Hamlet

Geneza i tło wydarzeń

Akcja dramatu rozgrywa się na zamku Elsynor w Danii. William Szekspir napisał ten utwór na przełomie lat 1600–1602. Chronologicznie tekst przynależy do renesansuRenesans Epoka odrodzenia, w której centrum zainteresowania stawiano człowieka, jego rozum i harmonijny rozwój., jednak jego mroczny klimat, egzystencjalny niepokój i pesymizm zapowiadają już nadejście baroku.

Tytułowy książę staje przed zadaniem pomszczenia ojca. Od Ducha zmarłego władcy dowiaduje się o zbrodni. Klaudiusz, brat króla, wlał mu truciznę do ucha, przejął tron i poślubił owdowiałą Gertrudę.

Galeria postaci i konflikt postaw

Główny bohater to intelektualista skłonny do głębokiej refleksji. Jego inteligencja i wrażliwość stają się paradoksalnie przeszkodą w działaniu. Hamlet nie potrafi przejść od myśli do czynu, a jego wahania mają podłoże moralne i psychologiczne.

Zupełnym przeciwieństwem księcia jest Laertes. Stanowi on lustrzane odbicie głównego bohatera — to człowiek czynu, który po śmierci swojego ojca, Poloniusza, podejmuje zemstę natychmiast i bez wahania.

Klaudiusz uosabia bezwzględną władzę zdobytą przez zbrodnię i hipokryzję. Gertruda pozostaje postacią niejednoznaczną. Szekspir nie daje jasnej odpowiedzi, czy królowa wiedziała o morderstwie swojego pierwszego męża.

Tragiczny los spotyka Ofelię. Dziewczyna symbolizuje niewinność zniszczoną przez dworskie intrygi. Jej rzeczywiste obłąkanie i samobójcza śmierć ostro kontrastują z udawanym szaleństwem Hamleta. Jedyną postacią, która uchodzi z życiem z rzezi w finale, jest Horacy. Ten wierny przyjaciel księcia pełni rolę świadka. Ma przekazać potomnym prawdziwą historię duńskiego dworu.

Kluczowe motywy dramatu

Zemsta w utworze Szekspira nie przynosi prostej satysfakcji. Urasta do rangi skomplikowanego wyzwania moralnego. Książę symuluje obłęd, traktując go jako strategię przetrwania i sposób na zdemaskowanie wroga.

Często analizowanym zabiegiem dramaturgicznym jest teatr w teatrzeTeatr w teatrze Chwyt kompozycyjny polegający na wprowadzeniu do fabuły utworu przedstawienia odgrywanego przez bohaterów.. Hamlet prosi wędrowną trupę aktorską o wystawienie sztuki odtwarzającej morderstwo króla. Reakcja Klaudiusza na to widowisko ostatecznie potwierdza jego winę.

Scena na cmentarzu, w której książę trzyma czaszkę błazna Yoricka, to klasyczna realizacja motywu vanitasVanitas Motyw religijno-artystyczny przypominający o marności, kruchości i przemijaniu ludzkiego życia.. Z kolei słynny monolog rozpoczynający się od słów „Być albo nie być” obrazuje tragiczne rozdarcie człowieka między chęcią działania a całkowitą rezygnacją.

Konteksty przydatne na maturze

Na egzaminie utwór pojawia się najczęściej w tematach dotyczących natury zemsty, granic szaleństwa oraz paraliżu decyzyjnego. Zestawienie duńskiego księcia z tytułowym bohaterem Kordiana Juliusza Słowackiego to jeden z najpopularniejszych motywów maturalnych. Obaj mężczyźni są rozdarci wewnętrznie i nie potrafią zrealizować powierzonej im misji.

W wypracowaniach przydają się konteksty filozoficzne. Postawa Horacego reprezentuje stoicyzmStoicyzm Kierunek filozoficzny zakładający, że warunkiem szczęścia jest zachowanie spokoju wewnętrznego i dystansu wobec zdarzeń zewnętrznych., podczas gdy Hamlet skłania się ku sceptycyzmowi. Cały dramat ukazuje zderzenie wzniosłego, renesansowego humanizmu z brutalną, polityczną rzeczywistością.