Geneza i okoliczności powstania „Akademii pana Kleksa”
Jan Brzechwa napisał „Akademię pana Kleksa” w czasie II wojny światowej, ukrywając się w Warszawie przed Niemcami. Książka była dla niego ucieczką od brutalnej rzeczywistości w bezpieczny świat wyobraźni i magii. Powieść wydano w 1946 roku, a zniszczona wojną Polska natychmiast pokochała tę radosną opowieść.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Pisanie w cieniu wojny
Jan Brzechwa tworzył historię o panu Kleksie w latach 1944–1945. Był to czas okupacji niemieckiejCzas podczas II wojny światowej, gdy ziemie polskie były zajęte i kontrolowane przez wojska hitlerowskich Niemiec.. Warszawa płonęła, a codzienność wypełniał strach o życie.
Pisarz miał żydowskie korzenie. Musiał ukrywać się po tak zwanej stronie aryjskiej pod fałszywym nazwiskiem. Pisał w tajemnicy, nie wiedząc, czy dożyje kolejnego dnia.
Baśniowy azyl zamiast brutalnej rzeczywistości
W tych strasznych warunkach autor wymyślił miejsce całkowicie bezpieczne. Akademia to szkoła, w której nauka jest zabawą. Szpak Mateusz mówi ludzkim głosem, a nauczyciel leczy chore sprzęty.
Nie ma tu przemocy ani wojennych rozkazów. Brzechwa stworzył azylBezpieczne miejsce, schronienie przed niebezpieczeństwem., w którym zło z prawdziwego świata nie istnieje.
Największym zagrożeniem w książce nie są żołnierze, ale golarz Filip i jego dzieło. To on ożywia lalkę, Alojzego Bąbla, który ostatecznie niszczy sekrety Akademii.
Wielu pisarzy w czasie wojny tworzyło radosne dzieła. Był to sposób na obronę własnej psychiki przed załamaniem i ucieczkę od okrucieństwa.
Kim był autor przed wojną?
Jan Brzechwa naprawdę nazywał się Jan Wiktor Lesman. Przed wojną zasłynął jako poeta piszący wiersze dla dzieci. Tworzył rymowanki pełne humoru i absurduCoś pozbawionego sensu, nielogicznego, często śmiesznego., takie jak „Kaczka Dziwaczka” czy „Na straganie”.
Ten sam żartobliwy język przeniósł do swojej powieści. Ambroży Kleks nie jest zwykłym dyrektorem. Nosi piegi, uczy kleksografii, a jego metody łamią wszelkie zasady logiki.
Pisarz czerpał z tradycji europejskich baśniKrótki utwór, w którym świat rzeczywisty miesza się z fantastycznym, a dobro zazwyczaj wygrywa ze złem.. Stworzył jednak bohatera wyjątkowego. Pan Kleks jest dziwaczny, ale jednocześnie bardzo ciepły i opiekuńczy.
Wielki sukces w zrujnowanym kraju
Książka trafiła do druku w 1946 roku. Polska leżała w gruzach po zakończeniu wojny. Dzieci bardzo potrzebowały opowieści, która przywróci im uśmiech i poczucie bezpieczeństwa.
Historia Adasia Niezgódki idealnie odpowiedziała na te potrzeby. Powieść błyskawicznie zdobyła ogromną popularność. Autor napisał później dwie kolejne części: „Podróże pana Kleksa” oraz „Tryumf pana Kleksa”.
„Akademia pana Kleksa” to powieść fantastyczna. Należy do epiki, czyli jednego z trzech głównych rodzajów literackich, w którym o wydarzeniach opowiada narrator.