Słowniczek pojęć i stworzeń narnijskich
Słowniczek pojęć i stworzeń z Narnii ułatwia zrozumienie magicznego świata wykreowanego przez C.S. Lewisa. Zestawienie wyjaśnia najważniejsze terminy literackie, historyczne oraz gatunki fantastycznych istot pojawiających się na kartach powieści. Znajomość tych haseł pozwala lepiej pojąć ukryte znaczenia i motywy kierujące bohaterami.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 4 min
Spis treści
Magiczny świat i pojęcia literackie
C.S. Lewis stworzył Narnię jako świat fantasyGatunek literacki, w którym magia i nadnaturalne istoty są czymś zupełnie normalnym.. Rządzi się on własnymi prawami i ma swoją historię. Dzieci z naszego świata trafiają tam przez magiczne przejście. Taką konstrukcję fabuły nazywamy portalem fantasy. W tej książce rolę drzwi do innego wymiaru pełni stara szafa.
Książka Lewisa to alegoria. Oznacza to, że postacie i wydarzenia mają drugie, ukryte znaczenie. Aslan oddający życie za Edmunda to literacki obraz ofiary i zmartwychwstania Jezusa.
Historię opowiada narrator trzecioosobowyOsoba opowiadająca, która nie bierze udziału w wydarzeniach. Używa form "on", "ona", "oni".. Obserwuje on akcję z zewnątrz. Czasami jednak łamie tę zasadę i zwraca się bezpośrednio do czytelnika. Buduje to przyjazny klimat opowieści.
Ważnym elementem fabuły jest proroctwo. Ta stara przepowiednia głosi, że panowanie Białej Czarownicy dobiegnie końca. Stanie się to, gdy czworo Dzieci Adama i Ewy zasiądzie na tronach w zamku Ker-Parawel.
Głęboka Magia to surowe prawo Narnii, według którego zdrajca musi zginąć. Jeszcze Głębsza Magia to potężniejsza siła – miłość i dobrowolna ofiara niewinnego, która potrafi pokonać śmierć.
Prawdziwa historia i narnijskie miejsca
Akcja książki zaczyna się od ewakuacjiZorganizowane przeniesienie ludzi z miejsca zagrożonego w bezpieczne. dzieci. Podczas II wojny światowej brytyjskie maluchy wywożono z bombardowanego Londynu na wieś. Rodzeństwo Pevensie trafia do domu profesora Kirke'a właśnie po to, by uciec przed nalotami. To nie są zwykłe wakacje.
W Narnii Edmund daje się skusić na rachatłukum. To orientalna słodycz, przypominająca bardzo słodkie ptasie mleczko z galaretką. Biała Czarownica używa tego deseru, by przekupić chłopca. Smak jest tak uzależniający, że Edmund zdradza brata i siostry dla kolejnej porcji.
Kluczowym miejscem w Narnii jest Kamienny Stół. To starożytny monument pokryty tajemniczymi znakami. Właśnie tam Aslan oddaje życie, a stół pęka na pół po jego zmartwychwstaniu. Z kolei Ker-Parawel to wspaniały zamek położony nad morzem. Pełni funkcję stolicy Narnii i to tam rodzeństwo zostaje koronowane.
Niezwykłe stworzenia z Narnii
C.S. Lewis zaludnił swój świat istotami z różnych wierzeń. Wiele z nich pochodzi z mitologii greckiejZbiór starożytnych opowieści o bogach i herosach, z których wywodzi się wiele fantastycznych potworów..
Dobrym duchem opowieści jest faun Pan Tumnus. Ma ludzki tułów, małe rogi i kozie nogi. To on jako pierwszy spotyka Łucję przy latarni. Po stronie Aslana walczą też centaury. Te mądre istoty mają górną połowę ciała człowieka, a dolną konia.
W Narnii żyją duchy przyrody. Driady opiekują się drzewami, a najady mieszkają w rzekach. Budzą się do życia dopiero wtedy, gdy Aslan wraca, a czary Białej Czarownicy słabną.
Armia Jadis składa się z mrocznych i brutalnych potworów. Służą jej minotaury, czyli bestie z ciałem człowieka i głową byka. Wspierają ją również wilkołakiWierzenie ludowe o człowieku, który potrafi zamieniać się w groźnego wilka. oraz boggarty. Te ostatnie to złośliwe duchy wywodzące się z brytyjskich legend.
W książce pojawiają się także giganci. Te potężne olbrzymy mają różne charaktery. Część z nich służy złej królowej. Inni, jak sympatyczny Grzmotołup, pomagają siłom dobra niszczyć mury zamku Jadis.
Ukryte sensy i motywy
Książka opowiada o zdradzie i odkupieniu. Edmund wydaje rodzeństwo dla słodyczy i obietnicy władzy. Szybko jednak żałuje swojego czynu. Jego historia pokazuje, że każdy błąd można naprawić, jeśli człowiek szczerze się do niego przyzna.
Zła królowa sprowadza na Narnię wieczną zimę. Zawsze pada tam śnieg, ale nigdy nie przychodzi Boże Narodzenie. Ten motywPowtarzający się w literaturze element, na przykład obraz zimy oznaczający smutek i śmierć. to obraz świata bez nadziei i radości. TyraniaOkrutne i bezwzględne rządy jednej osoby, która nie liczy się z poddanymi. Jadis mrozi nie tylko przyrodę, ale i serca mieszkańców.
Najważniejszym przesłaniem powieści jest dobrowolna ofiara zastępcza. Aslan nie musi ginąć na Kamiennym Stole. Idzie tam z własnej woli, bez walki, by uratować Edmunda. Lewis pokazuje w ten sposób, że prawdziwe miłosierdzieWspółczucie i chęć pomocy komuś, kto zawinił i zasługuje na karę. potrafi pokonać nawet najsurowsze prawo.