Sztetter
Sztetter to nauczyciel języka polskiego w gimnazjum w Klerykowie, który z obawy o utratę pracy zrezygnował z młodzieńczych ideałów. Mężczyzna uczy w sposób nudny i zachowawczy, aby nie podpaść rosyjskim władzom szkolnym. Jego postawa ulega jednak zmianie pod wpływem patriotycznej recytacji w wykonaniu ucznia, Bernarda Zygiera.
Autor: Dorota Blednicka
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Kim jest Sztetter i jak uczy?
Sztetter pracuje jako nauczyciel języka polskiego w klerykowskim gimnazjumW XIX wieku była to szkoła średnia, do której uczęszczali kilkunastoletni chłopcy.. Lekcje prowadzi w języku rosyjskim, co jest wymogiem zaborców. Niechętnie poprawia błędy uczniów i stara się nie wychylać.
Rusyfikacja to proces przymusowego narzucania rosyjskiej kultury i języka. W "Syzyfowych pracach" władze carskie stosują ją wobec polskich uczniów i nauczycieli.
Władze szkolne traktują go z lekceważeniem i pobłażliwością. Uczniowie również nie okazują mu szacunku na zajęciach. Przez to nauczyciel czuje się w szkole jak intruz. Sam o sobie myśli w bardzo smutny sposób:
...rzecz w istocie niepotrzebną i bez wartości.
Dawne ambicje i strach o rodzinę
W młodości Sztetter był światłym człowiekiem z wielkimi ambicjami. Pisywał artykuły do gazet i żywo interesował się literaturą. Przez wiele lat tłumaczył wiersze swojego ulubionego angielskiego poety, Percy'ego Bysshe Shelleya. Marzył, aby pewnego dnia wydać te przekłady anonimowoBez podawania swojego imienia i nazwiska, w tajemnicy przed czytelnikami..
Praca w zrusyfikowanej szkole zabiła jednak jego dawne ideały. Został w gimnazjum tylko z jednego powodu. Musi utrzymać liczną rodzinę. Troska o dzieci sprawia, że godzi się na upokorzenia i posłusznie wykonuje polecenia rosyjskich dyrektorów.
Przełomowa lekcja z Bernardem Zygierem
Monotonne życie nauczyciela zmienia się za sprawą nowego ucznia, Bernarda Zygiera. Chłopak wygłasza na lekcji wiersz Adama Mickiewicza zatytułowany "Reduta Ordona".
Reduta Ordona to wiersz opisujący bohaterską obronę Warszawy przed Rosjanami. W czasach zaborów czytanie takich utworów było surowo karane.
Dla Sztettera to wymarzona lekcja języka polskiego. Słuchając zakazanego utworu, stary nauczyciel nie potrafi powstrzymać łez. Budzą się w nim uśpione od lat patriotyczne uczucia. Zygier przypomina mu o dawnych ideałach, które poświęcił dla bezpieczeństwa swojej rodziny.