Przysłówek - ten, który wszystko chce wiedzieć

Chyba każdy z nas ma lub miał do czynienia z wścibską sąsiadką, uwielbiającą plotkować. Taką, która wie wszystko i o wszystkich. Wie, jak się ubierają, gdzie chodzą i kiedy nie ma w domu jej sąsiadów. Jeśli przed oczami stanęła Ci właśnie starsza pani, wyglądająca zza okna, musisz wiedzieć, że zachowuje się ona dokładnie tak samo jak przysłówek. Przysłówek to bowiem część mowy, która odpowiada na pytania: jak? gdzie? oraz kiedy? Dziś dowiesz się o nim nieco więcej!

Przysłówek: definicja, informacje podstawowe

Służy więc do opisywania:

• czasownika (np. szybko biegnę, pojechałem daleko, śpiewałem wczoraj),
• przymiotnika (np. wyjątkowo ładny, nieskazitelnie czysty),
• innego przysłówka (np. wyjątkowo ładnie, nieskazitelnie czysto).

Żeby nieco Ci to rozjaśnić, spójrz na wszystkie pytania, na które odpowiada przysłówek: Jak? Gdzie? Kiedy? Skąd? Którędy? Dopóki? Po co? W jaki sposób?

Shorty na maturę

Motyw cierpienia niezawinionego Motyw cierpiącej matki Poświęcenie się w imię wyższych wartości Na czym polega ludowa sprawiedliwość? Wady ludzkie w krzywym zwierciadle satyry Świat ducha a świat rozumu Czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym? Przyczyny nieporozumień między rodzicami a dziećmi Jaki wpływ na człowieka ma sprawowanie przez niego władzy? Czy człowiek decyduje o własnym losie? Moralna odpowiedzialność za czyny Miłość silniejsza niż śmierć

Przysłówki dzielimy na

• przysłówek miejsca (gdzie? dokąd? skąd?): daleko, blisko,
• przysłówek czasu (kiedy? dopóki?): niedawno, jutro, wczoraj,
• przysłówek sposobu (jak? w jakim celu? w jaki sposób? po co? którędy?): ładnie, prosto, naturalnie.

Jak widzisz, przysłówek jest pewnego rodzaju uzupełnieniem naszego zdania. To źródło dodatkowych informacji na temat wymienionych wcześniej czasowników, przymiotników czy innych przysłówków. Dzięki nim zdania stają się bardziej obrazowe i ciekawsze.

Jak tworzy się przysłówki?

W języku polskim występuje kilka rodzajów przysłówków. Ich nazwy są bardzo proste i od razu wskazują nam, od jakich słów, a raczej części mowy, zostały stworzone. Spójrz sam:

• przysłówki odrzeczownikowe (rano, wieczorem, wiosną),
• przysłówki odzaimkowe (niejako, wszelako, wszędzie),
• przysłówki odliczebnikowe (pojedynczo, potrójnie),
• przysłówki odprzymiotnikowe (trwale, pilnie, doskonale).

Dziś zajmiemy się przysłówkami, które powstały na bazie przymiotników. To ich budowa (oraz pisownia) sprawia uczniom najwięcej trudności.

Przysłówki odprzymiotnikowe powstają poprzez zmianę końcówki przymiotnika:

szybki (przymiotnik) → szybko (przysłówek)
brzydki (przymiotnik) → brzydko (przysłówek)

Nieco inaczej wygląda sytuacja, kiedy przymiotnik zakończony jest na -ry:

mądry (przymiotnik) → mądrze (przysłówek)
dobry (przymiotnik) → dobrze (przysłówek)

ale już:

bystry (przymiotnik) → bystro (przysłówek)

Z kolei kiedy przymiotnik zakończony jest na -ny, przysłówek przyjmuje końcówkę -nie:

naturalny (przymiotnik) → naturalnie (przysłówek)
zachłanny (przymiotnik) → zachłannie (przysłówek)

Są też w naszym języku przysłówki odprzymiotnikowe, które nie podlegają żadnej z powyższych reguł:

zły (przymiotnik) → źle (przysłówek)
trwały (przymiotnik) → trwale (przysłówek)

Stopniowanie przysłówków odprzymiotnikowych

Wróćmy jednak do obiecanego stopniowania przysłówków, które powstały na bazie przymiotników. Chociaż nie odmieniają się przez przypadki, osoby, liczby czy rodzaje, przysłówki odprzymiotnikowe ulegają stopniowaniu. Mogą więc występować w stopniu równym, wyższym i najwyższym. Popatrz sam:

gorący (przymiotnik)
gorąco (przysłówek w stopniu równym)
goręcej (przysłówek w stopniu wyższym)
najgoręcej (przysłówek w stopniu najwyższym)

Jak poprawnie stopniować przysłówki odprzymiotnikowe? Mamy na to kilka sposobów:

Zobacz też

• Części mowy
• Okolicznik
• Przymiotnik