Lady Makbet - charakterystyka
Lady Makbet to jedna z najbardziej wyrazistych postaci w historii literatury, będąca siłą napędową zbrodni w tragedii Williama Szekspira. Jej bezwzględna ambicja i zdolność do manipulacji popychają tytułowego bohatera do królobójstwa. Zbrodnia ostatecznie niszczy jej psychikę, prowadząc do obłędu i samobójczej śmierci.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Siła napędowa zbrodni
Szekspir nie pozostawia w tekście żadnych wskazówek dotyczących wyglądu Lady Makbet. Jej portret budują wyłącznie słowa i czyny. Od pierwszych scen jawi się jako kobieta o żelaznej woli, zdeterminowana, by zdobyć koronę Szkocji. Kiedy dowiaduje się o przepowiedni czarownicPostacie fantastyczne w dramacie, uosabiające zło i nadprzyrodzone siły, których przepowiednie uruchamiają lawinę zbrodni., natychmiast przejmuje inicjatywę.
Makbet ma wątpliwości. Brakuje mu odwagi do popełnienia morderstwa. Żona bezlitośnie uderza w jego czułe punkty. Kwestionuje jego męskość, kpi z tchórzostwa i szantażuje emocjonalnie. To ona opracowuje szczegółowy plan zabójstwa króla Dunkana i dba o zatarcie śladów. W dążeniu do władzy jest całkowicie bezwzględna.
Kobieta wykraczająca poza epokę
Postawa bohaterki mocno kontrastuje z tradycyjnym wizerunkiem kobiety w literaturze dawnej. Lady Makbet odrzuca przypisaną jej kulturowo łagodność i uległość. Sama prosi mroczne siły, by pozbawiły ją ludzkich odruchów.
Przybądźcie, duchy, karmiciele zbrodni! / Wyzujcie mnie z płci, napełnijcie w zamian / Od stóp do głowy najsroższym okrucieństwem!
Przejmuje męską rolę w związku. Decyduje, planuje i wydaje rozkazy. Wierzy, że korona przyniesie im absolutne szczęście i potęgę. Traktuje zbrodnię jako zwykłe narzędzie do osiągnięcia celu, całkowicie ignorując początkowo kwestie moralne.
W teatrze elżbietańskim role kobiece grali wyłącznie młodzi chłopcy przed mutacją głosu. Szekspir celowo tworzył postacie takie jak Lady Makbet, by zderzyć fizyczną kruchość młodego aktora z potężną, niemal demoniczną siłą charakteru odgrywanej bohaterki.
Cena władzy i rozpad psychiki
Zdobycie tronu staje się początkiem końca. Relacja małżonków ulega drastycznemu ochłodzeniu. Makbet, początkowo uzależniony od żony, zaczyna działać na własną rękę i zleca kolejne morderstwa bez jej wiedzy. Lady Makbet zostaje sama ze swoimi myślami. Tłumione wcześniej wyrzuty sumienia uderzają w nią ze zdwojoną siłą.
Kobieta zapada na somnambulizmZaburzenie snu polegające na chodzeniu i wykonywaniu czynności w stanie nieświadomości; w literaturze często symbolizuje udręczone sumienie.. Nocami błądzi po zamku w Dunzynan, obsesyjnie próbując zmyć z rąk niewidzialne plamy krwi. Scena z myciem dłoni to jeden z najbardziej sugestywnych obrazów załamania nerwowego w historii dramatu. Dawna pewność siebie znika bez śladu. Zastępuje ją paniczny lęk i paranoja.
Tragiczny finał
Ciężar winy i świadomość nieuchronnego fatumWierzenie w nieodwracalne, z góry określone przeznaczenie, przed którym człowiek nie może uciec. ostatecznie miażdżą psychikę królowej. Nie potrafi udźwignąć konsekwencji własnych czynów i popełnia samobójstwo. Jej śmierć nie robi już większego wrażenia na znieczulonym zbrodniami mężu.
Historia upadku królowej obnaża uniwersalne mechanizmy:
- Ambicja pozbawiona hamulców moralnych prowadzi do samounicestwienia.
- Zbrodnia zawsze pozostawia trwały ślad w ludzkiej psychice.
- Władza zdobyta krwią nie przynosi obiecywanego szczęścia, lecz izolację i strach.
Szekspirowski portret psychologiczny przeraża realizmem. Lady Makbet udowadnia, że najsurowszą karą za złamanie praw moralnych jest ta, którą wymierza własny umysł.