Kompozycja i narracja „Sposobu na Alcybiadesa”
Powieść Edmunda Niziurskiego składa się z siedemnastu rozdziałów ułożonych chronologicznie. Wydarzenia z życia warszawskiej szkoły relacjonuje pierwszoosobowy narrator, Marcin Ciamciara. Akcja właściwa obejmuje jeden rok szkolny, od września do kwietnia.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Budowa powieści
Książka ma 17 rozdziałów. Układ wydarzeń jest prosty i logiczny. Autor zastosował tu chronologięKolejność wydarzeń zgodna z upływem czasu, od najstarszych do najnowszych.. Wyjątkiem jest tylko sam początek książki.
Powieść otwiera tak zwana przedakcja. Główny bohater, Marcin Ciamciara, jest już po maturze. Przegląda stare pamiątki ze Szkoły im. Samuela Lindego.
Chłopak znajduje zeszyt z zapisanym wydatkiem na SPONĘ. Zaczyna wspominać dawne czasy. W ten sposób przenosimy się do przeszłości.
Akcja właściwa rusza w pewne wrześniowe popołudnie. Dyrektor wzywa wtedy do siebie czterech największych urwisów z klasy ósmej A. Są to Ciamcia, Słaby, Pędzel i Zasępa.
Historia kończy się na początku kwietnia. Chłopcy oprowadzają wtedy wycieczkę z Ełku po Warszawie. Wykazują się przy tym ogromną wiedzą historyczną.
Momentem przełomowym dla bohaterów jest chwila zdobycia tytułowego sposobu.
Punkt kulminacyjny to moment najwyższego napięcia w utworze literackim. Po nim akcja powoli zmierza do końca i następuje rozwiązanie problemów.
Kto opowiada historię?
Wydarzenia poznajemy z perspektywy ucznia. Narratorem jest Marcin Ciamciara. Opowiada on o szkolnych przygodach w pierwszej osobie.
Bohater używa czasowników w pierwszej osobie. Mówi: „zrobiłem”, „pamiętam”, „dokopałem”. Często wypowiada się też w imieniu całej paczki przyjaciół.
Używa wtedy liczby mnogiej. Mówi: „zadecydowaliśmy”, „my” albo „nasze”. Dzięki temu czujemy się, jakbyśmy byli częścią ich grupy.
Ciamciara to narrator subiektywnyOsoba opowiadająca, która ocenia wydarzenia z własnego punktu widzenia i dzieli się swoimi uczuciami.. Nie wie wszystkiego o świecie przedstawionym. Opisuje tylko to, w czym sam brał udział lub o czym usłyszał od innych.
Narrator często zwraca się wprost do czytelnika. Dzieli się swoimi lękami i przemyśleniami. Pokazuje to poniższy cytat:
Do dziś nie mogę myśleć bez wstrętu o naszym okrucieństwie.
Dynamika i niespodzianki
Akcja powieści toczy się bardzo szybko i dynamicznie. Narrator potrafi jednak na chwilę zatrzymać opowieść. Wprowadza wtedy dygresjeKrótkie odejście od głównego tematu, żeby opowiedzieć o czymś innym, np. wspomnieniu z przeszłości..
Przykładem takiego zabiegu jest zabawne wspomnienie lekcji z panią Lilkowską. Urozmaica to tekst i daje czytelnikowi chwilę oddechu.
Niziurski chętnie zaskakuje odbiorcę. Wplata w fabułę niespodziewane sytuacje. Należy do nich atak mrówek na Szekspira i chłopców. Czasem zwodzi nas też realistycznymi opisami snów Ciamciary.