Problematyka „Sposobu na Alcybiadesa”
Powieść Edmunda Niziurskiego skupia się na konflikcie między uczniami a gronem pedagogicznym w warszawskiej szkole. Głównym tematem utworu jest zderzenie tradycyjnych metod nauczania z nowoczesnym podejściem do młodzieży. Książka ukazuje również ogromną wartość prawdziwej chłopięcej przyjaźni.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Dwie wizje szkoły
Głównym problemem w książce są metody wychowawcze stosowane w warszawskiej szkole imienia Samuela Lindego. Zderzają się tam dwa zupełnie różne światy. Z jednej strony mamy tradycyjny rygor i dyscyplinę. Z drugiej pojawia się zaufanie do uczniów i wiara w ich inteligencję.
Tradycyjne podejście reprezentują dyrektor Juliusz Lepki, wuefista Żwaczek oraz geograficzka, pani Kalino. Ci nauczyciele opierają naukę na ciągłych sprawdzianach i odpytywaniu. Traktują chłopców z góry i odmawiają im prawa do samodzielnego myślenia. Wymagają po prostu biernego wkuwania materiału na pamięć.
Zupełnie inaczej zachowuje się pan Misiak, czyli tytułowy Alcybiades. Historyk początkowo wydaje się zagubiony, ale szybko dostrzega w chłopcach prawdziwą pasję. Zawiera z nimi niepisane porozumienie. Obiecuje, że nie będzie ich odpytywał, a w zamian klasa ma z nim swobodnie dryfować po tematach historycznych.
Dryfowanie to w powieści metoda prowadzenia lekcji przez Alcybiadesa. Polegała na swobodnej rozmowie i snuciu historycznych opowieści zamiast sztywnego trzymania się podręcznika.
Ta metoda przynosi świetne efekty. Uczniowie chętniej angażują się w kółko historyczne i mimowolnie przyswajają wiedzę. Sukcesy Alcybiadesa intrygują innych nauczycieli. Chemik Farfala początkowo wścieka się na Ciamciarę za zniszczenie aparatu Kippa. Szybko jednak docenia jego eksperymentatorską ciekawość i stawia mu trójkę.
Konflikt pokoleń
Książka świetnie pokazuje brak zrozumienia między dorosłymi a młodzieżą. Nauczyciele i uczniowie mówią zupełnie innymi językami. Dyrektor chce egzekwować suchą wiedzę. Chłopcy pragną natomiast, by ktoś pobudzał ich wyobraźnię i opowiadał ciekawe historie.
Młodzież w szkole Lindego po prostu szuka rozrywki i zrozumienia. Wcześniej jedyną lubianą nauczycielką była pani Lilkowska. Niestety, swoją łagodność i opiekuńczość przypłaciła pobytem w zakładzie dla nerwowo chorych.
Dopiero Alcybiades zyskuje prawdziwy szacunek klasy. Udaje mu się to dzięki wyrozumiałości i przyjacielskiemu nastawieniu. Tylko on potrafi przekonać leniwych ósmoklasistów do nauki. Robi to tak sprytnie, że chłopcy nawet nie zauważają, kiedy zarażają się historycznym bakcylemPotoczne określenie na nagłe zainteresowanie się czymś, odkrycie nowej pasji lub hobby..
Wartość przyjaźni
Kolejnym ważnym tematem powieści są relacje rówieśnicze. Głównych bohaterów łączy bardzo silna więź. Ciamciara, Zasępa, Słabiszewski i Pędzelkiewicz tworzą zgraną paczkę.
Chłopcy bardzo się od siebie różnią charakterami. Mimo to spędzają razem każdą wolną chwilę. Wspólnie wymyślają tytułowy sposób na nauczyciela i solidarnie ponoszą konsekwencje swoich czynów. Zawsze mogą na siebie liczyć w trudnych szkolnych sytuacjach.