Opracowanie

Plan wydarzeń - Skąpiec

Autor: Małgorzata Haze Czas czytania: 3 min
Akt I

Eliza i Walery wyznają sobie miłość

Walery potajemnie zatrudnia się jako zarządca w domu Harpagona. Młodzi wyznają sobie miłość. Paraliżuje ich jednak strach przed reakcją ojca.

Kleant zdradza siostrze swoje plany

Kleant kocha ubogą Mariannę. Planuje potajemny ślub, choć sam nie dysponuje żadnym majątkiem.

Harpagon ogłasza plany matrymonialne

Ojciec wzywa dzieci i dyktuje warunki. Kleant ma poślubić bogatą wdowę, Eliza – starszego Anzelma. Sam Harpagon planuje ożenek z młodą Marianną.

Sprzeciw Elizy i groźba ojca

Dziewczyna kategorycznie odmawia ślubu z Anzelmem. Harpagon grozi jej ojcowskim przekleństwem. Walery, poproszony o rozsądzenie sporu, niespodziewanie popiera skąpca. Robi to, aby nie zdradzić swoich prawdziwych intencji.

Akt II

Kleant próbuje pożyczyć pieniądze

Zdesperowany Kleant szuka pożyczki przez pośrednika. Odkrywa, że lichwiarzem stawiającym absurdalne warunki jest jego własny ojciec.

Ojciec i syn - scena z lichwą

Harpagon i Kleant stają twarzą w twarz jako wierzyciel i dłużnik. Gwałtowna kłótnia obnaża całkowity brak więzi między nimi.

Frozyna negocjuje w sprawie Marianny

Swatka Frozyna kłamie, że Marianna uwielbia starców. Wychwala skąpstwo Harpagona, licząc na hojną zapłatę. Oczywiście nie dostaje ani grosza.

Akt III

Harpagon przygotowuje przyjęcie

Skąpiec wydaje służbie instrukcje przed kolacją. Jedzenie ma być tanie i sycące, porcje mikroskopijne, a wino mocno rozcieńczone wodą.

Pierwsze spotkanie Kleanta z Marianną

Kleant udaje obojętność wobec przyszłej macochy. Szybko jednak zmienia ton. Na złość ojcu wręcza dziewczynie cenny pierścień z brylantem, rzekomo w imieniu Harpagona.

Kleant i Marianna odkrywają, że kochają się wzajemnie

Młodzi wykorzystują chwilę na osobności. Wyznają sobie miłość i uświadamiają, że ich głównym rywalem jest gospodarz domu.

Akt IV

Frozyna knuje plan przeciw Harpagonowi

Swatka proponuje zakochanym podstęp. Jej znajoma ma udawać bogatą arystokratkę, rozkochać w sobie Harpagona i skłonić go do porzucenia Marianny.

Otwarta konfrontacja ojca i syna

Harpagon podstępem zmusza Kleanta do wyznania prawdy o uczuciach do Marianny. Ojciec grozi synowi wydziedziczeniem. Ten publicznie odmawia ustąpienia.

Strzałka kradnie szkatułkę

Służący Strzałka odnajduje w ogrodzie zakopaną skrzynkę z dziesięcioma tysiącami talarów. Ucieka z łupem, aby przekazać go Kleantowi.

Odkrycie kradzieży szkatułki

Harpagon zauważa zniknięcie zakopanego w ogrodzie złota. Wpada w furię. Wygłasza słynny monolog zaczynający się od słów: „Złodzieja! Złodzieja!”.

Harpagon oskarża wszystkich dookoła

Wezwany komisarz rozpoczyna śledztwo. Zrozpaczony skąpiec podejrzewa całą służbę. W amoku żąda aresztowania nawet samego siebie.

Akt V

Aresztowanie Walerego

Kucharz Jakub z zemsty oskarża Walerego o kradzież. Młodzieniec myśli, że sprawa dotyczy jego potajemnego związku z Elizą. Przypadkowo przyznaje się do „zbrodni”.

Walery ujawnia swoje prawdziwe pochodzenie

Przyparty do muru Walery wyznaje prawdę o swoich korzeniach. Twierdzi, że jest szlachcicem, synem Tomasza d'Alburcy, który zaginął podczas katastrofy morskiej.

Przybycie Anzelma i rozpoznanie

Na scenie pojawia się Anzelm, niedoszły mąż Elizy. Okazuje się, że to ocalony Tomasz d'Alburcy. Rozpoznaje w Walerym i Mariannie swoje zaginione dzieci.

Szczęśliwe rozwiązanie i powrót szkatułki

Kleant obiecuje oddać ojcu szkatułkę pod warunkiem zgody na ślub z Marianną. Anzelm opłaca koszty obu wesel. Harpagon odzyskuje ukochane złoto i jako jedyny nie wydaje ani grosza.

Główne punkty zwrotne
  • Ogłoszenie planów matrymonialnych – ojciec staje się bezpośrednim rywalem syna w walce o rękę Marianny. To napędza główny konflikt komedii.
  • Scena z lichwą – Kleant odkrywa, że bezwzględnym pożyczkodawcą jest jego ojciec. Sytuacja obnaża patologię ich relacji.
  • Kradzież szkatułki – utrata dziesięciu tysięcy talarów doprowadza Harpagona na skraj obłędu i przyspiesza finałowe rozwiązanie.
  • Rozpoznanie Anzelma – klasyczny motyw agnitio. Ujawnienie tożsamości Tomasza d'Alburcy natychmiast rozwiązuje wszystkie problemy matrymonialne.
  • Szantaż szkatułką – Kleant używa złota jako karty przetargowej. Harpagon bez wahania wybiera pieniądze, ostatecznie rezygnując z młodej narzeczonej.
Skąpiec · 11 kroków do poznania lektury