Słowniczek trudnych pojęć i archaizmów z „Szatana z siódmej klasy”

Czytając przygody Adama Cisowskiego, natrafisz na archaizmyWyraz, konstrukcja zdaniowa lub znaczenie słowa, którego już się nie używa.. Słowa te świetnie budują klimat przedwojennej szkoły i starego majątku na wsi. Poniżej znajdziesz najważniejsze z nich.

Szkoła i uczniowie

• Woźny szkolny – pracownik pilnujący porządku. Dzwonił na lekcje i nosił dzienniki. Adam często musi go sprytnie omijać na korytarzu.
• Siódma klasa – przed wojną gimnazjumDawna szkoła średnia, do której chodzili uczniowie w wieku od 10 do 18 lat. trwało osiem lat. Siódmoklasiści to chłopcy w wieku około 16 lat, tuż przed maturąEgzamin dojrzałości zdawany na koniec szkoły średniej..
• Prymus – uczeń z najlepszymi ocenami. Adam Cisowski jest prymusem, ale ma mnóstwo energii i świetne pomysły.
• Fryc – przezwisko oznaczające nowicjusza lub naiwniaka. To ktoś, kogo łatwo oszukać i wyprowadzić w pole.

Dawne słowa i określenia

• Opryszek – dawne określenie bandyty lub złodzieja. W książce tym mianem określa się szajkę poszukującą skarbu.
• Łajdak – oszust i człowiek bez honoru. Tak bohaterowie nazywają fałszywego malarza, gdy odkrywają jego kłamstwa.
• Szwargotać – mówić szybko, niewyraźnie lub w obcym języku. Fałszywy malarz szwargocze po francusku, aby ukryć swoją prawdziwą tożsamość.
• Strychulec – długa, prosta listwa do mierzenia. W dawnych szkołach nauczyciel mógł nią uderzyć ucznia w dłoń za karę.
• Kontusz – tradycyjny strój polskiego szlachcica z rozciętymi rękawami. Można go zobaczyć na starych portretach w dworku Gąsowskich.
• Szkaplerz – mały woreczek z modlitwą noszony na szyi. To element dawnej pobożności, często spotykany u starszych osób.

Śledztwo i tajemnica

• Inskrypcja – napis wyryty na kamieniu, drewnie lub ścianie. W powieści to kluczowa wskazówka ukryta na starych drzwiach.
• Szyfr – system ukrywania wiadomości przed niepowołanymi osobami. Adam musi złamać kod z listu francuskiego oficera.
• Alibi – dowód, że podejrzany był w innym miejscu podczas przestępstwa. Adam sprawdza alibiSłowo z łaciny oznaczające "gdzie indziej". Podstawa obrony w sądzie. fałszywego malarza.
• Prowokacja – celowe działanie, które ma zmusić kogoś do błędu. Adam podrzuca fałszywy pamiętnik, aby zmylić złodziei.
• Paser – przestępca, który kupuje i sprzedaje kradzione rzeczy. Złodzieje ze starego dworku potrzebują kogoś takiego, by spieniężyć skarb.

Historia i miejsca

• Dworek szlachecki – tradycyjny wiejski dom polskiej szlachtyDawna warstwa społeczna, właściciele ziemscy posiadający herby i specjalne przywileje.. Akcja przenosi się do takiego dworku w Bejgole.
• Zabory – czas, gdy Polska zniknęła z mapy Europy. Tajemnica skarbu sięga roku 1813, czyli właśnie okresu zaborówPodział ziem polskich między Rosję, Prusy i Austrię w latach 1795-1918..
• Rubel – rosyjska waluta. Pojawia się w książce jako ślad czasów, gdy ziemie polskie znajdowały się pod rosyjskim panowaniem.
• Dwudziestolecie międzywojenne – czas między pierwszą a drugą wojną światową. Książka powstała w 1937 roku i świetnie pokazuje ówczesne życie.
• Herb – znak graficzny rodu szlacheckiego. Rodzina Gąsowskich pieczętuje się własnym herbem, co świadczy o ich długiej historii.

Pojęcia literackie

• Powieść detektywistyczna – książka, w której bohater rozwiązuje zagadkę kryminalną. Adam zbiera ślady i łączy fakty niczym prawdziwy detektyw.
• Narrator trzecioosobowy – głos opowiadający historię z zewnątrz. W tej książce narratorOsoba opowiadająca o wydarzeniach w książce, niekoniecznie biorąca w nich udział. często żartuje i bezpośrednio zwraca się do czytelnika.
• Ironia – żartobliwe mówienie czegoś odwrotnego, niż się myśli. Autor często chwali Adama, jednocześnie delikatnie się z niego nabijając.
• Fabuła kryminalna – wątek oparty na przestępstwie i śledztwie. W książce fabułaUkład zdarzeń w utworze literackim, powiązanych ze sobą przyczynowo i czasowo. łączy się z wakacyjną przygodą i pierwszą miłością.