Medaliony - streszczenie krótkie i szczegółowe

Streszczenie w pigułce

Narratorka spotyka u optyka kobietę z czarną przepaską na oku. To Dwojra Zielona, trzydziestopięcioletnia Żydówka, która z powodu obozowych przejść wygląda na znacznie starszą. Kobieta opowiada historię swojej walki o przetrwanie podczas wojny. W 1939 roku straciła dom w Warszawie i przeniosła się z mężem do Janowa Podlaskiego. Jej mąż zginął w obozie, a ona sama ukrywała się na strychu podczas wywózek do Treblinki. W Nowy Rok 1943 straciła oko, gdy uciekała przed strzelającymi dla zabawy Niemcami. Trafiła do obozu na Majdanku, gdzie cierpiała głód i była bita przez strażniczki. Przetrwała dzięki ogromnej woli życia – chciała ocaleć, by móc dać świadectwo zbrodniom. Z Majdanka przeniesiono ją do fabryki amunicji w Skarżysku-Kamiennej. Aby kupić chleb i nie umrzeć z głodu, własnoręcznie wyrywała sobie złote zęby na sprzedaż. Ostatecznie doczekała wyzwolenia przez Sowietów w Częstochowie. Była jednak tak wycieńczona, że nie miała siły nawet cieszyć się z odzyskanej wolności.

Streszczenie szczegółowe

Spotkanie u optyka

Kobieta z czarną przepaską na okusymbol cierpienia staje przy ladzie u optyka. Towarzyszący jej mężczyzna prosi o okulary, tłumacząc życzliwie, że klientka przez kilka lat ich nie nosiła z powodu pobytu w obozie. Zamówione sztuczne oko okazuje się za duże. Po właściwe muszą wrócić następnego dnia. Narratorka, zaintrygowana postacią, prosi kobietę o rozmowę i proponuje wizytę w cukierni. Ta jednak odmawia – spieszy się do zrujnowanego mieszkania na warszawskiej Pradze, gdzie od dwóch dni pilnuje lokalu przeznaczonego na żydowskie ambulatorium.

Wchodzą na trzecie piętro zniszczonej kamienicy. Narratorka pyta kobietę o bliskich i opiekę. Odpowiedź jest krótka: jest zupełnie sama. Obcy ludzie zaoferowali pomoc w zakupie sztucznego oka i wstawieniu zębów, ale to nie rodzina. Kobieta ma na imię Dwojra, a nazwisko Zielona zapisano jej po ojcu, bo nie miała własnych dokumentów. Wyznaje, że ma zaledwie trzydzieści pięć lat. Wygląda na znacznie starszą – to efekt braku oka, zębów i obozowego wycieńczenia.motyw cierpienia

Utrata bliskich i ukrywanie się

Przed wojną Dwojra mieszkała z mężem przy ulicy Stawki w Warszawie. On, Rajszer, był szewcem. Ona pracowała w fabryce wełnianych rękawiczek. We wrześniu 1939 roku bomby zniszczyły ich dom. Stracili wszystko i uciekli do Janowa Podlaskiego. Tam zaczęły się prześladowania – najpierw musieli nosić palestyński znak w formie żółtego trójkąta, potem opaski.

W październiku 1942 roku całe miasteczko wysiedlono do Międzyrzeca. Stamtąd przez dwa tygodnie wywożono ludzi na śmierć. TreblinkaNiemiecki nazistowski obóz zagłady, w którym zamordowano setki tysięcy Żydów. pochłonęła większość z nich. Resztę zamknięto w getcieOdizolowana część miasta, w której władze okupacyjne przymusowo zamykały ludność żydowską.. Dwojra ocalała, bo podczas łapanek ukrywała się na strychu. Spędziła tam miesiąc w całkowitym odosobnieniu. Żywiła się tylko znalezioną kaszą manną i cebulami. Skrajnie osłabiona, czekała na śmierć. Jej mąż trafił do obozu w Małaszewiczach, osiem kilometrów od Brześcia Litewskiego. Jeszcze rok wcześniej niemiecki lotnik przekazał mu list i przyniósł odpowiedź. Później Dwojra dowiedziała się, że mąż zginął w 1943 roku.

