Tango - bohaterowie

Artur

Dwudziestopięcioletni student medycyny i filozofii, główny bohater dramatu i motor napędowy całej akcji. Wychowany w domu pełnym awangardowej anarchii, buntuje się nie przeciwko tradycji, lecz w jej obronie. Widzi, że absolutna wolność rodziców doprowadziła do rozkładu wszelkich norm. Postanawia temu przeciwdziałać, nawet używając siły.

Jego bunt to odwrócenie klasycznego schematu. Młody człowiek domaga się powrotu do konwenansów, podczas gdy starsze pokolenie trwa w chaosie. Artur jest inteligentny, zdeterminowany i idealistyczny. Szybko jednak okazuje się niezdolny do osiągnięcia celu metodami, które sam wyznaje. Gdy perswazja zawodzi, sięga po przymus i zmusza rodzinę do ceremonialnego ślubu z Alą.

Tragedia Artura polega na tym, że formaW ujęciu Gombrowicza i Mrożka: zbiór konwenansów, ról społecznych i rytuałów narzucanych jednostce przez społeczeństwo. bez treści pozostaje pusta. Nie potrafi wypełnić przywróconych rytuałów żadną autentyczną wartością. Ginie z ręki Edka - brutalnej siły, którą sam wpuścił do domu, szukając narzędzia władzy. Ponosi klęskę przez wewnętrzną sprzeczność między wzniosłym celem a brutalnymi środkami.

Stomil

Ojciec Artura to uosobienie awangardowegoZespół tendencji w sztuce XX wieku odrzucających dotychczasowe style i poszukujących nowatorskich form wyrazu. buntu i artystowskiej nonszalancji. Całe życie poświęcił obalaniu norm i eksperymentom teatralnym. Jego działania nie prowadzą do stworzenia żadnego dzieła, są wyłącznie procesem destrukcji. Swoją postawą sprawił, że w domu zapanował absolutny chaos, a on sam stał się więźniem własnej wolności.

Stomil nie może już niczemu się sprzeciwić. Każdy sprzeciw byłby przywróceniem normy, którą przecież odrzucił. Chodzi w rozpiętej piżamie, co symbolizuje jego niechęć do jakichkolwiek ograniczeń. Jest inteligentny i elokwentny, potrafi filozoficznie uzasadnić każde zachowanie. Ta sprawność intelektualna służy mu jednak wyłącznie do samousprawiedliwienia.

Toleruje romans żony z Edkiem, bo zazdrość uważa za przeżytek mieszczański. Wobec buntu syna reaguje z rozbrajającym spokojem, co ujawnia jego fundamentalną niemoc. To karykatura inteligenta-artysty, który w imię wolności wyrzekł się zdolności do realnego działania.

Eleonora

Matka Artura i żona Stomila. Rewolucję obyczajową przyjęła całkowicie i bardzo konsekwentnie. Jawnie romansuje z Edkiem, traktując to jako wyraz wyzwolenia i nowoczesności. Nie odczuwa przy tym żadnych wyrzutów sumienia, ponieważ anarchia stała się dla niej naturalnym środowiskiem.

Pod powierzchnią postępowej wyzwolicielki kryje się tęsknota za dawnym porządkiem. Ujawniają to nieliczne momenty słabości, gdy Eleonora wspomina czasy tradycyjnych ról społecznych. Uosabia paradoks rewolucji obyczajowej: walcząc z normami, stworzyła własną, równie opresyjną normę obowiązkowej swobody. Jej fascynacja prymitywnym Edkiem to zarazem wyraz głębokiego znużenia intelektualizmem męża.

Edek

Niechciany gość i kochanek Eleonory. Pełni w dramacie funkcję katalizatoraCzynnik przyspieszający lub wywołujący określone zjawiska, samemu nie ulegając przy tym zmianie. i ostatecznego zwycięzcy. Reprezentuje brutalną siłę fizyczną, całkowicie pozbawioną refleksji moralnej czy intelektualnej. Nie rozumie sporów o tradycję i wolność. Właśnie dlatego wygrywa z pogrążoną w dyskusjach rodziną.

Gdy Artur postanawia wykorzystać Edka jako narzędzie do sprawowania władzy, ten błyskawicznie obraca sytuację na swoją korzyść i zabija młodego idealistę. Siła Edka nie wynika ze złego charakteru. Opiera się na prostym fakcie: intruz nie jest skrępowany żadnymi ideami, które mogłyby go powstrzymać przed ciosem.

Eugeniusz

Brat babki Eugenii, reprezentujący polską inteligencję w jej najsłabszym wydaniu. Jest bierny, konformistycznyPostawa polegająca na bezkrytycznym podporządkowaniu się normom, wartościom i poglądom narzucanym przez otoczenie. i całkowicie niezdolny do obrony własnych wartości. Początkowo popiera bunt Artura, widząc w nim szansę na powrót do czasów swojej młodości.

Gdy jednak przychodzi do realnego działania, wuj wycofuje się i błyskawicznie przystosowuje do nowych okoliczności. W finale posłusznie tańczy tango z Edkiem. Ten gest to akt całkowitej kapitulacji wobec brutalnej siły. Eugeniusz ponosi klęskę nie dlatego, że ma złe intencje, lecz z powodu wrodzonego tchórzostwa.

Eugenia

Babka Artura i najbardziej groteskowaKategoria estetyczna łącząca w jednym dziele elementy sprzeczne, np. komizm z tragizmem, absurd z realizmem. postać w całym dramacie. Zamiast pełnić rolę strażniczki tradycji i rodzinnej pamięci, spędza czas na grze w karty z prostackim Edkiem. Nosi dżokejkę i trampki, zachowując się wbrew wszelkim oczekiwaniom wobec seniorki rodu.

Jest żywym dowodem na to, że rewolucja obyczajowa pochłonęła nawet pokolenie, które pamiętało dawne zasady. Jej śmierć na zakurzonym katafalku w finale sztuki podkreśla, że nie ma już powrotu do dawnego porządku. Zabrakło kogoś, kto by go autentycznie reprezentował.

Ala

Osiemnastoletnia kuzynka i narzeczona Artura. Reprezentuje pokolenie wychowane w świecie całkowicie pozbawionym norm. Nie odczuwa z tego powodu żadnego dyskomfortu. Nie rozumie idealizmu Artura i nie podziela jego obsesji na punkcie tradycji.

Jej zdrada z Edkiem w dniu planowanego ślubu staje się bezpośrednią przyczyną załamania Artura. Ala jest postacią bez głębi, co Mrożek zastosował celowo. Pokazuje w ten sposób, że młodość sama w sobie nie niesie żadnych wartości, jeśli nie ma solidnych fundamentów, na których mogłaby się oprzeć.