Zbrodnia i kara - streszczenie krótkie i szczegółowe

Streszczenie w pigułce

Akcja powieści rozgrywa się w upalnym, dusznym Petersburgu. Główny bohater, Rodion Raskolnikow, to były student prawa, który żyje w skrajnej nędzy. Opierając się na własnej teorii dzielącej ludzi na „zwykłych” i „niezwykłych” (mających prawo do łamania zasad w imię wyższych celów), planuje morderstwo starej lichwiarkiOsoba pożyczająca pieniądze na wysoki procent pod zastaw wartościowych przedmiotów., Alony Iwanowny. Zabija ją siekierą, a chwilę później pozbawia życia również jej siostrę, Lizawietę, która niespodziewanie wraca do mieszkania. Zbrodnia nie przynosi mu jednak poczucia triumfu, lecz wpędza w głęboką chorobę i paranoję.

Raskolnikow poznaje rodzinę Marmieładowów, w tym Sonię – młodą dziewczynę, która zmuszona jest do prostytucji, by utrzymać bliskich. Rodion powoli ulega jej moralnemu wpływowi. Równolegle toczy psychologiczną grę z sędzią śledczymW carskiej Rosji urzędnik odpowiedzialny za prowadzenie dochodzenia i zbieranie dowodów przed procesem., Porfirym Pietrowiczem, który domyśla się prawdy, ale czeka, aż morderca sam pęknie. W życiu Raskolnikowa pojawiają się także jego matka i siostra Dunia, uciekające przed zalotami cynicznego Swidrygajłowa i planujące małżeństwo z wyrachowanym Łużynem. Ostatecznie Rodion wyznaje prawdę Soni, a następnie oddaje się w ręce policji. Zostaje skazany na osiem lat katorgiCiężkie, przymusowe roboty, na które zsyłano więźniów w carskiej Rosji. na Syberii. Sonia jedzie tam za nim. Po początkowym okresie buntu i apatii, Raskolnikow przechodzi duchową przemianę, odnajdując wiarę i miłość.

Streszczenie szczegółowe

Część I

Morderstwo i narodziny winy

Początek lipca w Petersburgu jest niezwykle upalny. Z nędznego, sublokatorskiego pokoikuWynajmowany, często bardzo skromny pokój w cudzym mieszkaniu, przypominający szafę lub trumnę. przy uliczce S-kiej wychodzi Rodion Romanowicz Raskolnikow. Młody człowiek kieruje się w stronę mostu K-go. Idzie do Alony Iwanowny, starej lichwiarki, u której zastawia ostatnie pamiątki rodzinne: srebrny zegarek ojca i pierścionek siostry, Duni. Raskolnikow uważa, że starucha żeruje na biedakach. W jego głowie kiełkuje mroczny plan. Uważnie lustruje mieszkanie, zapamiętując układ pokoi. Po wyjściu czuje się opętany koszmarami, toczy ze sobą wewnętrzną walkę.

Szukając ukojenia, wstępuje do szynkuTania karczma, wyszynk, gdzie podawano alkohol i proste jedzenie.. Tam zaczepia go Marmieładow, zrujnowany urzędnik i alkoholik. Opowiada Rodionowi o swojej tragicznej sytuacji: żona, Katarzyna Iwanowna, choruje na gruźlicęZakaźna choroba płuc, w XIX wieku często śmiertelna, kojarzona z biedą i złymi warunkami życia., a córka Sonia musiała wyrobić żółtą kartęW carskiej Rosji oficjalny dokument tożsamości wydawany legalnie pracującym prostytutkom., by ratować rodzinę przed śmiercią głodową.

Następnego dnia Raskolnikow otrzymuje list od matki, Pulcherii Aleksandrownej. Kobieta donosi, że jego siostra Dunia – po upokorzeniach, jakich doznała jako guwernantkaDomowa nauczycielka i wychowawczyni dzieci w bogatych domach. u Swidrygajłowów – zaręczyła się z Piotrem Pietrowiczem Łużynem. Matka i siostra wkrótce przybędą do Petersburga. Rodion natychmiast pojmuje, że Dunia sprzedaje siebie, by zapewnić mu finansową przyszłość. Ta myśl przyspiesza jego decyzję o zbrodni.

