Makbet - charakterystyka głównego bohatera
Tytułowy bohater dramatu Williama Szekspira przechodzi drastyczną przemianę z lojalnego wodza w bezwzględnego tyrana. Jego historia ukazuje niszczycielską siłę niepohamowanej ambicji oraz psychologiczne koszty popełnianych zbrodni. Analiza tej postaci pozwala zrozumieć mechanizmy upadku moralnego człowieka, który ulega zewnętrznym podszeptom i własnym żądzom.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 3 min
Od bohatera do zbrodniarza
Makbeta poznajemy z relacji rannego żołnierza, który wraca ze zwycięskiej bitwy. Nie widzimy jeszcze twarzy wodza, ale słyszymy o jego niezwykłej odwadze i waleczności. Jako lojalny poddany króla Dunkana, Makbet cieszy się powszechnym szacunkiem. Władca w dowód uznania obdarowuje go tytułem tanaW średniowiecznej Szkocji tytuł arystokratyczny nadawany przez króla, odpowiednik angielskiego hrabiego. Kawdoru.
Sytuacja zmienia się diametralnie na wrzosowisku niedaleko Forres. Makbet wraz ze swoim przyjacielem Bankiem spotyka trzy czarownice. Wiedźmy witają go potrójnie: jako tana Glamis, tana Kawdoru oraz przyszłego króla. Ponieważ bohater niemal natychmiast dowiaduje się o awansie na tana Kawdoru, przepowiednia wydaje mu się absolutnie pewna. Te słowa stają się iskrą, która rozpala jego uśpioną żądzę władzy.
W czasach Szekspira wiara w czarownice była powszechna, a sam król Jakub I napisał traktat o demonologii. Wiedźmy w dramacie nie zmuszają Makbeta do zbrodni – one jedynie odgadują jego najskrytsze pragnienia i przyspieszają decyzję, którą bohater i tak by podjął.
Spirala przemocy i paranoja
Początkowo Makbet waha się przed dokonaniem zbrodni. Dopiero pod wpływem manipulacji swojej żony, Lady Makbet, decyduje się zabić śpiącego Dunkana. Ten akt królobójstwaZbrodnia uznawana w epoce elżbietańskiej za największe świętokradztwo, niszcząca naturalny porządek świata. łamie wszelkie zasady moralne i prawo gościnności. Od tego momentu rządy Makbeta zamieniają się w okres krwawej tyranii.
Strach przed utratą korony popycha nowo mianowanego władcę do kolejnych morderstw. Tyran eliminuje każdego, kto zagraża jego pozycji:
- zleca zabójstwo Banka, obawiając się, że to jego potomkowie przejmą tron,
- nakazuje brutalną rzeź bezbronnej rodziny Makdufa,
- wprowadza w Szkocji rządy terroru, niszcząc dawne sojusze.
Bohater jest w pełni świadomy zła, które wyrządza. Poczucie winy manifestuje się u niego poprzez przerażające halucynacje. Przed morderstwem Dunkana widzi w powietrzu zakrwawiony sztylet, a podczas królewskiej uczty ukazuje mu się duch zamordowanego Banka.
Nihilizm i tragiczny finał
Z biegiem czasu tyran traci resztki człowieczeństwa i staje się całkowicie obojętnym na otaczający go świat. Kiedy dowiaduje się o samobójczej śmierci żony, nie odczuwa rozpaczy. Wygłasza wówczas jeden z najsłynniejszych monologów w historii literatury:
Życie jest tylko cieniem, chodzącym aktorem,
Który przechadza się godzinę po scenie
I potem już go nie słychać. To jest opowieść
Opowiedziana przez idiotę, pełna wrzasku i furii,
Nie znacząca nic.
Te słowa obnażają całkowity nihilizm bohatera. Makbet, który poświęcił wszystko dla zdobycia tronu, uświadamia sobie absolutną bezcelowość swoich działań. Władza nie przyniosła mu szczęścia, a jedynie wewnętrzną pustkę.
Mimo tego poczucia beznadziei, w finale sztuki Makbet nie poddaje się bez walki. Staje do pojedynku z Makdufem. Dopiero wtedy dowiaduje się, że jego przeciwnik został przedwcześnie wycięty z łona matki, co spełnia ostatnią część mrocznej przepowiedni. Śmierć z rąk Makdufa kończy krwawe rządy tyrana. Makbet to klasyczny bohater tragicznyPostać, której działania nieuchronnie prowadzą do katastrofy, często z powodu fatalnej wady charakteru (tzw. hamartii)., którego zgubiła pycha i brak moralnych hamulców.