Bohaterowie w Krzyżacy

Zbyszko z Bogdańca

Zbyszko to główny bohater powieści. Na początku historii poznajemy go jako porywczego, osiemnastoletniego młodzieńca. Działa bez zastanowienia. Rzuca wyzwanie krzyżackiemu posłowi i o mało nie traci przez to głowy na krakowskim rynku.

Jego losy to opowieść o dojrzewaniu. Chłopak stopniowo uczy się panować nad emocjami i brać odpowiedzialność za swoje czyny. Zakochuje się w Danusi Jurandównie. Składa jej ślubowanie rycerskieślubowanie rycerskie Uroczysta obietnica złożona przez rycerza, często dotycząca dokonania wielkiego czynu w imię damy serca., obiecując zdobycie trzech pawlich czubów z hełmów wroga.

Miłość do Danusi przypomina piękny sen, ale kończy się tragicznie. Po śmierci dziewczyny Zbyszko wiąże się z Jagienką, a ich relacja jest dojrzała i spokojna. Jako wojownik staje się niezwykle odważny. Bierze udział w bitwie pod Grunwaldem, uosabiając polski ideał rycerza: honorowego i walecznego.

Jurand ze Spychowa

Ojciec Danusi to jedna z najbardziej tragicznych postaci w książce. Początkowo budzi grozę jako bezlitosny mściciel. Od lat sieje postrach wśród Krzyżaków, mszcząc się za zamordowanie ukochanej żony. Jego siła fizyczna przeraża wrogów.

Sytuacja zmienia się, gdy zakonnicy porywają Danusię. Jurand dobrowolnie oddaje się w ich ręce, aby ocalić jedyne dziecko. W lochach zamku w Szczytnie zostaje okrutnie okaleczony. Traci prawą dłoń, jedno oko i język.

Złamany i zrezygnowany wraca do Spychowa. Zamiast planować kolejną zemstę, wybiera jednak przebaczenie. Daruje życie swojemu oprawcy, co stanowi najsilniejszy moralny moment całej powieści.

Danusia Jurandówna

Pierwsza miłość Zbyszka i niezwykle poruszająca postać. Poznajemy ją jako dwunastoletnią, beztroską dworkę księżnej Anny Danuty. Dziewczynka pięknie śpiewa, gra na lutni i zachwyca wszystkich swoją niewinnością.

Staje się dla Zbyszka uosobieniem miłości dworskiejmiłość dworska Średniowieczny ideał miłości, w którym rycerz służył swojej damie serca z oddaniem i szacunkiem.. Niestety, jej los jest wyjątkowo okrutny. Zostaje podstępnie porwana przez Krzyżaków i uwięziona w ciemnym lochu.

Brutalne traktowanie niszczy jej zdrowie i psychikę. Wraca do bliskich jako obłąkana, przerażona dziewczyna. Wkrótce umiera z wycieńczenia, stając się symbolem niewinności zdeptanej przez zakon.

Zygfryd de Löwe

Komturkomtur Zwierzchnik domu zakonnego u Krzyżaków, zarządzający danym terytorium i zamkiem. ze Szczytna to główny przeciwnik Zbyszka i Juranda. Działa z zimną krwią, ukrywając swoje zbrodnie za maską religijnej pobożności. To on planuje porwanie Danusi i osobiście nadzoruje okaleczenie jej ojca.

Jego okrucieństwo wynika z czystego wyrachowania oraz głębokiej pogardy dla Polaków. Nie ma w nim litości. Jednak pod koniec powieści Zygfryd załamuje się psychicznie.

Uwolniony przez Juranda, nie potrafi znieść ciężaru swoich win. Nękany wyrzutami sumienia i przerażającymi wizjami, popełnia samobójstwo. Wiesza się na drzewie, co stanowi jego ostateczną karę.

