Pozostali bohaterowie Syzyfowych prac
Artykuł przedstawia sylwetki drugoplanowych postaci z powieści Stefana Żeromskiego. Opisuje metody pracy wiejskiego nauczyciela Ferdynanda Wiechowskiego z Owczar. Charakteryzuje również trzy grupy pedagogów uczących w klerykowskim gimnazjum.
Autor: Magdalena Frankiewicz-Piórek
Czas czytania: 2 min
Ferdynand Wiechowski
Ferdynand Wiechowski to nauczyciel w wiejskiej szkole w Owczarach. Jest bardzo gorliwym rusyfikatoremOsoba, która zmusza Polaków do używania języka rosyjskiego i przyjmowania rosyjskiej kultury.. Kiedy uczniowie czegoś nie rozumieją lub rozrabiają, stosuje surowe kary fizyczne.
Bije dzieci, każe im stać w kącie i zadaje dodatkowe prace. Wpaja uczniom, że po rosyjsku trzeba nie tylko mówić i pisać. Zmusza ich nawet do odmawiania modlitw w tym języku.
W czasach zaborów szkoły były głównym narzędziem rusyfikacji. Władze carskie chciały w ten sposób zniszczyć polską tożsamość narodową wśród najmłodszych.
Pewnego dnia szkołę odwiedza rosyjski dyrektor Jaczmieniew. Początkowo podejrzewa Wiechowskiego o szerzenie polskiej propagandy. Nauczyciel solidnie przygotował się do tej wizytacjiOficjalna kontrola w szkole przeprowadzana przez przełożonych., ale to nie wystarcza.
Dyrektor zmienia zdanie dopiero po rozmowie z wiejskimi kobietami. Matki skarżą się, że nauczyciel w ogóle nie uczy ich dzieci po polsku. Chłopi są całkowicie nieświadomi prawdziwych celów rosyjskich władz.
Wiechowski traktuje swoją pracę także jako sposób na zarobek. Przyjęcie małego Marcina Borowicza do szkoły poprzedzają długie targi. Żona nauczyciela bez skrępowania ustala stawkę z matką chłopca.
Nauczyciele gimnazjum w Klerykowie
Grono pedagogiczne w Klerykowie można podzielić na trzy wyraźne grupy. Każda z nich ma inny stosunek do uczniów i rosyjskiej władzy.
Polacy biernie poddani systemowi
Do tej grupy należą polonista Sztetter, nauczyciel łaciny Leim oraz matematyk Nogacki. Kiedyś byli to ludzie z pasją i wielkimi osiągnięciami. Sztetter tłumaczył poezję, a Leim cieszył się ogromnym autorytetem.
Teraz zepchnięto ich na sam dół szkolnej hierarchii. Są bardzo ostrożni i boją się utraty pracy. Ich lekcje są nudne i pozbawione dawnego zaangażowania.
Polacy współpracujący z zaborcą
Głównym przedstawicielem tej grupy jest nauczyciel Majewski. Ten człowiek całkowicie wypiera się swojego polskiego pochodzenia. Chętnie służy rosyjskiemu zaborcyPaństwo, które zbrojnie zajęło terytorium innego kraju. W tym przypadku to Rosja..
Majewski bez wahania bierze łapówki od rodziców. Szpieguje uczniów po lekcjach i donosi dyrekcji na swoich kolegów z pracy. Jest bezwzględny i dba tylko o własne korzyści.
Rosyjscy urzędnicy i nauczyciele
W tej grupie znajdują się dyrektor Kriestoobriadnikow, inspektor Zabielski oraz historyk Kostriulew. Nie stosują oni krzyku ani kar fizycznych. Zamiast tego udają łagodność i fałszywą dobroć.
Zdobywają zaufanie gimnazjalistów poprzez nagradzanie ich za posłuszeństwo. Marcin Borowicz przez długi czas uważa Zabielskiego za swojego mistrza i opiekuna. Zmienia zdanie dopiero wtedy, gdy odkrywa prawdziwy cel tych manipulacji.