Roald Dahl - biografia
Roald Dahl to jeden z najpopularniejszych brytyjskich pisarzy, który stworzył uwielbiane przez dzieci opowieści, takie jak „Charlie i fabryka czekolady”. Jego życie było pełne przygód, od pracy w Afryce po służbę jako pilot wojskowy podczas II wojny światowej. Twórczość autora wyróżnia się czarnym humorem oraz niezwykłą wyobraźnią, która do dziś inspiruje czytelników na całym świecie.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 5 min
Spis treści
Wczesne życie i edukacja
Przyszły pisarz urodził się w 1916 roku w walijskim mieście Llandaff. W Europie trwała wtedy I wojna światowa. Jego rodzice, Harald i Sofia, pochodzili z Norwegii. Chłopiec otrzymał imię na cześć słynnego norweskiego podróżnika, Roalda Amundsena.
I wojna światowa (1914–1918) to jeden z największych konfliktów zbrojnych w historii. Zmieniła ona granice państw w Europie i wpłynęła na życie milionów ludzi.
Dahl wychowywał się z czworgiem rodzeństwa. Jego ojciec był maklerem okrętowymOsoba, która zajmuje się zaopatrywaniem statków w niezbędne rzeczy, takie jak paliwo i żywność.. W 1918 roku rodzina przeniosła się do miejscowości Radyr. Wspomnienia z tego beztroskiego okresu pisarz opisał później w książce „Boy”.
Szczęśliwe dzieciństwo przerwała tragedia. W 1920 roku zmarła starsza siostra Roalda, a wkrótce po niej odszedł jego ojciec. Matka została sama z szóstką dzieci i postanowiła wrócić do Llandaff.
W 1925 roku Roald rozpoczął naukę w szkole w Weston-super-Mare. Cztery lata później przeniósł się do szkoły w Repton. To właśnie tam brał udział w degustacjach słodyczy. To doświadczenie zainspirowało go później do napisania „Charliego i fabryki czekolady”.
Debiut i pierwsze dzieła
Po szkole Dahl nie poszedł na studia. Od 1934 roku pracował dla firmy naftowej Shell Oil w Afryce Wschodniej. W 1938 roku wyjechał na kontrakt do TanganikiDawne państwo w Afryce Wschodniej. Obecnie jest to część Tanzanii.. Jego pobyt przerwał wybuch II wojny światowej.
Dahl zgłosił się do brytyjskiego lotnictwa wojskowego, czyli RAF-u. Latać uczył się w Nairobi. Podczas jednego z lotów jego samolot rozbił się nad Pustynią Libijską. Pisarz przeżył, ale spędził kilkanaście tygodni w szpitalu.
RAF (Royal Air Force) to Królewskie Siły Powietrzne Wielkiej Brytanii. Odegrały one kluczową rolę podczas II wojny światowej, broniąc kraju przed atakami z powietrza.
W 1941 roku wrócił do latania i brał udział w walkach w Grecji oraz w Hajfie. Z powodu silnych bólów głowy musiał jednak zrezygnować ze służby. Wrócił do Wielkiej Brytanii, do rodzinnego domu w hrabstwie Buckinghamshire.
W 1942 roku wyjechał do Waszyngtonu jako attaché wojskowyDyplomata, który reprezentuje siły zbrojne swojego kraju w innym państwie.. Tam poznał pisarza C.S. Forestera, który namówił go do spisania wojennych wspomnień. Tekst ukazał się anonimowo w gazecie. Rok później Dahl wydał swoją pierwszą książkę „Gremliny”, opartą na opowieściach lotników.
Dojrzałość twórcza
Po wojnie Dahl wrócił do Anglii. W 1946 roku wydał zbiór dziesięciu opowiadań o lataniu i zamieszkał w wiosce Great Missenden. Dwa lata później ukazała się jego pierwsza powieść dla dorosłych, w której przedstawił wizję wojny nuklearnej.
W 1952 roku pisarz wziął ślub z amerykańską aktorką Patricią Neal. W 1954 roku kupił dom w Great Missenden, a rok później na świat przyszła jego córka Olivia. W tym czasie premierę miała jego jedyna sztuka teatralna „The Honeys”. W 1957 roku kilka opowiadań Dahla trafiło na ekrany w popularnym serialu „Alfred Hitchcock przedstawia”. W kolejnych latach urodziły się jego kolejne dzieci: Tessa i Theo.
Prawdziwy przełom nastąpił, gdy Dahl zaczął pisać dla dzieci. W 1961 roku wydał książkę „Jakub i brzoskwinia olbrzymka”. Niestety, rok później rodzinę spotkała tragedia. Najstarsza córka pisarza zmarła na zapalenie mózgu.
W 1964 roku ukazało się największe dzieło autora – „Charlie i fabryka czekolady”. Książka przyniosła mu ogromną sławę. Dahl pisał też scenariusze filmowe, między innymi do filmu o Jamesie Bondzie „Żyje się tylko dwa razy”. Rok później stworzył scenariusz do obrazu „Nasz cudowny samochodzik”.
Kontekst historyczny
Życie i twórczość Dahla mocno splatały się z wielką historią XX wieku. Pisarz dorastał w cieniu I wojny światowej, a jako młody człowiek walczył w kolejnym globalnym konflikcie. Doświadczenia z frontu ukształtowały jego charakter i styl pisania.
Podczas pobytu w Stanach Zjednoczonych Dahl pracował jako szpieg na rzecz Wielkiej Brytanii. Obracał się w wyższych sferach i bywał na wystawnych balach. Te tajne misje i polityczne intrygi miały miejsce w początkach zimnej wojnyOkres napięć politycznych po II wojnie światowej między państwami zachodnimi a Związkiem Radzieckim..
Wojenne przeżycia sprawiły, że w jego książkach często pojawia się mroczny humor. Pisarz nie bał się trudnych tematów, co wyróżniało go na tle innych twórców literatury dziecięcej tamtych czasów.
Spuścizna i znaczenie
W kolejnych latach Dahl napisał wiele innych przebojów dla dzieci. Do najsłynniejszych należą: „Wiedźmy”, „Czarodziejski palec”, „Charlie i wielka szklana winda”, „Danny mistrz świata”, „Flejtuchy”, „Uki włóż” oraz „Fantastyczny pan Lis”. Wiele z tych historii doczekało się znanych ekranizacjiPrzeniesienie na ekran kinowy lub telewizyjny fabuły książki, sztuki teatralnej czy komiksu..
Pisarz zmarł w 1990 roku na białaczkę. Jego życiowym mottem był krótki wiersz:
Moja świeca z dwóch końców płonie,
Nie przetrwa nocy, za krótki knot,
Lecz przyjaciołom i wrogom moim,
Nim się wypali da światła moc.
Dziś imię autora nosi specjalna fundacja. Organizacja ta szkoli pielęgniarki i pomaga przewlekle chorym dzieciom w Wielkiej Brytanii. Książki Roalda Dahla wciąż bawią i uczą kolejne pokolenia czytelników na całym świecie.