Wolterianizm
Wolterianizm to wieloznaczne pojęcie wywodzące się od nazwiska francuskiego filozofa epoki oświecenia. Oznacza ono zarówno zespół poglądów opartych na racjonalizmie i tolerancji, jak i specyficzny styl literacki pełen błyskotliwego dowcipu. Termin ten określa również postawę człowieka niepokornego, który odważnie broni niezależności własnego rozumu.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Filozofia i poglądy
Pojęcie to w podstawowym znaczeniu odnosi się do postaw głoszonych przez samego autora Kandyda. Filozof kategorycznie odrzucał narzucane z góry autorytety. Opowiadał się za bezwzględną tolerancją, racjonalizmemPogląd filozoficzny zakładający, że głównym źródłem poznania świata jest rozum, a nie zmysły czy objawienie. oraz wolnością obyczajową, bliską ideom libertynizmu.
Wolter uznawał istnienie Boga jako stwórcy świata. Ostro sprzeciwiał się jednak religii objawionej i samej instytucji Kościoła. Taka postawa religijna to deizmPrzekonanie, że Bóg stworzył świat, ale nie ingeruje w jego dalsze losy ani w życie ludzi.. Szczegółowe omówienie tej kwestii znajdziesz w artykule o poglądach filozoficznych Woltera.
Niepokorny wzór osobowy
W drugim ujęciu wolterianizm funkcjonuje jako konkretny wzór osobowy. To człowiek prześladowany za śmiałość swoich poglądów. Często popada w ostre konflikty z konserwatywnym społeczeństwem. Wynika to z jego liberalnego sposobu myślenia oraz konsekwentnej obrony praw rozumu.
Taka jednostka nigdy nie rezygnuje z własnej niezależności intelektualnej. Nawet pod silną presją otoczenia potrafi zachować trzeźwy osąd sytuacji.
Sam Wolter był żywym przykładem postawy, którą dziś nazywamy wolterianizmem. Za swoje ostre pióro i krytykę francuskiego absolutyzmu wielokrotnie trafiał do więzienia w Bastylii, a ostatecznie musiał udać się na emigrację. Jego życie było ciągłą walką z cenzurą i fanatyzmem.
Błyskotliwy styl literacki
Trzecie znaczenie dotyczy specyficznego stylu pisarskiego, wykorzystywanego głównie w polemikach. Tekst napisany w duchu wolteriańskim charakteryzuje się niezwykłą błyskotliwością i ciętym dowcipem. Autorzy chętnie sięgają po paradoksyZaskakujące twierdzenie, które z pozoru wydaje się sprzeczne z logiką, ale po głębszej analizie ukazuje ukrytą prawdę., aby obnażyć błędy w rozumowaniu przeciwnika.
W powiastkach filozoficznych styl ten objawia się również poprzez sentencjonalność. Krótkie, trafne maksymy służą do wyrażania ogólnych refleksji o naturze świata i człowieka. Pozwalają zamknąć skomplikowaną myśl w jednym, łatwym do zapamiętania zdaniu.