Program polskiego pozytywizmu
Polscy pozytywiści przedstawili wyniszczonemu, popowstaniowemu społeczeństwu nowatorski program. <i>„Program zewnętrznie nieefektowny, narażający to pokolenie na zarzuty <b>oportunizmu, ograniczoności, a nawet zdrady</b>. Pozytywistyczni ideologowie odrzucili bowiem zasadnicze hasła romantyczne, każąc mierzyć siły na zamiary i według aktualnych możliwości. Za najważniejsze uznano zasady przetrwania i regeneracji sił narodowych. Dla nich poszukiwano argumentów w ówczesnym światopoglądzie i koncepcjach naukowych”</i>, pisze Bujnicki