Najważniejsze cytaty z „Moralności pani Dulskiej”
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 4 min
Spis treści
Dulszczyzna i podwójna moralność
Na to mamy cztery ściany i sufit, ażeby brudy swoje prać w domu.
Programowy manifest głównej bohaterki. Dulska wypowiada te słowa w odpowiedzi na zarzuty o tolerowanie romansu syna pod własnym dachem. Nie potępia samego faktu uwiedzenia dziewczyny. Przeraża ją wyłącznie wizja skandaluZdarzenie wywołujące oburzenie społeczne, często związane z naruszeniem norm obyczajowych. i utraty reputacji. To zdanie kondensuje całą filozofię podwójnej moralności – wszystko jest dozwolone, dopóki nikt z zewnątrz o tym nie wie.
Znam ja tę waszą moralność...
Juliasiewiczowa, krewna Dulskich, doskonale rozumie zasady gry panujące w tym domu. Sama żyje ponad stan i manipuluje otoczeniem, ale w przeciwieństwie do ciotki, robi to z pełną świadomością i cynizmem. Pełni rolę negocjatorki w sprawie odprawy dla Hanki. Jej postawa udowadnia, że zakłamanie nie jest domeną jednej osoby, ale całego środowiska mieszczańskiegoWarstwa społeczna, którą Zapolska krytykuje za materializm, hipokryzję i brak wyższych wartości..
Gabriela Zapolska opatrzyła swój utwór podtytułem „Tragikomedia kołtuńska”. Słowo „kołtun” oznaczało w tamtym czasie osobę o ciasnych horyzontach, zacofaną i ślepo zapatrzoną w pozory. Podtytuł ten od razu narzucał widzom klucz interpretacyjny – śmiech na widowni miał szybko ustąpić miejsca gorzkiej refleksji nad kondycją społeczeństwa.
Pozorny bunt Zbyszka
Ja jestem Dulski, całą duszą Dulski!
Zbyszko wypowiada te słowa, gdy dociera do niego brutalna prawda o własnym charakterze. Początkowo udaje buntownika. Chodzi po kawiarniach, romansuje ze służącą, drwi z matki. Szybko jednak kapituluje przed wygodą i pieniędzmi. Zgadza się na odprawienie Hanki, udowadniając, że dulszczyznaPostawa charakteryzująca się zakłamaniem, hipokryzją i dbaniem wyłącznie o pozory moralności. wrosła w niego na stałe. To zdanie świetnie ilustruje determinizm środowiskowyPrzekonanie, że charakter i los człowieka są całkowicie ukształtowane przez środowisko, w którym dorasta. – ucieczka przed własnym pochodzeniem okazuje się niemożliwa.
Milczenie i wybuch Felicjana
A niech was wszyscy diabli!!!
To jedyne zdanie, jakie Felicjan Dulski wypowiada w całym dramacie. Wybucha w momencie największego napięcia, gdy żona i radczyni Juliasiewiczowa próbują zatuszować sprawę ze Zbyszkiem i Hanką. Przez resztę czasu Felicjan milczy, spacerując wokół stołu. Jego bierność pozwala Dulskiej sprawować absolutną władzę w domu. Ten krótki okrzyk to akt ostatecznej, choć całkowicie bezsilnej kapitulacji.
Hanka jako ofiara systemu
Ona jest tylko służącą.
Krótkie zdanie obnażające klasową pogardę. Dulska traktuje Hankę nie jak człowieka, ale jak przedmiot, który można zużyć i wyrzucić. Dziewczyna staje się podwójną ofiarą – najpierw wykorzystuje ją Zbyszko, a potem bezwzględnie pozbywa się jej matka. W tym wątku Zapolska realizuje założenia naturalizmuKierunek w literaturze ukazujący ciemne strony życia, determinizm biologiczny i społeczny oraz brutalną prawdę o człowieku., pokazując brutalne prawa rządzące społeczeństwem.
Mela – bezsilne sumienie domu
Wszystko to jest straszne. Ja się tego wstydzę.
Mela to jedyna postać w domu Dulskich zdolna do empatiiZdolność do współodczuwania i rozumienia stanów psychicznych innych osób.. Widzi krzywdę Hanki i odczuwa autentyczny wstyd za działania swojej rodziny. Zapolska czyni z niej kompas moralnyZespół wewnętrznych zasad i wartości, które pozwalają odróżnić dobro od zła. dramatuJeden z trzech rodzajów literackich, przeznaczony do wystawiania na scenie, oparty na działaniu i dialogach.. Dziewczyna jest jednak zbyt słaba, naiwna i zdominowana przez matkę, by realnie wpłynąć na bieg wydarzeń.
Jak poprawnie cytować dramat na maturze?
Cytat z utworu przywołujesz w cudzysłowie, podając imię postaci. Przykładowy zapis: Dulska stwierdza wprost: „Na to mamy cztery ściany i sufit, ażeby brudy swoje prać w domu”. Skróty wewnątrz cytatu zaznaczaj wielokropkiem w nawiasie kwadratowym: [...].
- Nie musisz podawać numeru aktu ani sceny.
- Wystarczy zarysować kontekstZespół czynników i okoliczności towarzyszących danemu zjawisku, nadających mu właściwe znaczenie., pisząc na przykład: gdy Zbyszko grozi ożenkiem z Hanką.
- Egzaminator łatwo odróżni parafrazęSwobodna przeróbka tekstu, oddająca jego sens za pomocą innych słów. od dokładnego cytatu.
Jeśli nie pamiętasz dokładnych słów, zrezygnuj z cudzysłowu i opisz sens wypowiedzi własnymi słowami. Błędnie zapisany cytat to ryzyko utraty punktów za błąd rzeczowy.