Sylwestrowa zabawa Niemców i utrata oka

W grudniu Dwojra usłyszała ruch na ulicy. Zrozumiała, że może wyjść z ukrycia, bo po każdej akcji wysiedleńczej pozwalano ocalałym chodzić między drutami. Czasem dostawali chleb z gminy żydowskiej. Aby zdobyć pieniądze na jedzenie, sprzedawała koszule. Przełomowy i tragiczny okazał się 1 stycznia 1943 roku. Niemcy urządzili sobie sylwestrową zabawę – strzelali do ludzi na ulicach. Zabili sześćdziesiąt pięć osób. Dwojra, uciekając przed kulami, wyskoczyła przez okno. Wtedy właśnie została zraniona i straciła oko.

Trafiła do szpitala. Ból nóg i krzyża był nie do zniesienia, a utrata oka doprowadziła ją na skraj samobójstwa. Ostatecznie zwyciężyła wola życia. Dwojra wierzyła, że jest ostatnią żyjącą Żydówką. Chciała przetrwać za wszelką cenę, by opowiedzieć światu o tym, co robili Niemcy.motyw pamięci i świadectwa

Piekło Majdanka i fabryka amunicji

Ze szpitala przewieziono ją na MajdanekNiemiecki obóz koncentracyjny i jeniecki w Lublinie, miejsce masowej eksterminacji.. Tam codziennością stał się głód – racje żywnościowe ograniczały się do odrobiny chleba i wodnistej zupy w południe. Ludzie skupiali się na własnym przetrwaniu, choć czasem sobie pomagali. Co dwa tygodnie odbywała się selekcjaW obozach koncentracyjnych proces oddzielania więźniów zdolnych do pracy od tych skazanych na natychmiastową śmierć.. Kobiety były brutalnie bite. Dwojra wspomina esesmankę Brygidę, która katowała więźniarki. Pewnego razu kapoWięzień obozu koncentracyjnego wyznaczony przez SS do nadzorowania innych osadzonych, często brutalny. oskarżyła jedną z kobiet o nielegalne zakupy – za karę pobito wszystkie. Ucieczka była niemożliwa. Dwojra patrzyła na egzekucje: powieszenie złapanej uciekinierki i samobójstwo dwóch braci.

Pewnego dnia esesman ze Skarżyska-Kamiennej szukał rąk do pracy w fabryce amunicji. Dwojra zgłosiła się. W nowym miejscu rzadziej bito, ale selekcje były częstsze. Choroba oznaczała wyrok śmierci. Mimo ogromnego jęczmienia na oku, Dwojra nie opuściła ani jednego dnia pracy. Bała się iść do lekarza.

W fabryce panował potworny głód. Jedzenie można było kupić od cywilnych pracowników z miasta, ale Dwojra nie miała pieniędzy. Zdecydowała się na drastyczny krok. Własnoręcznie wyrywała sobie złote zęby. Za jeden dostawała osiemdziesiąt lub osiemdziesiąt pięć złotych, co pozwalało jej kupić chleb. Pracowała w Skarżysku przez trzynaście miesięcy.

Wyzwolenie w Częstochowie

Później fabrykę przeniesiono do Częstochowy. 16 stycznia Niemcy uciekli w popłochu. Następnego dnia do miasta wkroczyli SowieciŻołnierze Armii Czerwonej, którzy w 1945 roku wypierali wojska niemieckie z terytorium Polski.. Z piętnastu tysięcy żydowskich robotników ocalało zaledwie pięć tysięcy. Resztę wywieziono do Niemiec. Ocaleni, pilnowani wcześniej przez majstrów, stali na ulicy, patrząc na wkraczające wojska. Cieszyli się z odzyskanej wolności, ale nie krzyczeli z radości. Byli na to zbyt wycieńczeni.