Charlie i fabryka czekolady - motywy literackie
Powieść Roalda Dahla ukazuje świat, w którym dobre serce i skromność wygrywają z chciwością oraz egoizmem. Książka opiera się na wyraźnych schematach, takich jak nagła zmiana losu biednego chłopca czy surowe kary dla nieposłusznych dzieci. Poszczególne wątki przypominają klasyczne opowieści, gdzie magia służy do wymierzania sprawiedliwości.
Spis treści
Motyw odmiany losu
Charlie Bucket żyje w skrajnej biedzie. Gnieździ się z rodzicami i czworgiem dziadków w ciasnym domku na skraju miasta. Rodzina je głównie chleb z margaryną, ziemniaki i kapustę. Czekolada pojawia się w ich domu tylko raz w roku, na urodziny chłopca. Sytuacja staje się dramatyczna, gdy ojciec traci pracę w fabryce pasty do zębów.
Wszystko zmienia się, gdy Charlie znajduje Złoty Talon w trzeciej kupionej tabliczce czekolady. Wygrana otwiera mu drzwi do niezwykłej fabryki Willy'ego Wonki. Dzięki skromności chłopiec przechodzi próbę charakteru i zostaje dziedzicem całego majątku. Rodzina przenosi się do fabryki, a ich problemy znikają. Biedny, ale uczciwy bohater zostaje hojnie nagrodzony.
Motyw literacki to powtarzający się w książkach schemat, postać lub sytuacja. W tej powieści motywem jest na przykład nagłe wzbogacenie się biedaka.
Motyw ucznia i mistrza
Willy Wonka pełni rolę ekscentrycznegoDziwny, nietypowy, zachowujący się inaczej niż większość ludzi. nauczyciela. Oprowadza gości po swoim zakładzie i tłumaczy działanie niezwykłych maszyn. Z dumą opowiada o wynalazkach, których nie potrafi stworzyć nikt inny. Dzieci reagują na jego lekcje bardzo różnie. Większość łamie zakazy i ignoruje ostrzeżenia mistrza.
Wonka nie reaguje gniewem na złe zachowanie. Spokojnie obserwuje, jak każde nieposłuszne dziecko samo skazuje się na karę. Tylko Charlie słucha poleceń i okazuje szacunek gospodarzowi. W nagrodę zostaje prawdziwym uczniem mistrza. Pozna sekrety produkcji czekolady i przejmie całą fabrykę. Relacja Wonki i Charliego pokazuje, że mistrz szuka ucznia, któremu można zaufać.
Motyw niegrzecznego dziecka
W książce pojawia się czwórka rozwydrzonych dzieci. Każde z nich uosabia inną, mocno przerysowaną wadę. Augustus Gloop to żarłok myślący wyłącznie o jedzeniu. Violet Beauregarde nieustannie żuje gumę i pyskuje rodzicom. Mike Teavee jest uzależniony od telewizji. Veruca Salt to kapryśna dziewczynka, która wymusza wszystko krzykiem.
W fabryce żadne z nich nie potrafi opanować swojej słabości. Augustus wpada do rury z czekoladą, a Violet zamienia się w ogromną jagodę. Mike kurczy się do rozmiarów krasnoludka, natomiast Veruca ląduje w zsypie na śmieci. Kary są natychmiastowe i dopasowane do winy. Autor używa tu czarnego humoruŻartowanie z rzeczy poważnych, smutnych lub tragicznych.. Pokazuje w ten sposób, że wady mają realne konsekwencje.
Motyw biedy
Rodzina Bucketów ledwie wiąże koniec z końcem. Pan Bucket pracuje w fabryce pasty do zębów, gdzie przykręca nakrętki na tubki. Zarobki są tak niskie, że rodzinie brakuje na porządne jedzenie. Czworo dziadków przez cały rok leży w jednym łóżku. Dom jest zbyt mały i zimny, żeby mogli po nim chodzić.
Bieda w powieści nie jest jednak tylko tłem wydarzeń. To warunek, który sprawdza charakter głównego bohateraPostać, wokół której toczy się najważniejsza akcja utworu.. Charlie mimo skrajnego niedostatku nie staje się zawistny. Szanuje każdy kawałek czekolady i cieszy się z drobnych rzeczy. Ta postawa odróżnia go od czworga bogatych dzieci. One mają wszystko, a i tak nie są szczęśliwe.
