Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Wyobraź sobie scenę teatralną - rycerze, wiedźmy, latające noże. Podczas wizyty Kirkora w domu Wdowy - z głośników gra melodia z Love story, a Goplana, Skierka i Chochlik wjeżdżają na scenę na motorach. Spektakl Balladyna w reż. Adama Hanuszkiewicza wywołał szok w 1974 r. i był rewolucją w teatrze współczesnym. Taką samą rewolucją był również dramat romantyczny w czasach Słowackiego i Mickiewicza.
W artykule:
  • definicja dramatu romantycznego,
  • cechy dramatu romantycznego na podstawie Balladyny
  • cechy dramatu antycznego na podstawie Balladyny

Dobrze wiedzieć
Dramat romantyczny powstał w opozycji do reguł dramatu klasycznego. Inspiracją dla powstania tego gatunku był dramat elżbietański (szekspirowski). W tamtych czasach były to utwory niesceniczne (nie było technicznych możliwości wystawienia sztuki), jednak zyskały popularność jako forma literacka.


Cechy dramatu romantycznego na przykładzie Balladyny


  • niezależne od siebie lub luźno epizody: np. tragizm Balladyny i wątek Filona - wędrownego poety;
  • rezygnacja z klasycznej zasady jedności miejsca, czasu i akcji: Akcja Balladyny toczy się w kilku miejscach - nad jeziorem Gopło, w lesie, na zamku Kirkora, w domu Pustelnika, pod murami Gniezna, w domu Aliny i Balladyny. Czas akcji obejmuje 4 dni, wspomniana jest jednak legenda korony Lecha. Akcja właściwa przerywana jest wątkami pobocznymi;
  • sceny monumentalne przeplatane lirycznymi lub kameralnymi: wątek Grabca komiczne życie i tragiczna śmierć, Epilog, w którym Publiczność wyrzuca ze sceny Wawela - dziejopisarza;
  • złamanie antycznej zasady decorum - pomieszanie komizmu (historia Grabca) i tragizmu (krwawa droga Balladyny do władzy), patosu i groteski, realizmu i fantastyki (Balladyna i Goplana);
  • mieszanie ze sobą różnych konwencji stylistycznych i gatunkowych (synkretyzm gatunkowy): dramat (dialogi, podział na akty, brak narratora, tragizm postaci), ballada (wydarzenia i postaci fantastyczne, wątki legendarne, wierzenia, przesądy ludowe).

Możemy jednak odnaleźć w Balladynie również niektóre cechy klasycznego dramatu antycznego:
  • kompozycja Balladyny jest zamknięta (w dramacie romantycznym często występuje kompozycja otwarta). Żaden z wątków nie może być kontynuowany. Ostatnia scena jest ewidentnym podsumowaniem, a dzięki ramie dedykacji – prologowi i epilogowi twórca zaakcentował autonomiczność i jednorazowość dzieła;
  • klasyczna budowa dramatu: prolog (list dedykacyjny), pięć aktów, epilog;
  • tragizm postaci: postacie naznaczone tragizmem, a ich życie podporządkowane jest siłom wyższym (w Balladynie zapalnikiem tragicznych zdarzeń jest "splątanie ludzkich losów" przez Goplanę - nimfę wodną, a piorun jest symboliczną karą za wyrządzone winy);
  • brak narratora: postacie i wydarzenia wprowadzane są "na scenę" przez didaskalia, a szczegóły poznajemy przez dialogi;


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


dla: Kulturalna Polska klp.pl

  Dowiedz się więcej
1  Balladyna - streszczenie w pigułce
2  Co powoduje śmiech w Balladynie?
3  Interpretacja zakończenia



Streszczenia książek
Tagi: