Cierpienia młodego Wertera - cytaty
Najważniejsze cytaty z powieści Johanna Wolfganga von Goethego dostarczają materiału do analizy psychiki wczesnoromantycznego bohatera. Wybrane fragmenty obrazują zjawisko bólu istnienia oraz poczucie głębokiego wyobcowania jednostki ze społeczeństwa. Zrozumienie tych sentencji ułatwia interpretację motywów działania Wertera i jego tragicznego końca.
Spis treści
Granice ludzkiej wytrzymałości i ból istnienia
Werter często analizuje kondycję człowieka w zderzeniu z cierpieniem. Jego przemyślenia budują postawę bohatera werterycznegoTyp postaci literackiej charakteryzujący się nadmierną uczuciowością, melancholią, poczuciem wyobcowania i skłonnością do samobójstwa..
Natura ludzka ma zakreślone sobie pewne granice, znosi radość, cierpienie i ból do pewnego stopnia, a musi ulec, gdy je przekroczy. Nie należy pytać, czy ktoś jest słaby, czy mocny, ale czy może udźwignąć brzemię cierpień swoich, bez względu na to, czy są one natury fizycznej, czy moralnej.
Ten fragment tłumaczy samobójstwo głównego bohatera. Werter traktuje odbieranie sobie życia nie jako akt tchórzostwa, lecz jako naturalną konsekwencję przekroczenia progu bólu, którego psychika nie jest w stanie dłużej znieść.
Większość refleksji Wertera wpisuje się w koncepcję Weltschmerzu, czyli "bólu istnienia". To charakterystyczne dla wczesnego romantyzmu poczucie bezcelowości życia, smutku i apatii, wynikające z niezgody na niedoskonałość świata.
Samotność i niezrozumienie
Poczucie izolacji to stały element życia Wertera. Mimo otaczających go ludzi, czuje się wewnętrznie samotny. Forma powieści epistolarnejUtwór epicki napisany w formie listów, pozwalający na głęboki wgląd w psychikę i emocje nadawcy. potęguje to wrażenie. Czytelnik poznaje wyłącznie subiektywny punkt widzenia nadawcy listów.
Jakże trudno na tym świecie człowiekowi zrozumieć drugiego człowieka.
Odczuwamy bardzo często swe braki, a to, czego nam brak, posiada często, jak nam się wydaje, ktoś drugi.
Werter idealizuje innych, jednocześnie umniejszając własną wartość. Zderzenie jego wybujałej wyobraźni z twardą rzeczywistością prowadzi do narastającej frustracji i poczucia niesprawiedliwości.
Empatia i poszukiwanie pokrewnej duszy
Główny bohater pragnie głębokich relacji opartych na duchowym porozumieniu. Odrzuca powierzchowne konwenanse mieszczańskiego świata, szukając autentyczności w uczuciach.
Trzeba być cierpliwym, a wszystko się zmieni na lepsze. Nie ma chyba większej, istotniejszej radości, jak gdy otwiera się przed nami prawdziwie wielka dusza.
Biada temu, kto drwi z chorego, poszukującego istotnego źródła zła, kto uświadamia go i przez to zwiększa jego chorobę i życie czyni mu boleśniejszym jeszcze; kto urąga biednemu sercu jego, dążącemu pielgrzymką do Świętego Grobu, by uciszyć wyrzuty sumienia swego i uleczyć cierpienia swoje.
Werter domaga się szacunku dla ludzkiego cierpienia. Porównuje zmagania z własną psychiką do świętej pielgrzymki. Każda próba racjonalizowania jego uczuć przez otoczenie – na przykład przez pragmatycznego Alberta – odbierana jest jako atak i brak empatii.