Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Za jeden z najważniejszych filmów w długiej karierze Andrzeja Wajdy uznaje się Kanał z 1957 roku. Dzieło opowiadające o losach oddziału AK w ostatnich dniach powstania warszawskiego, który został zmuszony do ucieczki ze starego miasta kanałami. Bohaterowie filmu od samego początku skazani są na śmierć, co na początku filmu zdradza widzom lektor. Jeden po drugim giną w podziemnych ściekowych tunelach. Film ukazywał powstańców w upokarzających sytuacjach słabości i lęku, lecz mimo wszystkich bohaterskich, przypominających romantyków.

Temat powstania warszawskiego podjął również Andrzej Munk w filmie Eroica. Obraz, który miał premierę osiem miesięcy po Kanale, z tą jednak różnicą, że bohaterowie zostali pozbawieni odarci z heroicznego patosu. O nowatorstwie dzieła Munka Haltof pisze:
Wprowadza on niezwykłą (jak na polskie standardy) postać antybohatera wojennego, Dzidziusia Górkiewicza (Edward Dziewoński), oportunistę, handlarza i przypadkowego bohatera. Nie jest to odważny, urodzony żołnierz, jak można by oczekiwać, lecz raczej podejrzany cywil.
Munk ukazał więc powstańczą codzienność. W tym filmie widzowie nie dopatrzyli się charakterystycznego dla polskich twórców zamiłowania do martyrologii i męczeństwa, co nie wszystkim się spodobało.

Kolejny film Munka – Zezowate szczęście – również oparty był na postaci antybohatera, lecz dzięki komediowej konwencji zyskał sobie sympatię publiczności. Obraz opowiada historię Jana Piszczyka (niezapomniana kreacja Bogumiła Kobieli), który rozpaczliwie próbował odegrać znaczącą rolę w historii, lecz prześladujący go pech skutecznie go hamuje. Prześmiewcza opowieść Munka stanowiła komentarz do sytuacji panującej w Polsce, u której elit znajdowali się ludzie z nizin społecznych, oportuniści bez żadnych kompetencji.

Filmem, który uważa się za najlepszy przykład zjawiska artystycznego, jakim była polska szkoła filmowa, jest Popiół i diament Andrzeja Wajdy z 1958 roku. Historia ostatnich dni wojny, kiedy żołnierze Armii Krajowej zdając sobie sprawę, że Polska znajdzie się niedługo w zasięgu oddziaływań ZSRR. Główny bohater – Maciek Chełmicki (Zbigniew Cybulski) na zlecenie przełożonych dokonuje zamachu na sekretarza partyjnego. Film został zrealizowany w oryginalny sposób. Większość akcji dzieje się w hotelu przygotowującym wystawne przyjęcie z okazji zakończenia wojny. Znajduje się tam bohater, który wspomina pewne wydarzenia. Ta jedność miejsca i akcji, a także tragizm postaci przywołuje na myśl klasyczny dramat.



Do pozostałych głośnych filmów zaliczanych do szkoły polskiej zalicza się filmy: Kazimierza Kutza – Krzyż walecznych z 1958 roku, Nikt nie woła z 1960 roku, Ludzie z pociągu z 1961 roku; Jerzego Kawalerowicza – Matka Joanna od aniołów z 1961 roku; Jerzego Kawalerowicza – Pociąg z 1958 roku; Janusza Morgensterna – Do widzenia, do jutra z 1960 roku; Tadeusza Konwickiego – Ostatni dzień lata z 1958 roku. Równie ważną postacią, co Andrzej Wajda czy Andrzej Munk dla polskiej szkoły filmowej był Jerzy Stefan Stawiński, autor scenariusza między innymi do: Człowieka na torze, Kanału, Eroici czy Zezowatego szczęścia.

Okres polskiej szkoły filmowej zakończył się na początku lat sześćdziesiątych, kiedy władze partyjne zaczęły zacieśniać swoją kontrolę nad produkcjami kinematograficznymi. Okres względnej swobody musiał się wreszcie skończyć. U schyłku szkoły polskiej, na początku lat sześćdziesiątych swoją karierę reżyserską zdążył rozpocząć dotychczasowy aktor – Roman Polańśki, którego film Nóż w wodzie z 1963 roku, w którym występuje zaledwie trójka aktorów, a akcję okrasza doskonała muzyka jazzowa Krzysztofa Komedy, uważa się za ostatnie dzieło polskiej szkoły filmowej.

Następujący później okres 1965-1976 upłynął pod znakiem ekranizacji dzieł rodzimej literatury. Wówczas na ekranach polskich kin pojawiły się między innymi: Pan Wołodyjowski, Potop, Chłopi, Ziemia obiecana, Wesele, Noce i dnie, Faraon, Lalka, Popioły, Sanatorium pod Klepsydrą, Rękopis znaleziony w Saragossie, Brzezina i wiele innych.

Kino moralnego niepokoju


Takim mianem określa się istotny okres w polskiej kinematografii, który przypadał na lata 1976-1981. Do najważniejszych dla tego nurtu zalicza się dzieła takich reżyserów jak: Andrzej Wajda (Człowiek z marmuru z 1977 roku, Bez znieczulenia z 1978 roku, Dyrygent z 1980 roku), Krzysztof Zanussi (Barwy ochronne z 1977 roku), Agnieszka Holland (Aktorzy prowincjonalni z 1979 roku, Kobieta samotna z 1981 roku), Krzysztof Kieślowski (Amator z 1979 roku), Janusz Zaorski (Dziecinne pytania z 1981 roku), Feliks Falk, (Wodzirej z 1978 roku, Szansa z 1980 roku), Marcel Łoziński (Jak żyć z 1977roku), Piotr Andrejew (Klincz z 1979 roku), Barbara Sass (Bez miłości z 1980 roku) i Janusz Kijowski (Indeks z 1977 roku, Kung-fu z 1980 roku), któremu przypisuje się autorstwo pojęcia „kino moralnego niepokoju”.


strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 

Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


dla: Kulturalna Polska klp.pl

  Dowiedz się więcej
1  „Los utracony” - streszczenie
2  Główne gatunki i konwencje prozatorskie współczesności
3  Magdalena Abakanowicz - biografia



Streszczenia książek
Tagi: