Cierpienia młodego Wertera - bohaterowie
Powieść epistolarna Johanna Wolfganga von Goethego opiera się na wyrazistym kontraście postaw życiowych głównych bohaterów. Oś fabuły wyznacza tragiczny trójkąt miłosny między nadwrażliwym artystą, obowiązkową kobietą a jej racjonalnym narzeczonym. Poboczne postacie i zabiegi narracyjne pogłębiają psychologiczny obraz jednostki nieradzącej sobie z konwenansami i własnymi emocjami.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 4 min
Werter
Tytułowy bohater przyjeżdża do fikcyjnego Wahlheim, by uciec od miejskiego zgiełku i uporządkować sprawy majątkowe matki. Szybko zakochuje się w Lotcie, a to uczucie staje się początkiem jego powolnego samounicestwienia. Werter postrzega rzeczywistość wyłącznie przez pryzmat własnych emocji. Natura odzwierciedla jego stany wewnętrzne, a narastające poczucie wyobcowania potęguje konflikt z otoczeniem. Odrzuca kompromisy, konwenanseOgólnie przyjęty w danym środowisku zwyczaj lub norma zachowania. i chłodny pragmatyzm.
Z listów do przyjaciela Wilhelma wyłania się obraz człowieka miotanego skrajnościami. Euforia pierwszych spotkań z ukochaną płynnie przechodzi w ból niemożliwej miłości, prowadząc ostatecznie do samobójstwa. Postawa bohatera dała początek zjawisku werteryzmuPostawa charakteryzująca się wybujałą uczuciowością, poczuciem bezcelowości życia i buntem przeciwko normom społecznym.. Stał się on literackim wzorcem jednostki wybitnej, niezrozumianej i z góry skazanej na klęskę w starciu z twardą rzeczywistością.
Rozwiń: Charakterystyka Wertera (czas czytania: 0 min)Lotta
Charlotte poznaje Wertera w momencie, gdy jest już zaręczona z Albertem. Łączy w sobie ciepło, opiekuńczość i głębokie poczucie obowiązku. Po śmierci matki przejęła opiekę nad młodszym rodzeństwem i traktuje tę rolę niezwykle poważnie. Lotta w pewnym stopniu odwzajemnia fascynację Wertera, czując z nim prawdziwe pokrewieństwo dusz. Nigdy jednak nie przekracza granicy wierności wobec narzeczonego.
Jej postawa nie wynika z chłodu emocjonalnego. Stara się zachować dystans, ponieważ instynktownie wyczuwa, że zbytnia bliskość zniszczy ich oboje. W finale powieści Lotta zostaje bezpośrednio uwikłana w tragedię. To ona, drżącymi rękami, podaje służącemu pistolety Alberta, z których Werter wkrótce odbierze sobie życie. Po jego śmierci kobieta ciężko zapada na zdrowiu. Uosabia ideał kobiety sentymentalnej – czułej, ale mocno zakorzenionej w odpowiedzialności za bliskich.
Rozwiń: Charakterystyka Lotty (czas czytania: 0 min)Albert
Narzeczony, a następnie mąż Lotty, został skonstruowany jako całkowite przeciwieństwo głównego bohatera. Jest pracowity, opanowany i racjonalny. Doskonale odnajduje się w strukturach społecznych, które Werter z obrzydzeniem odrzuca. Początkowo traktuje rywala życzliwie, a nawet po przyjacielsku. Z czasem jednak jego stosunek zauważalnie chłodnieje.
Albert reprezentuje oświeceniowy model człowieka. Stawia rozum ponad uczuciem, a obowiązek ponad pasją. Dla Wertera stanowi żywy dowód na to, że nie da się pogodzić z otaczającym światem. Rzeczywistość nagradza bowiem ludzi takich jak Albert. Zestawienie tych dwóch mężczyzn obrazuje główny konflikt powieści – starcie romantycznego i racjonalistycznegoKierunek filozoficzny przyznający rozumowi główną rolę w procesie poznania świata. podejścia do życia.
Rozwiń: Charakterystyka Alberta (czas czytania: 0 min)Wilhelm
Przyjaciel Wertera i adresat niemal całej jego korespondencji. Stanowi fundament powieści epistolarnejUtwór epicki napisany w formie listów, często pozwalający na głęboki wgląd w psychikę nadawcy.. Czytelnik nigdy nie poznaje go bezpośrednio, a jedynie przez pryzmat wysyłanych do niego listów. Wilhelm pełni rolę powiernika i emocjonalnego lustra głównego bohatera.
Sam nie wypowiada się wprost, ale jego milczenie ma ogromne znaczenie. Werter nie oczekuje od niego rad ani gotowych rozwiązań. Potrzebuje po prostu kogoś, kto bezwarunkowo go wysłucha i przyjmie ciężar jego zwierzeń.
Wydawca (narrator)
W końcowej części utworu głos przejmuje anonimowy wydawca. Relacjonuje on ostatnie tygodnie życia Wertera i szczegółowo opisuje jego śmierć. Taka zmiana narratora jest konieczna z punktu widzenia fabuły, ponieważ bohater nie mógłby opisać własnego samobójstwa.
Wydawca przedstawia fakty z zewnątrz, zachowując chłodny obiektywizm. Tworzy to uderzający kontrast z gorączkową, emocjonalną tonacją wcześniejszych listów. Ten zabieg nadaje finałowi dokumentalny charakter i potęguje realizm opisanej tragedii.
Postać wydawcy i dokumentalny ton końcówki powieści miały uwiarygodnić historię. Goethe oparł fabułę na prawdziwych wydarzeniach – samobójstwie swojego znajomego, Karla Wilhelma Jerusalema, który zastrzelił się z powodu nieszczęśliwej miłości do zamężnej kobiety, pożyczając pistolety od męża przyjaciółki.
Ojciec Lotty
Zarządca pobliskiej osady i postać epizodyczna. Po śmierci żony został sam z gromadką dzieci, a ciężar opieki nad nimi spadł na najstarszą córkę. Pojawia się na kartach powieści rzadko. Jego sytuacja rodzinna tłumaczy jednak, dlaczego Lotta jest tak silnie związana z domem.
Kobieta w naturalny sposób przejęła rolę matki. Obecność ojca pośrednio wzmacnia tragizm jej postaci. Ze względu na obowiązki wobec rodziny, Lotta nie może swobodnie dysponować własnym życiem uczuciowym.
Chłop zakochany w wdowie
Prosty parobek, który bezgranicznie kocha wdowę, u której pracuje. Jego historia stanowi lustrzane odbicie losów głównego bohatera. Zazdrosny o rywala, ostatecznie dopuszcza się morderstwa w afekcieStan silnego wzburzenia emocjonalnego, ograniczający zdolność racjonalnego myślenia i oceny sytuacji..
Werter rozpoznaje w tym czynie własną intensywność uczuć i beznadziejne położenie. Budzi to w nim mieszaninę współczucia oraz przerażającej solidarności z mordercą. Epizod ten służy jako mroczne ostrzeżenie i bezpośrednia zapowiedź ostatecznego kroku, na który zdecyduje się sam Werter.