Nocą dręczy go koszmarny sen. Wraca do czasów dzieciństwa i widzi, jak pijany Mikołka katuje na śmierć zabiedzoną szkapę na oczach rozbawionego tłumu. Sen szokuje brutalnym realizmemKierunek w literaturze dążązy do wiernego, niemal fotograficznego odtwarzania rzeczywistości. i ukazuje podświadomy lęk bohatera przed przemocą. Niedługo potem, w traktierni, Raskolnikow podsłuchuje rozmowę studentaW XIX-wiecznej Rosji studenci często żyli w skrajnej nędzy, będąc jednocześnie nosicielami radykalnych idei. z oficeremWojskowy posiadający stopień dowódczy.. Mężczyźni twierdzą, że zabicie bezużytecznej lichwiarki i oddanie jej pieniędzy potrzebującym byłoby czynem sprawiedliwym. Rodion traktuje to jako znak. Przypadkiem dowiaduje się też, że siostra lichwiarki, Lizawieta, wyjdzie z domu następnego wieczoru.

Kolejnego dnia budzi się z chłodnym umysłem. Przyszywa do płaszcza pętlę na siekierę, przygotowuje fałszywy zastaw. Kradnie narzędzie z komórki stróża i idzie do kamienicy Alony. Lichwiarka jest nieufna. Raskolnikow waha się przez ułamek sekundy, po czym uderza ją obuchem w głowę. Działa z pełną premedytacjąDziałanie zaplanowane z wyprzedzeniem, z pełną świadomością skutków.. Gorączkowo przeszukuje kufry. Nagle do mieszkania wraca Lizawieta. Zaskoczony i przerażony Rodion zabija również ją – niewinnego świadka. Próbuje zmyć krew, gdy nagle ktoś puka do drzwi. Dwóch klientów orientuje się, że ktoś jest w środku, i schodzi po stróża. Raskolnikow wymyka się w ostatniej chwili, ukrywając się w pustym mieszkaniu remontowanym przez malarzy pokojowychRzemieślnik zajmujący się malowaniem ścian w budynkach.. Wraca do siebie i pada na łóżko.

Część II

Gorączka i pierwsze starcia

Po zbrodni Raskolnikow wpada w malignęStan gorączkowy połączony z majaczeniem i utratą kontaktu z rzeczywistością.. Budzi się w panice, próbuje zniszczyć ślady krwi na ubraniu. Dostaje wezwanie na policję. Na miejscu okazuje się, że chodzi jedynie o zaległy czynsz, ale gdy policjanci zaczynają rozmawiać o morderstwie lichwiarki, Rodion mdleje. Przerażony perspektywą rewizjiPrzeszukanie pomieszczeń przez policję w celu znalezienia dowodów przestępstwa., zabiera łupy i chowa je pod głazem na przypadkowym podwórzu. Odwiedza swojego przyjaciela, Razumichina, ale odrzuca jego ofertę pracy przy tłumaczeniach. Błąka się po mieście. Omal nie ginie pod kołami dorożkiKonny pojazd zaprzęgowy służący do wynajęcia, odpowiednik dzisiejszej taksówki.. Dostaje od przechodniów 20 kopiejekDrobna moneta rosyjska, setna część rubla., które bez wahania wrzuca do wód NewyGłówna rzeka przepływająca przez Petersburg..

Choroba przybiera na sile. Razumichin opiekuje się przyjacielem, kupuje mu nowe ubrania za pieniądze przysłane przez matkę. Rodiona regularnie odwiedza lekarz Zosimow. Wkrótce zjawia się też Piotr Pietrowicz Łużyn. Raskolnikow od razu okazuje mu jawną wrogość. Z rozmów wynika, że do morderstwa przyznał się niewinny malarz pokojowy, Mikołaj.

Mimo osłabienia Rodion wychodzi na miasto. W gospodzie „Pałac Kryształowy” spotyka Zamietowa, sekretarza z komisariatu. W przypływie szaleńczej brawury Raskolnikow prowokuje go, pytając wprost, co by było, gdyby to on zabił. Zamietow jest zszokowany i uznaje go za wariata. Chwilę później Rodion idzie do mieszkania zamordowanej lichwiarki, dzwoni do drzwi i pyta o krew, wprawiając w osłupienie robotników.

Na ulicy jest świadkiem wypadku – pijany Marmieładow wpada pod powózReprezentacyjny, konny pojazd kołowy.. Raskolnikow pomaga zanieść go do domu. Urzędnik umiera na rękach Soni. Rodion oddaje wdowie wszystkie swoje pieniądze na pogrzeb. Spotkanie z Sonią wywołuje w nim nagły przypływ woli życia. Wraca do domu z Razumichinem, gdzie czekają już na niego matka i siostra. Na ich widok ponownie traci przytomność.

Część III

Pojedynek umysłów

Po odzyskaniu przytomności Raskolnikow jest oschły dla rodziny. Kobiety pokazują mu list urzędowyPismo sformułowane w suchym, formalnym tonie, pozbawione emocji. od Łużyna, który żąda, by Rodion nie był obecny na ich wspólnym spotkaniu. Raskolnikow kategorycznie zabrania Duni wychodzić za tego człowieka.

