Wesele

Geneza i znaczenie

W listopadzie 1900 roku krakowski poeta Lucjan Rydel poślubił Jadwigę Mikołajczykównę, dziewczynę z podkrakowskich Bronowic. Wśród gości weselnych znalazł się Stanisław WyspiańskiStanisław Wyspiański (1869–1907) – polski dramaturg, poeta, malarz i reformator teatru okresu Młodej Polski.. Obserwacja bawiącego się tłumu zainspirowała go do napisania dramatu. Prace nad tekstem ruszyły zaledwie kilka tygodni po uroczystości.

Wyspiański przekuł towarzyskie wydarzenie w gorzką diagnozę polskiego społeczeństwa. Utwór obnaża marazm, uwięzienie w narodowych mitach i całkowitą niezdolność do zbrojnego zrywu. Premiera wywołała wstrząs. Publiczność i krytyka literacka szybko okrzyknęły autora czwartym wieszczemCzwarty wieszcz Nieoficjalny tytuł nadawany wybitnym twórcom, kontynuującym misję duchowego przewodnictwa narodu po Mickiewiczu, Słowackim i Krasińskim..

Czas i miejsce akcji

Ramy przestrzenne i czasowe autor precyzyjnie określił w didaskaliachDidaskalia Tekst poboczny w dramacie, wskazówki autora dotyczące wyglądu sceny, rekwizytów, oświetlenia czy zachowania postaci. poprzedzających pierwszy akt. Akcja toczy się w świetlicy wiejskiej chaty. Przez otwarte drzwi widać kolejne pomieszczenie, z którego nieustannie dobiegają dźwięki skocznej muzyki i gwar tańczących gości.

Wydarzenia rozgrywają się w listopadową noc 1900 roku. Fabuła obejmuje zaledwie kilka godzin. Rozpoczyna się tuż przed północą. W drugim akcie wybija godzina dwunasta, dając sygnał do tradycyjnych oczepinOczepiny Dawny obrzęd weselny symbolizujący przejście panny młodej ze stanu panieńskiego w zamężny, odbywający się o północy.. Dramat kończy się o świcie następnego dnia, w atmosferze letargu i uśpienia.

Bibliografia serwisu lektury

• Eustachiewicz L., Spory o interpretację twórczości Wyspiańskiego, „Pamiętnik Literacki” 1959, z. 1
• Łempicka A., O „Weselu” Wyspiańskiego, „Twórczość” 1957, nr 10/11
• Makowiecki T., Poeta-malarz. Studium o Stanisławie Wyspiańskim, Warszawa 1969
• Nowakowski J., Stanisław Wyspiański, Warszawa 1971
• Nowakowski J., Wyspiański. Studia o dramatach, Kraków 1971
• Stanisław Wyspiański. Monografia bibliograficzna, oprac. M. Stokowa, Kraków 1968
• „Wesele” we wspomnieniach i krytyce, oprac. A. Łempicka, Kraków 1970
• Wyka K., Legenda i prawda „Wesela”, Warszawa 1950