Porównanie Marcina Borowicza i Andrzeja Radka
Marcin Borowicz i Andrzej Radek to dwaj główni bohaterowie powieści Stefana Żeromskiego, których dzieli pochodzenie i majątek. Chłopcy przechodzą zupełnie inną drogę edukacji w rosyjskiej szkole. Mimo początkowych różnic, ostatecznie łączy ich głęboka przyjaźń i miłość do ojczyzny.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Pochodzenie i sytuacja rodzinna
Marcin Borowicz pochodzi ze zubożałej szlachty. Jest jedynakiem, a jego rodzice są właścicielami niewielkiego majątku w Gawronkach.
Andrzej Radek urodził się w Pajęczynie Dolnym w bardzo biednej rodzinie fornaliPracownik rolny w dawnym majątku ziemskim, wykonujący najcięższe prace fizyczne.. Ma liczne rodzeństwo i od najmłodszych lat musi pracować jako pastuch.
Warunki materialne i droga do szkoły
Marcin nie musi martwić się o pieniądze. Rodzice w pełni opłacają jego naukę w Owczarach, a potem w gimnazjum w Klerykowie.
Andrzej nie może liczyć na wsparcie rodziny. Podstaw uczy go Antoni Paluszkiewicz. Do Klerykowa chłopak wyrusza pieszo, bez grosza przy duszy. Aby przetrwać i opłacić szkołę, udziela korepetycji rodzeństwu Płoniewiczów. Często chodzi głodny.
Stosunek do nauki
Marcin uczy się głównie ze strachu przed złymi ocenami. Łatwo się rozprasza i ulega złym wpływom. W pierwszej klasie wagaruje z kolegami i opuszcza się w nauce. Zmienia podejście dopiero po lekturze mądrych książek.
Andrzej traktuje edukację jako jedyną szansę na wyrwanie się z biedy. Jest niezwykle pilny, uparty i pracowity. Nauka to dla niego sprawa przetrwania.
Relacje z rówieśnikami
Marcin w Owczarach czuje się wyobcowany. W Klerykowie szybko znajduje kolegów, ale bywa uległy wobec silniejszych. Kiedy staje się ulubieńcem rosyjskiego inspektora, robi się dumny. Potrafi jednak okazać serce – to on wstawia się za Radkiem u dyrektora.
Andrzej jest wyśmiewany przez uczniów i nauczycieli za wiejskie pochodzenie i zniszczone ubranie. Z tego powodu zamyka się w sobie. Prawdziwych przyjaciół znajduje dopiero w starszych klasach.
Stosunek do zaborców i polskości
Marcin przez długi czas nie ma świadomości narodowej. Łatwo poddaje się rusyfikacjiZmuszanie Polaków do posługiwania się językiem rosyjskim i przyjmowania rosyjskiej kultury.. Wierzy w dobre intencje rosyjskich nauczycieli. Przeżywa szok i budzi w sobie patriotyzm dopiero podczas lekcji polskiego.
Momentem przełomowym dla Marcina jest recytacja wiersza „Reduta Ordona” przez Bernarda Zygiera. Utwór Adama Mickiewicza uświadamia chłopcu, jak bardzo był oszukiwany przez Rosjan.
Andrzej od początku jest odporny na kłamstwa zaborców. Zna polską historię i literaturę z książek, które znalazł na strychu u Płoniewiczów. Ma silne poczucie własnej tożsamości.
Główne cechy charakteru
- Marcin Borowicz: wrażliwy, uczuciowy, delikatny, ale też podatny na wpływy i początkowo naiwny. Z czasem dojrzewa i staje się odważny.
- Andrzej Radek: niezwykle uparty, ambitny, pracowity i odporny psychicznie. Potrafi walczyć o swoje marzenia mimo skrajnych trudności.