Motyw miłości w Kandydzie
Miłość w powiastce Woltera nie przypomina romantycznych uniesień, lecz stanowi obiekt ostrej satyry i filozoficznego eksperymentu. Uczucie głównego bohatera do pięknej baronówny napędza fabułę, prowadząc go przez kontynenty pełne absurdalnych cierpień. Finał poszukiwań brutalnie weryfikuje młodzieńcze złudzenia, udowadniając wyższość codziennej pracy nad wzniosłymi ideałami.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Motyw w skrócie
W powiastce filozoficznejGatunek prozy, w którym fabuła służy zilustrowaniu i obronie konkretnej tezy filozoficznej lub moralnej. Woltera miłość to czysta iluzja. Tytułowy bohater goni za Kunegundą jak za ostatecznym sensem istnienia, ignorując brutalną rzeczywistość. Autor traktuje to zjawisko jako poligon doświadczalny. Pokazuje, że za wyidealizowanym obrazem kryje się wyłącznie fizyczne pożądanie oraz ślepe przyzwyczajenie.
Uczucie to nie ma głębi. Zostało celowo sprowadzone do absurdu, by zdemaskować ludzką skłonność do samooszukiwania się.
Jak motyw się przejawia?
Pocałunek za parawanem
Wszystko zaczyna się w westfalskimKraina historyczna w Niemczech. Wolter uczynił z niej symbol prowincjonalnego zacofania i pychy rodowej. zamku od jednego, przypadkowego gestu. Młodzi wymieniają pocałunek w ukryciu, co natychmiast skutkuje wyrzuceniem chłopca z majątku przez barona. Wielka namiętność rodzi się tu z nagłego impulsu, bez jakiegokolwiek głębszego poznania. Ten krótki moment staje się motorem napędowym całej podróży przez Europę, Amerykę Południową i LewantHistoryczne określenie państw leżących na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego..
Uprzedmiotowienie w Lizbonie
Po masakrze w rodzinnym domu dziewczyna trafia pod opiekę Wielkiego Inkwizytora oraz żydowskiego kupca, don Issachara. Mężczyźni dosłownie dzielą się nią jak cennym towarem. Kobieta opowiada o swoim losie z zadziwiającym, chłodnym dystansem.
Wolter celowo zestawia w tej scenie przedstawicieli dwóch zwalczających się religii, którzy potrafią dojść do porozumienia wyłącznie w kwestii dzielenia się kobietą. To ostre uderzenie w hipokryzję religijną tamtych czasów.
Romantyczna wizja zostaje tu zderzona z rynkową transakcją. Pieniądze i władza całkowicie zastępują wzniosłe ideały.
Finałowe rozczarowanie
Zakończenie poszukiwań przynosi całkowity upadek młodzieńczych wyobrażeń. Gdy para ostatecznie się odnajduje, arystokratka jest już zestarzała, zbrzydła i niezwykle zrzędliwa. Mężczyzna poślubia ją wyłącznie z poczucia obowiązku, otwarcie przyznając przed sobą brak dawnego zapału.
Miłość, która miała nadać sens wszelkim cierpieniom, ostatecznie rozpuszcza się w szarej codzienności.
Dawni kochankowie osiadają na małej farmie. Zamiast celebrować romantyczne uniesienia, po prostu uprawiają swój ogródek.
Funkcja motywu
Pisarz wykorzystuje miłość jako potężne narzędzie do obalenia optymizmu leibnizjańskiegoPogląd filozoficzny zakładający, że żyjemy w najlepszym z możliwych światów, a każde zło ostatecznie służy wyższemu dobru.. Uczeń wierny naukom swojego mistrza Panglossa traktuje pogoń za kobietą jako dowód na istnienie ostatecznej nagrody za ziemskie męki. Finał brutalnie weryfikuje to założenie. Zamiast nagrody, na końcu drogi czeka jedynie zmęczona życiem towarzyszka i konieczność fizycznej pracy.
ParodiaWypowiedź lub utwór naśladujący inny styl w celu jego ośmieszenia. wzniosłych uniesień obnaża mechanizm ludzkiego przetrwania. Wędrowiec znosi biczowanie, utratę majątku i śmierć przyjaciół tylko dlatego, że żyje nadzieją. Naiwna wiara okazuje się synonimem ślepoty, która pozwala przetrwać najgorsze koszmary, ale skutecznie zasłania prawdziwy obraz świata.