Goplana - charakterystyka
Goplana to wodna nimfa i królowa jeziora Gopło, która odgrywa kluczową rolę w dramacie Juliusza Słowackiego. Jej nieszczęśliwa miłość do wiejskiego hulaki Grabca uruchamia lawinę tragicznych zdarzeń. Ingerencja fantastycznej postaci w świat ludzi doprowadza do serii zbrodni i ostatecznego upadku głównych bohaterów.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Wygląd i natura królowej fal
Goplana to nimfaW mitologii to piękna, wiecznie młoda boginka żyjąca w lasach, rzekach lub jeziorach. wodna, która włada jeziorem Gopło. Budzi się ze snu zimowego wraz z nadejściem wiosny. Jej głowę zdobi wianek z jaskółek.
Uosabia piękno, młodość i zwinność. Sługa Skierka opisuje jej niezwykły urok w bardzo poetycki sposób:
„(...) Wytryska z wody Goplana;
Jak powiewny liść ajeru,
Lekko wiatrem kołysana;
Jak łabędź, kiedy rozwinie
Uśnieżony żagiel steru,
Kołysze się – waha – płynie.
I patrz! Patrz! lekka i gibka,
Skoczyła z wody jak rybka,
Na nezabudek warkoczu
Wiesza się za białe rączki
A stopą po fal przezroczu
Brylantowe iskry skrzesza.
Ach, czarowna! Któż odgadnie,
Czy się trzyma z fal obrączki?
Czy się na powietrzu kładnie?
Czy dłonią na kwiatach się wiesza?”
Ingerencja w świat ludzi
Pustelnik nazywa ją „wiedźmą goplańską”. Robi to, ponieważ Goplana chętnie wtrąca się w sprawy ludzi. Często plącze ich życiowe ścieżki.
Nieszczęściem boginki jest miłość do człowieka. Zakochuje się w Grabcu, wiejskim hulace i lekkoduchu. Zimą ratuje go od utonięcia, wyrzucając jego ciało na lód.
Grabiec kocha jednak Balladynę. Nie chce wiązać się z istotą, którą nazywa tworem „z mgły i galarety”. Odrzucenie bardzo rani dumną królową jeziora.
Zazdrość i jej tragiczne skutki
Zraniona Goplana postanawia zdobyć ukochanego za wszelką cenę. Krzyżuje ludzkie plany i grozi:
„Niech słonce zgaśnie,
Jeśli mi ciebie kto wydrze, kochanku.
Ty jesteś moim, moim! moim wiecznie! (...)”
Królowa fal próbuje nie dopuścić do spotkania Grabca z Balladyną. Kiedy dowiaduje się o ich schadzce, surowo karze niewiernego kochanka. Zamienia go w wierzbę płaczącą, aby nauczył się szanować uczucia.
Działania Goplany wywołują lawinę nieszczęść. To z jej rozkazu powóz Kirkora psuje się obok chaty Wdowy. Bogaty hrabia poznaje Balladynę i Alinę, co ostatecznie prowadzi do morderstwa w lesie.
Działania Goplany wprowadzają do utworu motyw fatum. To nieodwracalne przeznaczenie i zły los, przed którym bohaterowie nie mogą uciec.
Ucieczka i znaczenie postaci
Goplana w końcu dostrzega, jak straszne są skutki jej czarów. Przerażona serią morderstw, postanawia opuścić jezioro. Wyrusza na północ z kluczem żurawi.
Razem z nią odlatują jej wierni słudzy. Skierka i Chochlik opuszczają las, zostawiając ludzi samym sobie.
Boginka nieświadomie rozpoczyna swoisty danse macabreZ języka francuskiego: taniec śmierci. To motyw pokazujący, że śmierć dotyka każdego, niezależnie od bogactwa czy pochodzenia.. Większość bohaterów dramatu ginie. Historia Goplany przypomina, że człowiek jest zależny od sił wyższych i praw natury.