Lew, czarownica i stara szafa - motywy literackie
Powieść C.S. Lewisa opiera się na uniwersalnych schematach znanych z mitów i dawnych opowieści. Najważniejsze wątki skupiają się wokół starcia potężnych sił magicznych oraz moralnych wyborów czwórki rodzeństwa. Dzieci przechodzą trudną drogę od zwykłych uczniów do mądrych władców fantastycznej krainy.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 5 min
Spis treści
Walka dobra ze złem
W Narnii dobro i zło są wyraźnie od siebie oddzielone. Aslan symbolizuje miłość, sprawiedliwość i życie. Z kolei Biała Czarownica uosabia tyrańską władzę, strach i śmierć.
Starcie między nimi toczy się na dwóch polach. Pierwsze to dosłowna bitwa wojsk. Drugie to odwieczne prawa magii, których nikt nie może bezkarnie łamać.
Wieczna zima oznacza, że zło zniszczyło naturalny porządek świata. Przyroda budzi się do życia dopiero wtedy, gdy powraca wielki lew. Ostateczne zwycięstwo dobra to typowa cecha baśniUtwór fantastyczny, w którym siły nadprzyrodzone ingerują w losy bohaterów, a dobro zawsze wygrywa ze złem..
Poświęcenie
Aslan dobrowolnie oddaje się w ręce Białej Czarownicy. Robi to, aby odkupić zdradę Edmunda. Chłopiec należy do złej królowej z mocy Głębokiej Magii.
Lew godzi się zająć jego miejsce na Kamiennym Stole. Czarownica zabija Aslana. Nie wie jednak o istnieniu Głębszej Magii, która przywraca do życia niewinną ofiarę.
Scena śmierci i zmartwychwstania lwa to najważniejszy moment powieści. Poświęcenie jednego bohatera ocala całą Narnię. Prawdziwa siła nie polega na przemocy, ale na gotowości do oddania życia za przyjaciół.
Rozwiń: Motyw poświęcenia w „Lwie, czarownicy i starej szafie” (czas czytania: 2 min)Zdrada i wybaczenie
Edmund zdradza swoje rodzeństwo. Przekazuje Białej Czarownicy informacje o ich pobycie w Narnii. Robi to dla obietnicy władzy i magicznych słodyczy.
Jego zachowanie bardzo boli, ponieważ uderza w najbliższych. Jednak po ocaleniu przez Aslana chłopiec szczerze żałuje swoich czynów. Naprawia wyrządzone zło i odważnie walczy u boku brata i sióstr.
Autor pokazuje, że wybaczenie nie jest słabością. To świadomy wybór, który pozwala winowajcy wrócić do rodziny.
Rozwiń: Motyw zdrady i wybaczenia w „Lwie, czarownicy i starej szafie” (czas czytania: 2 min)Odkupienie i przemiana wewnętrzna
Na początku powieści Edmund jest zazdrosny, skłonny do kłamstwa i podatny na pokusy. Szybko jednak doświadcza bolesnych skutków swoich wyborów. Widzi okrucieństwo Czarownicy, czuje się upokorzony i rozumie swój błąd.
Przemiana wewnętrzna bohatera to inaczej metamorfoza. Postać pod wpływem trudnych wydarzeń całkowicie zmienia swój charakter i zachowanie.
Rozmowa z Aslanem po ocaleniu chłopca nie jest opisana wprost. Pisarz celowo pomija jej treść. Sugeruje w ten sposób, że prawdziwa przemiana to bardzo osobista sprawa.
Po powrocie do bliskich Edmund staje się jednym z czworga władców Narnii. Jego historia udowadnia, że szczera skrucha otwiera drogę do nowego początku.
Podróż i inicjacja
Przejście przez starą szafę to wejście w przestrzeń trudnej próby. Każde z dzieci musi zmierzyć się z własnymi słabościami.
Łucja uczy się wytrwałości, gdy rodzeństwo jej nie wierzy. Edmund bierze odpowiedzialność za swoje czyny. Piotr trenuje odwagę przywódcy, a Zuzanna uczy się działać mimo lęku.
Powrót do świata realnego kończy ten proces. Dzieci wychodzą z szafy odmienione, choć w Anglii nie upłynęła nawet sekunda. Taki schemat to klasyczny motyw inicjacjiMoment przejścia, w którym młody człowiek dojrzewa, zdobywa nową wiedzę o świecie i staje się dorosły..
Wybraniec
Starodawne proroctwoPrzepowiednia dotycząca przyszłości, często przekazywana przez bóstwa lub mędrców. głosi, że czworo Synów Adama i Córek Ewy zasiądzie na tronach w Cair Paravel. Położy to kres rządom Białej Czarownicy.
Rodzeństwo Pevensie wypełnia tę przepowiednię. Ich przybycie do Narnii nie jest przypadkowe. Mają ważną misję do wykonania, nawet jeśli na początku o tym nie wiedzą.
To popularny element literatury fantasyGatunek literatury, w którym występują magia, wymyślone światy i nadnaturalne istoty.. Podkreśla on, że każdy człowiek ma znaczenie w walce ze złem.
Władza i tyrania
Biała Czarownica rządzi Narnią za pomocą strachu i szantażu. Jej sieć szpiegów obejmuje cały kraj. Każdego buntownika królowa zamienia w kamień.
Wieczna zima to dosłowny obraz okrutnych rządów. Świat zastyga, nic nie rośnie, brakuje świąt i radości. Tyran musi ciągle straszyć poddanych, bo nikt nie popiera go z własnej woli.
Upadek Czarownicy to nie tylko przegrana bitwa. To również nadejście wiosny. Sama natura odrzuca fałszywą władzę.
Magiczny przedmiot
Stara szafa to brama między dwoma światami. Zwykły mebel kryje w sobie przejście do Narnii. Nie działa jednak według żadnych stałych reguł.
Dzieci odkrywają, że szafy nie da się otworzyć od wewnątrz na zawołanie. Z kolei Tureckie Delicje oferowane przez Czarownicę to magiczny smakołyk. Silnie uzależnia i zmusza do zdrady.
Oba przedmioty mają znaczenie symboliczne. Szafa oznacza tęsknotę za cudem. Słodycze to niebezpieczna pokusa, która odbiera wolną wolę.
Symbolika pór roku
Zima w Narnii to klątwa narzucona przez Białą Czarownicę. Trwa sto lat, ale nigdy nie przynosi Bożego Narodzenia.
Pojawienie się Aslana przełamuje to mroczne zaklęcie. Śnieg topnieje, spod ziemi wyrastają kwiaty, a zwierzęta budzą się do życia. Wiosna oznacza nadzieję, odrodzenie i powrót prawowitego króla.
Autor używa pór roku jako prostej metaforyInaczej przenośnia. Zestawienie słów, które zyskują razem nowe, niedosłowne znaczenie.. Zło mrozi i niszczy, a dobro ożywia i daje ciepło.