Motyw starości
Dziadkowie Charliego mają ponad dziewięćdziesiąt lat. Joe i Josephine to rodzice pana Bucketa, a George i Georgina – pani Bucket. Staruszkowie są słabi i całymi dniami leżą w łóżku. Ich jedyną radością są wieczorne rozmowy z wnukiem. Charlie opowiada im o fabryce Wonki, a oni snują wspomnienia.
Dziadek Joe wykazuje się największą energią spośród wszystkich. Na wieść o Złotym Talonie wyskakuje z łóżka i zaczyna tańczyć. To on zostaje opiekunem Charliego podczas wycieczki po fabryce. Przechodzi własną przemianę ze staruszka przykutego do łóżka w aktywnego uczestnika przygody. Ten wątekCiąg zdarzeń w książce dotyczący jednej postaci lub sprawy. pokazuje, że więź między pokoleniami daje siłę obu stronom.
Motyw winy i kary
Świat przedstawionyWszystko, co istnieje w książce: czas, miejsce, bohaterowie i wydarzenia. w książce jest wyraźnie czarno-biały. Postacie dzielą się na dobre i złe. Każdy zły uczynek prowadzi do natychmiastowej, dotkliwej kary. Łakomstwo, egoizm i rozkapryszenie zostają ukarane w sposób związany z samą wadą. Wonka nie musi nikogo osądzać. Mechanizmy fabryki działają jak lustro, w którym dzieci widzą swoje najgorsze cechy.
NarratorOsoba opowiadająca o wydarzeniach w książce. nie ukrywa, po czyjej stronie stoi. Ironiczne komentarze i trafne uwagi dziadków jednoznacznie oceniają zachowanie bohaterów. Powieść kończy się jasnym morałemPouczający wniosek płynący z opowieści, często na końcu bajki lub baśni.. Skromność zostaje hojnie wynagrodzona, a pycha prowadzi do kłopotów.
Baśń to gatunek, do którego nawiązuje ta powieść. W baśniach dobro zawsze ostatecznie zwycięża, a magia przeplata się z prawdziwym życiem.
Motyw wychowania
Autor zestawia ze sobą dwa modele wychowania. Pokazuje mądre wsparcie rodziny Charliego i szkodliwe rozpieszczanie pozostałych dzieci. Rodzice Augustusa, Violet, Mike'a i Veruci spełniają każdy kaprys swoich pociech. Kupują im wszystko i nigdy nie odmawiają. Efektem jest czwórka dzieci, które nie znają granic i myślą wyłącznie o sobie.
Rodzina Bucketów nie ma pieniędzy na prezenty. Daje za to Charliemu miłość, szacunek i przykład ciężkiej pracy. Chłopiec wyrasta na kogoś, kto potrafi zachować spokój w trudnych chwilach. Powieść sugeruje, że dobre wychowanie nie zależy od zasobności portfela. Liczą się wartości przekazywane dzieciom każdego dnia.
Rozwiń: Motyw wychowania w „Charliem i fabryce czekolady" (czas czytania: 2 min)Motyw magii i cudowności
Fabryka Willy'ego Wonki łamie wszystkie prawa fizyki. Rzeka płynie czekoladą, łąki są jadalne, a windy latają w każdym kierunku. Każda sala kryje inny wynalazek. Znajdziemy tam gumę do żucia zastępującą pełny obiad i telewizję potrafiącą teleportowaćNatychmiastowe przeniesienie kogoś lub czegoś z jednego miejsca w drugie. czekoladę. Niemożliwe staje się normą, a granica między zabawą a niebezpieczeństwem jest bardzo cienka.
Magia w powieści nie jest jednak bezcelowa. Każdy cudowny wynalazek Wonki służy sprawdzeniu charakteru odwiedzających. Maszyny testują, kto oprze się pokusie, a kto się jej podda. Cudowność fabryki mocno kontrastujeOstre przeciwieństwo dwóch rzeczy, zjawisk lub cech. z szarą, biedną rzeczywistością Charliego. Dzięki temu jego nagroda wydaje się jeszcze bardziej niesamowita.