Przygody Tomka Sawyera - motywy literackie

Motyw przyjaźni

Relacja Tomka i Hucka Finna to najważniejszy wątek powieści. Chłopcy pochodzą z zupełnie innych światów. Tomek ma dom i surową opiekunkę, ciotkę Polly. Huck to włóczęgaOsoba bez stałego domu, żyjąca na marginesie społeczeństwa., który sypia w beczkach i nie chodzi do szkoły.

Mimo tych różnic łączy ich ogromna lojalność. Największa próba ich przyjaźni nadchodzi po morderstwie na cmentarzu. Chłopcy składają przysięgę milczenia, bo boją się zemsty Indianina Joe.

Tomek ostatecznie zeznaje w sądzie, aby uratować niewinnego Muffa Pottera. Łamie obietnicę, ale robi to w słusznej sprawie. Prawdziwa przyjaźń wymaga czasem ogromnej odwagi, a nie tylko wspólnych zabaw w piratów.

Motyw dorastania

Na początku książki Tomek to beztroski łobuz. Ucieka ze szkoły, oszukuje kolegów i ciągle wymyśla nowe psoty. Z czasem musi jednak zmierzyć się z bardzo trudnymi sytuacjami.

Chłopiec jest świadkiem morderstwa. Później gubi się z Becky w ciemnej jaskini i staje twarzą w twarz z groźnym przestępcą. Te wydarzenia zmuszają go do szybkiego dorośnięcia.

Tomek uczy się odpowiedzialności za innych ludzi. Zaczyna odróżniać niewinną zabawę od prawdziwego niebezpieczeństwa. DorastanieProces, w którym dziecko uczy się brać odpowiedzialność za swoje czyny i staje się dorosłe. w tej powieści to seria bolesnych zderzeń z brutalnym światem.

Motyw zbrodni i kary

Ważnym momentem w książce jest nocna wyprawa na cmentarz. Indianin Joe zabija tam doktora Robinsona. Zrzuca winę na pijanego i niczego nieświadomego Muffa Pottera.

Ta zbrodnia niszczy spokojny, dziecięcy świat Tomka i Hucka. Chłopcy mają koszmary i żyją w ciągłym strachu przed mordercą. Ostatecznie zbrodniarza spotyka zasłużona kara.

Indianin Joe nie trafia jednak do więzienia. Zostaje przypadkowo uwięziony w jaskini, gdzie umiera z głodu i pragnienia. Mark Twain pokazuje, że zło zawsze zostaje ukarane. Sprawiedliwość wymaga jednak odwagi od ludzi, którzy znają prawdę.

Motyw buntu

Tomek ciągle łamie zasady wymyślone przez dorosłych. Wagaruje, unika pracy i ucieka z domu na Wyspę JacksonaNiezamieszkana wyspa na rzece Missisipi, idealne miejsce na ucieczkę i chłopięce zabawy., żeby zostać piratem. Jego bunt nie wynika jednak ze złośliwości.

Chłopiec po prostu kocha wolność i szuka prawdziwej przygody. Siedzenie w szkolnej ławce i nudne kazania w kościele bardzo go męczą. Autor opisuje ten chłopięcy bunt z dużym uśmiechem i sympatią.

Książka pokazuje też, że bunt ma swoje granice. Kiedy ktoś inny jest w niebezpieczeństwie, Tomek potrafi zrezygnować z własnej wygody. Staje się wtedy odpowiedzialny i poważny.

Motyw pierwszej miłości

Tomek zakochuje się w Becky Thatcher od pierwszego wejrzenia. Ich relacja to typowa szkolna miłość. Dzieci wyznają sobie uczucia, potem się kłócą, obrażają i znowu godzą.

Prawdziwy sprawdzian dla tej miłości przychodzi w jaskini McDougalaOgromny, mroczny labirynt korytarzy pod ziemią. Łatwo się w nim zgubić bezpowrotnie.. Tomek jest przerażony, ale za wszelką cenę chroni Becky. Pociesza ją i nie pozwala jej stracić nadziei na ratunek.

W tej trudnej sytuacji zwykłe zauroczenie zmienia się w prawdziwą troskę o drugą osobę. Tomek udowadnia, że potrafi być oparciem dla słabszych. Ten wątek mocno łączy się z motywem dorastania.

Motyw skarbu

Szukanie ukrytych bogactw to początkowo tylko chłopięca zabawa. Tomek naczytał się książek o piratach i chce przeżyć podobną przygodę. Szybko jednak robi się bardzo niebezpiecznie.

Chłopcy przypadkiem widzą, jak Indianin Joe ukrywa prawdziwe złoto. Od tego momentu zabawa zmienia się w walkę o przetrwanie. Skarb staje się powodem wielu groźnych sytuacji.

Ostatecznie Tomek i Huck zdobywają majątek. Złoto daje im bogactwo, ale to nie ono jest najważniejsze. Liczy się to, czego chłopcy nauczyli się podczas tej niebezpiecznej przygody.

Motyw śmierci

Śmierć w książce ma dwa zupełnie różne oblicza. Najpierw Tomek i jego koledzy udają, że utonęli. Uciekają na wyspę i z ukrycia obserwują swoją własną żałobęCzas smutku i noszenia ciemnych ubrań po śmierci kogoś bliskiego.. Traktują to jak świetną zabawę.

Później chłopcy spotykają się z prawdziwą śmiercią. Widzą brutalne morderstwo na cmentarzu. Na koniec dowiadują się o okrutnej śmierci Indianina Joe w zamkniętej jaskini.

Zderzenie dziecięcej zabawy z brutalną rzeczywistością robi ogromne wrażenie. Pokazuje, że świat dorosłych bywa bardzo niebezpieczny. Dzieciństwo Tomka kończy się tam, gdzie zaczyna się prawdziwe zagrożenie życia.

Motyw tajemnicy i sekretu

Przez większość czasu Tomek i Huck ukrywają straszną prawdę. Wiedzą, kto zabił doktora, ale boją się o tym komukolwiek powiedzieć. Ta tajemnica staje się dla nich ogromnym ciężarem.

Chłopcy czują ogromne wyrzuty sumieniaNieprzyjemne uczucie winy, gdy wiemy, że zrobiliśmy coś złego.. Szczególnie wtedy, gdy niewinny Muff Potter trafia do aresztu i czeka na wyrok. Sekret przestaje być zabawą, a staje się poważnym problemem.

Milczenie w obliczu niesprawiedliwości niszczy bohaterów od środka. Tomek w końcu zbiera się na odwagę i wyznaje prawdę w sądzie. Pokazuje tym samym, że szczerość bywa trudniejsza niż walka z wrogiem.

Motyw wolności

Każdy z bohaterów marzy o wolności, ale rozumie ją zupełnie inaczej. Dla Tomka to ucieczka od szkoły, mycia rąk i nudnych obowiązków. Chce po prostu przeżywać przygody.

Huck Finn ma absolutną wolność. Nie ma domu ani rodziny, nikt mu niczego nie każe. Płaci za to jednak wysoką cenę, bo dorośli z miasteczka nim gardzą i zabraniają swoim dzieciom się z nim bawić.

Tomek z czasem rozumie, że całkowita wolność nie istnieje. Zawsze musimy dbać o innych ludzi. Na koniec książki Huck trafia pod opiekę wdowy Douglas. Traci swoją niezależność, co bardzo go unieszczęśliwia.