Wraz z Razumichinem udaje się do Porfirego Pietrowicza, by zgłosić roszczenia do zastawionych u lichwiarki przedmiotów. Wywiązuje się między nimi fascynująca dyskusja. Porfiry nawiązuje do artykułu Raskolnikowa „O zbrodni”, opublikowanego w pewnym periodykuCzasopismo ukazujące się w regularnych odstępach czasu.. Rodion wyłożył w nim teorię dzielącą ludzkość na materiał pociągowy (ludzi zwykłych) i jednostki wybitne (jak Napoleon), które mają prawo przekraczać prawo moralne, jeśli wymaga tego wielka idea. Porfiry subtelnie daje do zrozumienia, że podejrzewa Raskolnikowa.

Po wyjściu z komisariatu Raskolnikow błąka się po ulicach. Nagle podchodzi do niego nieznajomy rzemieślnik i rzuca mu w twarz jedno słowo: „Morderca”. Zszokowany Rodion wraca do pokoju. Z sennych koszmarów wyrywa go pojawienie się w drzwiach Arkadiusza Swidrygajłowa.

Część IV

Zdemaskowanie Łużyna i wyznanie Soni

Swidrygajłow proponuje Raskolnikowowi 10 tysięcy rubliPodstawowa jednostka monetarna w Rosji., byle tylko Dunia zerwała zaręczyny z Łużynem. Rodion odrzuca ofertę, nie ufając intencjom cynicznego ziemianina. Wieczorem odbywa się burzliwa kolacja z udziałem Łużyna. Mężczyzna jest wściekły na obecność Raskolnikowa. Stawia Duni ultimatum: on albo brat. Ukazuje swoją prawdziwą, despotyczną twarz. Dunia z oburzeniem zrywa zaręczyny, wyrzucając go z pokoju.

Raskolnikow idzie do Soni. Rozmawiają o jej tragicznym losie. Rodion każe jej przeczytać fragment Ewangelii o wskrzeszeniu ŁazarzaBiblijna opowieść o cudownym przywróceniu do życia zmarłego, symbolizująca nadzieję na duchowe odrodzenie.. Sonia czyta z głębokim przejęciem, a Raskolnikow słucha w napięciu. Widzi w niej pokrewną duszę – oboje przekroczyli pewną granicę, oboje są potępieni przez społeczeństwo.

Następnego dnia Rodion ponownie stawia się u Porfirego. Sędzia śledczy prowadzi mistrzowską grę psychologiczną. Nie stawia zarzutów, ale osacza podejrzanego słowami. Napięcie sięga zenitu, gdy nagle do gabinetu wpada malarz Mikołaj i niespodziewanie przyznaje się do zabójstwa staruchy. Porfiry wie, że to kłamstwo, ale musi przerwać przesłuchanie.

Część V

Upadek i spowiedź

Łużyn, pragnąc zemścić się na Raskolnikowie, knuje podłą intrygę. Zaprasza Sonię do swojego pokoju i wręcza jej 10 rubli, a niepostrzeżenie wsuwa do jej kieszeni banknot sturublowy. Świadkiem tego jest jego współlokator, Liebieziatnikow. Tymczasem u Marmieładowów trwa stypaUroczysty posiłek organizowany dla rodziny i znajomych po pogrzebie.. Wpada tam Łużyn i publicznie oskarża Sonię o kradzież. Katarzyna Iwanowna zaciekle broni pasierbicyCórka męża lub żony z poprzedniego małżeństwa., ale pieniądze znajdują się w kieszeni dziewczyny. Wtedy wkracza Liebieziatnikow i demaskuje oszusta. Raskolnikow ostatecznie pogrąża Łużyna, tłumacząc jego motywy.

Rodion idzie za Sonią do jej pokoju. Tam, w przejmującej scenie przypominającej spowiedźWyznanie grzechów lub win, często połączone z żalem i chęcią zadośćuczynienia., przyznaje się do podwójnego morderstwa. Sonia nie odrzuca go. Obejmuje go z płaczem i obiecuje, że nigdy go nie opuści. Niestety, całą rozmowę podsłuchuje przez cienką ścianę Swidrygajłow.

Tymczasem Katarzyna Iwanowna popada w całkowity obłędPoważne zaburzenie psychiczne, utrata kontaktu z rzeczywistością.. Zmusza swoje małe dzieci do śpiewania i tańczenia na ulicy w poszukiwaniu jałmużny. Wyczerpana chorobą, dostaje krwotoku na bruku. Zostaje przeniesiona do pokoju Soni, gdzie wkrótce umiera.

