Słowniczek pojęć i archaizmów w „Ani z Zielonego Wzgórza”

Dawne przedmioty i stroje

Czytając książkę, trafisz na archaizmySłowo lub wyrażenie, które wyszło już z codziennego użycia.. To nazwy rzeczy, których dziś rzadko używamy.

• Sok malinowy (kordiał) – kordiałSłodki syrop owocowy, który rozcieńczało się wodą. to gęsty, słodki napój. Ania chciała poczęstować Dianę sokiem malinowym. Przez pomyłkę nalała jej jednak wina porzeczkowego. To skończyło się surową karą dla dziewczynek.
• Rękawy z bufkami – bufkiMarszczone, szerokie rękawy w sukniach, modne w XIX wieku. to krój, w którym materiał jest mocno nabierany przy ramionach. Ania uważała je za szczyt elegancji. Pierwszą taką sukienkę kupił jej w prezencie Mateusz.
• Tabliczka łupkowa – ciemna płyta w drewnianej ramce do pisania kredą lub rylcem. Działała jak wielorazowy zeszyt. To właśnie nią Ania uderzyła Gilberta w głowę, gdy nazwał ją „marchewką”.
• Bryczka (buggy) – lekki, dwukołowy wóz zaprzężony w jednego konia. Mateusz pojechał takim pojazdem na stację kolejową.
• Spiżarnia – chłodne pomieszczenie do przechowywania zapasów żywności. Maryla trzymała tam swoje słynne konfitury i soki.

Miejsca i instytucje w świecie Ani

Życie w Avonlea toczyło się wokół kilku ważnych punktów.

• Sierociniec – dom dla dzieci bez rodziców. Ania przebywała w takiej placówce w Nowej Szkocji. Brakowało tam ciepła i miłości.
• Queen's Academy – seminarium nauczycielskieDawna szkoła przygotowująca do zawodu nauczyciela.. Odpowiednik dzisiejszego liceum lub studium. Ania i Gilbert zdawali tam trudne egzaminy wstępne.
• Kościół prezbiteriański – Cuthbertowie byli prezbiterianamiOdłam religii protestanckiej, bardzo popularny w Kanadzie.. Niedzielne nabożeństwa były centrum życia towarzyskiego wioski.

Obyczaje i zasady społeczne

W XIX wieku obowiązywały surowe reguły zachowania.

• Pastor – pastorDuchowny w kościołach protestanckich, odpowiednik księdza. prowadził nabożeństwa. Wizyta pastora Allana i jego żony była wielkim wydarzeniem. Ania upiekła dla nich tort, ale przez pomyłkę dodała do niego kropli walerianowych zamiast wanilii.
• Etykieta – etykietaZbiór zasad dobrego wychowania i zachowania w towarzystwie. wymagała od dziewcząt ciszy i posłuszeństwa. Żywiołowa Ania ciągle łamała te niepisane zasady.
• Kary cielesne – bicie uczniów linijką było w tamtych czasach legalne. Nauczyciel pan Phillips często stosował takie metody w szkole w Avonlea.
• Adopcja – w XIX wieku rzadko załatwiano to przez urzędy. Rodziny po prostu przygarniały dzieci, często do pomocy w gospodarstwie.

Pojęcia literackie przydatne na polskim

Znajomość tych terminów pomoże ci na sprawdzianie.

• Powieść obyczajowa – książka skupiająca się na codziennym życiu bohaterów. Zamiast magii i bitew, śledzimy tu losy mieszkańców małej wioski.

• Narracja trzecioosobowa – opowieść prowadzona przez kogoś z zewnątrz. Narrator używa form „ona”, „Mateusz”.

• Humor sytuacyjny – komizmWłaściwość sytuacji lub wypowiedzi, która wywołuje śmiech. wynikający z pechowych zbiegów okoliczności. Przykładem jest scena, w której Ania farbuje włosy na zielono, choć chciała mieć kruczoczarne.
• Motyw drogi – motyw wędrowcaPopularny w literaturze obraz bohatera, który podróżuje i szuka swojego miejsca.. Podróż Ani z sierocińca na Zielone Wzgórze to symbol rozpoczęcia zupełnie nowego życia.

Czas i miejsce akcji

• Wyspa Księcia Edwarda – najmniejsza prowincjaJednostka podziału terytorialnego w Kanadzie, podobna do polskiego województwa. Kanady. Słynie z czerwonej ziemi i pięknych krajobrazów. To tutaj leży fikcyjna wioska Avonlea.
• Farma – Zielone Wzgórze było działającym gospodarstwem rolnym. Mateusz i Maryla potrzebowali chłopca do ciężkiej pracy w polu. Zamiast niego dostali drobną dziewczynkę.