Maćko z Bogdańca

Stryj i prawny opiekun Zbyszka. Jest bardzo doświadczonym rycerzem, twardym i mocno stąpającym po ziemi. Jego największym marzeniem jest odbudowanie zrujnowanego rodu z Bogdańca.

Początkowo patrzy na miłość siostrzeńca do Danusi z dużą rezerwą. Wolałby, aby Zbyszko ożenił się z bogatą i zdrową Jagienką. Maćko jest cierpliwy i przewidujący. Często hamuje porywczość młodzieńca swoim życiowym rozsądkiem.

Towarzyszy Zbyszkowi w wyprawach i sam chętnie staje do walki. Reprezentuje pokolenie starszych polskich rycerzy. Cechuje go lojalność, spryt oraz ogromne przywiązanie do ojczystej ziemi.

Jagienka z Zgorzelic

Córka Zycha ze Zgorzelic, która od początku zachwyca energią. Wyróżnia się odwagą, zaradnością i bezpośredniością. Sama jeździ konno po lasach, świetnie strzela z łuku i potrafi rozłupywać orzechy, siadając na nich.

Kocha Zbyszka szczerą, bardzo praktyczną miłością. Długo musi jednak ustępować miejsca wyidealizowanej Danusi. Cierpliwie czeka na swój czas, pomagając Maćkowi w prowadzeniu gospodarstwa.

Po śmierci rywalki zostaje żoną Zbyszka. Jej uczucie daje mu oparcie i spokój. Postać Jagienki wnosi do powieści dużo ciepła, humoru i życiowego realizmu.

Księżna Anna Danuta

Żona księcia Janusza Mazowieckiego. To na jej dworze Zbyszko po raz pierwszy spotyka Danusię. Księżna opiekuje się dziewczynką jak własną córką i patronuje miłości młodych.

Jest osobą niezwykle życzliwą i wrażliwą na krzywdę. Kilkakrotnie interweniuje w obronie głównych bohaterów. Ratuje Zbyszka przed toporem kata w Krakowie, wstawiając się za nim u króla.

Zawisza Czarny

Prawdziwa postać historyczna, owiana legendą niezwyciężonego wojownika. W powieści pojawia się jako ucieleśnienie absolutnie doskonałego rycerza. Zawsze dotrzymuje słowa i walczy sprawiedliwie.

Jego obecność służy jako wzór do naśladowania dla młodszych bohaterów. Zawisza bierze udział w słynnej scenie rokowań z Krzyżakami. Walczy również w bitwie pod Grunwaldem, budząc popłoch w szeregach wroga.

Lichtenstein

Kuno von Lichtenstein to krzyżacki poseł i dumny rycerz. To właśnie jego atakuje Zbyszko na początku powieści. Ten jeden nieprzemyślany krok młodzieńca uruchamia całą lawinę kłopotów.

Lichtenstein reprezentuje zakon jako instytucję pyszną, mściwą i bezwzględną. Nie zgadza się na ułaskawienie Zbyszka, żądając surowej kary. Jego zachowanie w Krakowie pokazuje ogromne napięcie między Polską a zakonem na długo przed wielką wojną.

Pozostałe postacie drugoplanowe

Powieść ma bogate tło historyczne i obyczajowe. Zych ze Zgorzelic, ojciec Jagienki, to rubaszny i niezwykle gościnny szlachcic. Jego żarty dają czytelnikowi chwilę oddechu od mrocznych wydarzeń.

Czech Hlawa jest wiernym giermkiemgiermek Młody chłopak służący rycerzowi, pomagający mu w walce i noszący jego broń. Zbyszka. To sprawny wojownik i lojalny przyjaciel. Z kolei Rotgier to okrutny krzyżacki brat, który ginie z ręki Zbyszka podczas krwawego pojedynku na topory.

W książce pojawiają się też król Władysław Jagiełło i książę Witold. Biorą oni udział w wielkiej bitwie pod Grunwaldem, nadając całej historii prawdziwie dziejowy wymiar.