Część VI

Osaczenie i decyzja

Raskolnikow traci kontakt z rzeczywistością. Błąka się bez celu, dręczony świadomością, że Swidrygajłow zna jego tajemnicę. Porfiry składa mu prywatną wizytę. Otwarcie mówi: „To pan zabił, Rodionie Romanowiczu”. Sędzia radzi mu, by sam oddał się w ręce sprawiedliwości, co złagodzi wyrok. Twierdzi, że cierpienie ma sens i pozwoli mu odzyskać spokój.

Rodion odnajduje Swidrygajłowa w traktierniRosyjska nazwa taniej restauracji, gospody.. Ziemianin okazuje się zepsutym erotomanemOsoba o nadmiernym, chorobliwym popędzie seksualnym., mającym na sumieniu krzywdy wielu kobiet. Swidrygajłow urywa rozmowę i podstępem zwabia Dunię do swojego mieszkania. Zamyka drzwi na klucz i grozi, że wyda jej brata, jeśli mu nie ulegnie. Dunia wyciąga rewolwerRęczna broń palna z obrotowym bębnem. i strzela. Kula jedynie ociera skroń mężczyzny. Widząc jej absolutną nienawiść, Swidrygajłow łamie się i oddaje jej klucz.

Złamany ziemianin odwiedza Sonię, zostawiając jej 3 tysiące rubli. Resztę majątku oddaje swojej nastoletniej narzeczonej. Noc spędza w podłym hotelu, dręczony koszmarami o skrzywdzonej dziewczynce. O świcie wychodzi na mglistą ulicę Petersburga i popełnia samobójstwoCelowe odebranie sobie życia., strzelając sobie w głowę.

Raskolnikow żegna się z matką i siostrą. Dunia wie już o wszystkim i wspiera go w decyzji o przyznaniu się do winy. Rodion idzie do Soni, która zawiesza mu na szyi cyprysowy krzyżykSymbol cierpienia, pokuty i gotowości do niesienia własnego krzyża.. Zgodnie z jej poleceniem, idzie na plac SiennyGwarny plac targowy w Petersburgu, miejsce spotkań biedoty i marginesu społecznego..

Klęknął pośrodku placu, pokłonił się, pocałował brudną ziemię z upojeniem i radością. Wstał, pokłonił się raz jeszcze.

Wchodzi na komisariat. Przez chwilę waha się, słysząc o samobójstwie Swidrygajłowa, i chce wyjść. Na dziedzińcu dostrzega jednak bladą twarz Soni. Wraca do biura i składa zeznanie: „To ja zabiłem wtedy siekierą i obrabowałem starą lichwiarkę i jej siostrę”.

Epilog

Syberia i zmartwychwstanie

Podczas procesuPostępowanie sądowe mające na celu rozstrzygnięcie o winie oskarżonego. Raskolnikow nie ukrywa żadnych szczegółów. Zeznania świadków, w tym Razumichina, ukazują jego dawną szlachetność – pomoc choremu suchotnikowiOsoba chora na suchoty, czyli gruźlicę. i uratowanie dzieci z pożaru. Dzięki okolicznościom łagodzącym otrzymuje wyrok zaledwie ośmiu lat ciężkich robót. Zostaje zesłany na SyberięRozległa kraina w północnej Azji, tradycyjne miejsce zsyłek więźniów politycznych i kryminalnych., nad rzekę IrtyszWielka rzeka w azjatyckiej części Rosji, nad którą znajdowały się obozy katorżnicze.. Sonia jedzie za nim.

W Petersburgu Dunia wychodzi za mąż za Razumichina. Matka Raskolnikowa, przeczuwając tragedię syna, popada w obłęd i wkrótce umiera. Tymczasem w więzieniu Rodion wciąż jest dumny i wyobcowany. Nosi kajdanyMetalowe obręcze łączone łańcuchem, zakładane więźniom na ręce lub nogi., ale nie odczuwa skruchy. Inni więźniowie nienawidzą go za jego arogancję i ateizm. Podczas rekolekcji wielkopostnychCzas przygotowania duchowego do świąt Wielkiej Nocy, połączony z modlitwą i spowiedzią. omal go nie zabijają.

Przełom następuje po ciężkiej chorobie. Raskolnikow dowiaduje się, że Sonia również zachorowała, i nagle uświadamia sobie, jak bardzo jej potrzebuje. Spotykają się wczesnym rankiem nad brzegiem rzeki. Rodion rzuca się do jej stóp z płaczem. Pęka pancerz jego dumy.

Chcieli coś powiedzieć, lecz słowa więzły im w gardle. Łzy stanęły im w oczach. Obydwoje byli bladzi i wychudli, ale w ich chorych i bladych twarzach jaśniała już zorza nowej przyszłości, zmartwychwstania ku nowemu życiu.

Raskolnikow odrzuca swoją zbrodniczą teorię. Rozpoczyna się jego długa droga do odkupienia, napędzana bezwarunkową miłością Soni.