Znaczenie motta „Kordiana”
Juliusz Słowacki otwiera swój dramat cytatem z własnej powieści poetyckiej „Lambro”, nadając ton całej opowieści. Motto wprowadza motyw serca, który bezpośrednio wiąże się z imieniem głównego bohatera i jego emocjonalnym stosunkiem do świata. Analiza tego fragmentu pozwala zrozumieć tragiczną drogę życiową postaci, rozdartą między romantycznymi ideałami a brutalną rzeczywistością.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Słowacki rozpoczyna dramat fragmentem zaczerpniętym z własnego utworu. Jest to cytat z powieści poetyckiejGatunek synkretyczny łączący elementy liryki i epiki, popularny w romantyzmie, charakteryzujący się fragmentaryczną fabułą i tajemniczym bohaterem. zatytułowanej Lambro, powstańca grecki. Dzieło to powstało w Paryżu w 1832 roku, a ukazało się drukiem rok później w trzecim tomie Poezji. Wybór własnego tekstu na motto nie jest przypadkowy. Poeta buduje w ten sposób spójną wizję romantycznego buntownika, przenosząc idee z jednego utworu na grunt dramatu narodowego.
„Więc będę śpiewał i dążył do kresu
Ożywię ogień, jeśli jest w iskierce.
Tak Egipcjanin w liście z aloesu
Obwija zwiędłe umarłego serce;
Na liściu pisze zmartwychwstania słowa;
Chociaż w tym liściu serce nie ożyje,
Lecz od zepsucia wiecznie się zachowa,
W proch nie rozsypie... Godzina wybije,
Kiedy myśli słowa tajemne odgadnie,
Wtenczas odpowiedź będzie w sercu – na dnie.”
W przytoczonym fragmencie na pierwszy plan wysuwa się motyw serca. Słowo to w języku łacińskim brzmi cor. Słowacki wykorzystał ten rdzeń, tworząc neologizmNowy wyraz utworzony w danym języku, często na potrzeby konkretnego dzieła literackiego. będący imieniem głównego bohatera. Kordian to dosłownie „człowiek serca”. Taki zabieg językowy z góry określa charakter postaci i jej sposób postrzegania rzeczywistości.
Imię Kordian zostało wymyślone przez Juliusza Słowackiego specjalnie na potrzeby tego dramatu. Wcześniej nie funkcjonowało w polszczyźnie. Dziś jest to popularne imię męskie, co pokazuje, jak silny wpływ wywarła literatura romantyczna na naszą kulturę.
Dzieje tytułowej postaci wyznacza właśnie symbolika serca. Kordian kieruje się w życiu wyłącznie uczuciem i wiarą w wielkie idee. Niestety, jego emocjonalne podejście do świata przynosi same rozczarowania. Młodzieńcza miłość do starszej Laury okazuje się iluzją, a uczucie do Wioletty we Włoszech zostaje brutalnie zweryfikowane przez brak pieniędzy.
Podobną klęskę ponosi Kordian w sferze patriotycznej. Jego gorące pragnienie poświęcenia dla ojczyzny i plan zamachu na cara Mikołaja ICar Rosji i król Polski, koronowany w Warszawie w 1829 roku. Bezwzględnie tłumił dążenia niepodległościowe Polaków. zderzają się z twardą polityczną rzeczywistością. Strach i Imaginacja pokonują go pod drzwiami sypialni monarchy. Serce, choć pełne szlachetnych intencji, okazuje się niewystarczającym orężem w walce o wolność, a kierowanie się wyłącznie afektem prowadzi bohatera do zguby.