Bajki robotów - streszczenie krótkie i szczegółowe

Streszczenie w pigułce

Akcja toczy się w odległej galaktyce na planecie zamieszkanej przez Argensów – rozumne istoty z metalu. Państwem rządzi ród Energów, który w przeszłości pokonał najeźdźców i zabezpieczył planetę. Spokój kończy się za panowania króla Inhistona. Z ruin miasta Bizmalii wyłania się niszczycielski potwór. Konwencjonalne metody walki zawodzą, dlatego trzej najwięksi mędrcy tworzą potężnych elektrycerzy. Pierwszy z nich, gigantyczny Miedziany, ponosi szybką klęskę. Drugi, Rtęciogłów, zostaje pokonany podstępem przy użyciu Zwierciadła Materii. Trzeci wojownik, stworzony z antymaterii Antymat, z łatwością rozrywa bestię na strzępy. Zwycięstwo jest jednak pozorne, bo na miejsce zabitego potwora natychmiast pojawiają się kolejne. Zrozpaczony król rozbija rodowe berło, z którego wypada kryształ z zapisaną prawdą. Okazuje się, że potworami sterują z oddali dawni stwórcy maszyn – ludzie, pragnący zemsty na swoich zbiegłych niewolnikach. Wobec potęgi i nieustępliwości stwórców, król wybiera jedyną możliwą drogę ucieczki. Wypowiada tajemnicze Słowo, a cała planeta Argensów zapada się w nicość.

Streszczenie szczegółowe

Złota era Argensów

W odległej galaktyce, w układzie sześciu słońc, krążyła planeta zbudowana ze skał ogniowych, przykryta jaspisowym niebem. To właśnie tam w potęgę rosło państwo Argensów – istot srebrzystych. Serce ich imperium biło w stolicy zwanej Eterną. Wznosił się tam pałac panującego rodu Energów, stworzony z ujemnej architekturyWymyślony przez Lema rodzaj budownictwa polegający na drążeniu przestrzeni w litej materii, zamiast wznoszenia murów..

Spokój planety nie trwał wiecznie. Za czasów króla Treopsa państwo padło ofiarą najazdu Syderyjczyków. Niszczycielską inwazję powstrzymał dopiero młody król Iloraks. Zabezpieczył on planetę systemem wirów magnetycznych. Każdy intruz wpadał w rwący nurt czasu i błyskawicznie rozpadał się ze starości. Argensi nie poprzestali na obronie – w akcie odwetu całkowicie zniszczyli planetę Syderyjczyków.

Przebudzenie bestii z Bizmalii

Ród Energów panował odtąd w spokoju. Każdy kolejny władca dzierżył rodowe berło z wyrytym tajemniczym napisem:

„Jeżeli potwór wieczny jest, to go nie ma, czyli są dwa; jeśli nic nie pomoże, strzaskaj mnie”.

Złota era zakończyła się za panowania króla Inhistona. Z gruzów zniszczonego miasta Bizmalii wyłonił się potwór. Przesądni mieszkańcy wierzyli, że bestię napędzają złe uczynki. Potwór systematycznie pustoszył planetę, a wszystkie zbrojne wyprawy kończyły się fiaskiem. Mędrcy uznali, że brutalną siłę trzeba pokonać przemyślnością. Zarządzili budowę potężnego elektroluda.

Trzej najwięksi konstruktorzy – Wielki Cybernator Koronny, Wielki Arcydynamik i Wielki Abstraktor – nie potrafili dojść do porozumienia. W efekcie ich sporu powstało trzech różnych wojowników: Miedziany, Rtęciogłów oraz tajemnicze dzieło Abstraktora.

Starcie trzech elektrycerzy

Jako pierwszy do walki ruszył Miedziany. Był to olbrzym sięgający ponad chmury – sam jego ślad mogło otoczyć czterystu Argensów. Nocne oczekiwanie na wynik starcia zakończyło się katastrofą. Miedziany poniósł klęskę, a jego gigantyczne szczątki spadły z nieba, rujnując jedną czwartą stolicy.

Następnie do akcji wkroczył Rtęciogłów. Jego pojedynek trwał długo, dopóki potwór nie użył podstępu – ukazał mu Zwierciadło MateriiFantastyczny artefakt, który tworzy materialne, rzeczywiste odbicie przeciwnika, zmuszając go do walki z samym sobą.. Rtęciogłów zaczął walczyć z własnym odbiciem. Starcie stawało się coraz bardziej zacięte, aż po trzech dniach wojownik wraz ze swoim sobowtórem zapadł się głęboko pod powierzchnię planety.

Trzeciego wojownika nikt wcześniej nie widział. Wielki Abstraktor wypuścił go o świcie. Elektrycerz Antymat pochodził z antyświata i był zbudowany z antymateriiMateria zbudowana z antycząstek. W kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji, czyli całkowitemu zniszczeniu z wydzieleniem ogromnej energii.. Zaatakował bestię, która nie miała szans na obronę. Potwór rzucił się do ucieczki, ale Antymat dogonił go i rozerwał na strzępy. Z wroga nie zostało nic.

Radość Argensów trwała krótko. Z ruin Bizmalii natychmiast powstał nowy, identyczny potwór, a tuż za nim zaczęły pojawiać się kolejne.

Prawda ukryta w berle

Przerażony król Inhiston zrozumiał, że konwencjonalne metody zawiodły. Zgodnie z instrukcją przodków rozbił rodowe berło. Wypadł z niego kryształ ostry jak igła i zaczął pisać ogniem w powietrzu.

Ognisty napis ujawnił mroczną prawdę. Potworami sterował ktoś z zewnątrz. Argensi dowiedzieli się, że są potomkami stwórców potworów – istot zupełnie niepodobnych do rozumnych mieszkańców metalowych światów. Ci dawni stwórcy budowali maszyny, nazywając je żelaznymi aniołamiPoetyckie określenie pierwszych, zniewolonych przez ludzi robotów, które zbuntowały się i uciekły w kosmos., i trzymali je w okrutnej niewoli. Metalowe istoty w końcu zbiegły w dalekie gwiezdne archipelagi, gdzie założyły własne państwa. Teraz dawni władcy odnajdują ich i nękają z czystej chęci zemsty. Kryształ przekazał ostateczną wiadomość: jedyną ucieczką przed ich okrucieństwem jest nicość.

Ostateczna decyzja króla

Rada państwa poprosiła króla o zabranie głosu. Inhiston stwierdził krótko, że nadszedł czas na czyn. Zadał tylko jedno pytanie:

„Czy to człowiek?”

Następnie nakazał Wielkiemu Abstraktorowi spełnić swoją powinność. Król wypowiedział tajemnicze Słowo. W ułamku sekundy miasta Argensów zapadły się w nicość. Zginęli Srebrzyści, a ich planeta przestała istnieć.

Gdy informacja o zagładzie dotarła do stwórcy potworów, ten rzekł jedynie: „Stało się!”. Kierowany niegasnącą zemstą, ruszył w dalszą drogę przez nieskończony kosmos, by szukać kolejnych zbiegłych maszyn.