Geneza Hamleta
William Szekspir opierał fabułę swojego najsłynniejszego dramatu na skandynawskich legendach i średniowiecznych kronikach. Bezpośrednią inspiracją dla angielskiego twórcy był zaginiony tekst teatralny, przypisywany Thomasowi Kydowi. Ostateczna wersja tragedii powstała na przełomie wieków i otworzyła najważniejszy okres w twórczości stratfordczyka.
Skandynawskie korzenie i francuskie tłumaczenia
Szekspir nie wymyślił historii duńskiego księcia od zera. Sięgnął po motywy znane z XI-wiecznej mitologii skandynawskiej oraz starych islandzkich sagŚredniowieczne opowieści epickie opisujące dzieje rodów skandynawskich, pełne motywów zemsty i krwawych konfliktów.. Pojawia się tam imię o brzmieniu zbliżonym do Hamleta, które w dosłownym tłumaczeniu oznacza głupca lub szaleńca. Ten motyw udawanego obłędu stał się fundamentem późniejszego dramatu.
Kolejnym ogniwem w łańcuchu inspiracji była XIII-wieczna kronika Saxa GramatykaDuński historyk, autor „Gesta Danorum”, pierwszego spisanego źródła legendy o księciu Amlecie.. Opisał on dzieje księcia o imieniu Amlethus (Hamblet). Fabuła tej opowieści uderzająco przypomina wydarzenia rozegrane na zamku Elsynor. W 1570 roku historię tę odświeżył francuski pisarz François de Belleforest, włączając ją do swojego zbioru tragicznych opowieści.
Zaginiony Pra-Hamlet
Bezpośrednim źródłem dla Szekspira nie były jednak zagraniczne kroniki, ale sztuka wystawiana na londyńskich scenach przed powstaniem jego dramatu. Szekspirolodzy nazywają ten zaginiony tekst Pra-Hamletem (Ur-Hamlet). Autorstwo przypisuje się najczęściej Thomasowi Kydowi.
W teatrze elżbietańskim pojęcie praw autorskich nie istniało. Dramatopisarze nagminnie pożyczali od siebie pomysły, przerabiali starsze sztuki i czerpali z tych samych historycznych źródeł. Przepisywanie cudzych tekstów na nowo było standardową praktyką rzemieślniczą.
Pra-Hamlet opierał się na francuskim tekście Belleforesta i prawdopodobnie wprowadzał na scenę motyw ducha domagającego się zemsty. Ponieważ rękopis zaginął, badacze nie potrafią dziś w stu procentach ustalić, które sceny Szekspir wymyślił sam, a które przejął od swojego poprzednika.
Czas powstania i pierwsze wydania
Tragedia powstała najprawdopodobniej w 1601 roku. Otwiera ona w biografii Szekspira tak zwany okres wielkich tragedii, datowany na lata 1599–1609. Pokaz przedpremierowy odbył się w słynnym londyńskim teatrze The GlobeTeatr w Londynie zbudowany w 1599 roku przez trupę Szekspira. Miał kształt wielokąta z otwartym dachem i mieścił około 3 tysięcy widzów..
Tekst sztuki szybko trafił do druku. Współczesne wydania opierają się w dużej mierze na tak zwanym wydaniu Folio z 1623 roku. Był to pierwszy zbiorowy zbiór dzieł Szekspira, przygotowany przez jego przyjaciół z trupy aktorskiej po śmierci autora.