Charakterystyka Alberta
Albert to uosobienie oświeceniowego racjonalizmu i całkowite przeciwieństwo tytułowego bohatera powieści Goethego. Mężczyzna wyróżnia się pragmatyzmem, pracowitością oraz opanowaniem, co początkowo budzi szacunek, a z czasem irytację jego romantycznego rywala. Ewolucja relacji między tymi dwiema postaciami ukazuje nieuchronny konflikt dwóch odmiennych wizji świata i miłości.
Autor: Karolina Marlęga
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Głos rozsądku w świecie emocji
Albert to klasyczny przykład bohatera skonstruowanego na zasadzie kontrastu. Posiada wszystkie te cechy, którymi tytułowy bohater jednocześnie gardzi i których mu brakuje. Jest uosobieniem racjonalizmuKierunek filozoficzny przyznający rozumowi główną rolę w procesie poznania, charakterystyczny dla epoki oświecenia.. Zamiast oddawać się melancholii i biernej kontemplacji natury, woli działać. Swoją pozycję życiową zawdzięcza ciężkiej pracy, obowiązkowości i zaangażowaniu w interesy. To człowiek twardo stąpający po ziemi.
Dojrzała miłość do Lotty
Uczucie Alberta do Lotty opiera się na stabilności i wieloletnim przywiązaniu. Mężczyzna darzy narzeczoną bezgranicznym zaufaniem. Początkowo zupełnie nie odczuwa zazdrości, gdy Lotta spędza całe dnie w towarzystwie Wertera. Wynika to z jego życiowej dojrzałości – jest starszy od obojga i po prostu nie postrzega egzaltowanegoPrzesadna, nienaturalna emocjonalność i skłonność do wpadania w skrajne stany uczuciowe. młodzieńca jako realnego zagrożenia. Miłość w jego wydaniu to nie gwałtowna namiętność, lecz budowanie bezpiecznego, przewidywalnego domu.
Konflikt między Albertem a Werterem to w literaturze symboliczne zderzenie dwóch epok. Albert reprezentuje ustępujące oświecenie (rozum, porządek, obowiązek), podczas gdy Werter zwiastuje nadchodzący romantyzm (uczucie, bunt, indywidualizm) i nurt Sturm und Drang(Burza i napór) – okres w literaturze niemieckiej poprzedzający romantyzm, charakteryzujący się buntem przeciwko normom i kultem geniuszu..
Spór o sens życia i śmierci
Relacja obu mężczyzn jest pełna napięć, ale też wzajemnej fascynacji. Albert potrafi docenić odmienność przyjaciela i chętnie z nim dyskutuje, choć ich poglądy wykluczają się na każdym kroku. Najwyraźniej widać to w słynnym sporze o odbieranie sobie życia. Albert stanowczo potępia samobójstwo. Uważa je za akt tchórzostwa i słabości. W jednej z dyskusji stwierdza wprost:
łatwiej umrzeć, niż mężnie znosić życie pełne udręki
Dla pragmatycznego urzędnika ucieczka przed problemami jest nie do przyjęcia. Życie to obowiązek, który trzeba wypełnić do końca, niezależnie od przeciwności losu.
Koniec cierpliwości
Sytuacja zmienia się diametralnie po ślubie Alberta i Lotty. Nieskończona dotąd cierpliwość i wyrozumiałość dojrzałego mężczyzny w końcu się wyczerpują. Werter swoją ciągłą, natrętną obecnością zaczyna niszczyć spokój ich małżeństwa. Albert staje się chłodny, zdystansowany i ostatecznie prosi żonę, aby ograniczyła kontakty z dawnym przyjacielem. Broni w ten sposób porządku swojego świata przed destrukcyjnym chaosem, który wnosi ze sobą nieszczęśliwy kochanek.