkrywa w nim życie. Zauważa zielone pąki i kiełkujące cebulki. Do swojej tajemnicy zaprasza Dicka Sowerby'ego. To wiejski chłopak, który świetnie zna się na przyrodzie i oswaja dzikie zwierzęta.


Później dołącza do nich Colin Craven. To syn właściciela majątku, który od lat nie wychodzi z łóżka. Chłopiec jest przekonany, że wkrótce umrze. Ogród staje się dla tej trójki bezpiecznym azylem. Dzieci spędzają tam czas bez nadzoru dorosłych i bez ich ciągłego użalania się nad chorym.



Ogród jako symbol duszy


Autorka nie kończy na dosłownym opisie przyrody. Ogród w tej powieści to przede wszystkim metaforametafora Inaczej przenośnia. Zastąpienie jednego słowa innym, by stworzyć nowe, głębsze znaczenie.. Obrazuje on wnętrze człowieka, który został odrzucony i pozbawiony miłości.


Dobrze wiedzieć
Symbol to motyw w literaturze (np. przedmiot, miejsce, zwierzę), który ma jedno znaczenie dosłowne, ale też wiele znaczeń ukrytych. W tej powieści ogród jest symbolem ludzkiej duszy.

Mary na początku książki jest chłodna, samolubna i wiecznie niezadowolona. Jej charakter przypomina zaniedbany, zamknięty na klucz park. Praca w ziemi i kontakt z surową przyrodą wrzosowiska powoli ją zmieniają. Każdy wyrwany chwast to krok w stronę jej własnego dojrzewania.


Przemiana Colina jest jeszcze bardziej widoczna. Chłopiec zamknął się w sypialni jak w klatce. Przez lata hodował w sobie strach przed chorobą. Kiedy trafia między kwitnące drzewa, zaczyna ćwiczyć i stawiać pierwsze kroki. Fizyczne otwarcie zardzewiałej furtki oznacza otwarcie się Colina na normalne życie.



Tajemnica, która nie jest mroczna


Słowo „tajemniczy” w tytule nie oznacza czegoś strasznego. To raczej sekret, który czeka na odkrycie przez właściwą osobę. Ogród nie stwarza żadnego zagrożenia. Jest po prostu miejscem uśpionego życia.


Pisarka buduje napięcie na zasadzie kontrastukontrast Zestawienie dwóch zupełnie różnych, przeciwnych rzeczy, by mocniej podkreślić ich cechy.. Zakaz i milczenie dorosłych sugerują, że za murem kryje się coś złego. Mary odkrywa jednak zupełnie inną prawdę. To najbezpieczniejsze i najbardziej radosne miejsce w całej posiadłości. Tajemnica znika, gdy dzieci zaczynają tam po prostu pracować.



Jedno słowo, wiele znaczeń


Tytuł powieści działa na kilku różnych poziomach. Tajemniczy ogród możemy rozumieć na cztery sposoby:



  • Zamknięte miejsce – konkretny, otoczony murem kawałek ziemi, do którego pan Craven zakopał klucz.

  • Przestrzeń wolności – jedyne miejsce, gdzie Mary, Colin i Dick rządzą się własnymi prawami.

  • Obraz duszy dziecka – zaniedbanej i smutnej, ale zdolnej do pięknego rozkwitu pod wpływem troski.

  • Symbol żałoby – Craven zamknął furtkę, bo stracił tam żonę. Ponowne wejście do ogrodu oznacza pogodzenie się z jej śmiercią.


Tytuł książki jest zarazem jej najkrótszym streszczeniem. Burnett pyta czytelnika, co się stanie, gdy otworzy zamknięte drzwi. Odpowiedź jest prosta: za nimi czeka szansa na zmianę i nowe życie.






Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij






  Dowiedz się więcej
1  Streszczenie Tajemniczego ogrodu w pigułce
2  Motyw choroby i zdrowia w Tajemniczym ogrodzie
3  Kontekst historyczny i społeczny w Tajemniczym ogrodzie