Opracowanie

Historia w „Weselu” - wydarzenia historyczne, do których odniósł się Wyspiański

Stanisław Wyspiański w „Weselu” wplata w dialogi bohaterów echa autentycznych konfliktów zbrojnych i napięć społecznych. Dramat przywołuje zarówno współczesne autorowi powstanie bokserów w Chinach, jak i krwawe wydarzenia z polskiej przeszłości. Pamięć o rabacji galicyjskiej oraz buncie ukraińskich chłopów stanowi klucz do zrozumienia wzajemnej nieufności między inteligencją a chłopstwem.

Autor: Redakcja klp.pl Czas czytania: 3 min
Spis treści
  1. Powstanie bokserów
  2. Rabacja galicyjska
  3. Koliszczyzna i konfederacja barska
Pierwsza historyczna aluzja pojawia się już na samym początku dramatu. Słynne słowa Czepca skierowane do DziennikarzaPierwowzorem tej postaci był Rudolf Starzewski, redaktor krakowskiego „Czasu”. dotyczą sytuacji politycznej na Dalekim Wschodzie.
Czepiec
Cóż tam, panie, w polityce?
Chińczyki trzymają się mocno!?

Powstanie bokserów

W latach 1899–1901 w Chinach trwało powstanie bokserów. Zbrojny zryw był wymierzony w europejskich kolonizatorów oraz misjonarzy, którzy zwalczali lokalne tradycje. Zrewoltowani Chińczycy nazywali cudzoziemców „białymi barbarzyńcami”. Główną siłą napędową buntu było tajne stowarzyszenie „Pięść w imię sprawiedliwości i pokoju”, od którego wzięła się nazwa całego zrywu. Ostatecznie powstanie stłumiła połączona armia ośmiu mocarstw, w tym państw europejskich, Stanów Zjednoczonych i Japonii.

Rabacja galicyjska

Kolejnym historycznym echem w dramacie jest rabacja galicyjska z 1846 roku. Temat ten wywołuje Dziad, naoczny świadek tamtych krwawych zajść:
(...) a ja bywał blisko, bywał,
widziałem, patrzały oczy,
jak topniał śnieg i krew spłukiwał (...)
Wydarzenia z 1846 roku sprowokowali Austriacy. Zaborca wmówił głodującym chłopom, że szlachta przygotowująca powstanie krakowskiePróba ogólnonarodowego zrywu przeciw zaborcom, która ograniczyła się do Rzeczpospolitej Krakowskiej i zakończyła klęską. planuje zbrojną akcję przeciwko wsi. Zmanipulowani chłopi ruszyli na dwory. W bestialski sposób zamordowali blisko tysiąc szlachciców i oficjalistów dworskich. Jednym z najczęstszych i najbardziej okrutnych sposobów zabijania było odpiłowywanie głów.
Dobrze wiedzieć
Akcja „Wesela” toczy się w 1900 roku, czyli zaledwie 54 lata po rabacji galicyjskiej. Dla najstarszych uczestników wesela w Bronowicach rzeź szlachty nie była odległą historią z podręczników, ale żywym, osobistym wspomnieniem.
Gdy Austriacy uznali, że polski zryw niepodległościowy został zdławiony, brutalnie spacyfikowali chłopskie oddziały. Przywódcą rabacji był Jakub Szela. Pamięć o tych wydarzeniach położyła się cieniem na relacjach społecznych. Przez dziesięciolecia rzeź pozostawała symbolem wzajemnej nienawiści i strachu między chłopstwem a inteligencją.

Koliszczyzna i konfederacja barska

Trzecim historycznym koszmarem powracającym w „Weselu” jest koliszczyzna, czyli wielki bunt chłopów ukraińskich z 1768 roku. Krwawe wydarzenia przywołuje WernyhoraLegendarny kozacki lirnik i wróżbita, w dramacie symbolizuje porozumienie polsko-ukraińskie i ideę niepodległości.:
Przypominasz krwawe łuny
i jęk dzwonów, i pioruny,
i rzeź krwawą, krwawe rzeki - -?
Bunt wybuchł w tym samym czasie, gdy polska szlachta zawiązała konfederację barską wymierzoną w króla Stanisława Augusta Poniatowskiego oraz wspierającą go Rosję. To właśnie rosyjscy agenci podburzyli ukraińskich popów. Rozpuścili fałszywą plotkę, jakoby Polacy sprzymierzyli się z muzułmanami w celu całkowitego zniszczenia prawosławia. Duchowni przekazali te informacje Kozakom i chłopstwu. Doprowadziło to do masowych rzezi polskiej szlachty i ludności żydowskiej na Ukrainie. Symbolicznym i przerażającym momentem tamtych dni było święcenie noży przez popów, po którym pijane tłumy ruszały do mordów. Kres krwawym wystąpieniom położyła dopiero interwencja wojsk konfederackich oraz rosyjskich, które ostatecznie obróciły się przeciwko buntownikom.
Wesele · 13 kroków do poznania lektury