Świat rzeczywisty i świat fantastyczny w utworze
W dramacie Juliusza Słowackiego świat ludzi i świat baśniowy ściśle się ze sobą łączą. Goplana i jej pomocnicy aktywnie wpływają na losy śmiertelników, co prowadzi do tragicznych w skutkach wydarzeń. Po odejściu nimfy magia znika, a bohaterowie muszą sami ponieść konsekwencje swoich czynów.
Świat rzeczywisty
Ludzie w „Balladynie” tworzą świat rzeczywisty. Należą do niego: Wdowa, Balladyna, Alina, Kirkor, Grabiec, Pustelnik i Kostryn. Słowacki przedstawił ich bardzo realistycznie. Mają swoje wady, pragnienia i codzienne problemy.
Bohaterom zależy na władzy, miłości lub po prostu na spokojnym życiu. Posługują się zwykłym, bezpośrednim językiem. Ich decyzje często wynikają z silnych emocji i namiętności.
Świat fantastyczny
Obok ludzi istnieje tajemniczy świat magii. Rządzi nim Goplana, czyli wodna nimfaW mitologii i baśniach to piękna istota opiekująca się wodami, lasami lub górami.. Pomagają jej dwa leśne duszki: Skierka i Chochlik. Ten baśniowy wymiar jest pełen poezji i niezwykłych zjawisk.
Istoty fantastyczne mają w dramacie ludzkie uczucia. Goplana zakochuje się w zwykłym śmiertelniku, pijanym Grabcu. To właśnie jej zazdrość i kaprysy napędzają całą akcję utworu.
Wprowadzenie postaci fantastycznych do utworu to nawiązanie do wierzeń ludowych. Słowacki inspirował się też twórczością Williama Szekspira, szczególnie komedią „Sen nocy letniej”, gdzie elfy i duszki również bawią się losem ludzi.
Przenikanie się obu światów
Zgodnie z zasadami romantyzmuEpoka literacka, w której twórcy chętnie sięgali po motywy ludowe, magię i zjawiska nadprzyrodzone., oba światy stale się przenikają. Magia bezpośrednio wpływa na to, co dzieje się w życiu ludzi. To Goplana plącze losy bohaterów i doprowadza do serii nieszczęść.
W końcu królowa jeziora uświadamia sobie, jak wiele zła wyrządziła. Opuszcza okolicę i odlatuje z kluczem żurawi. Dzieje się to jeszcze przed ostatecznym upadkiem Balladyny.
Wraz z odejściem Goplany znika cały baśniowy świat. Ludzie zostają sami ze swoimi problemami, a główna bohaterka musi zapłacić za swoje zbrodnie przed ludzkim i boskim sądem.