Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Dokładny tytuł utworu brzmi Inny świat. Zapiski sowieckie. Nawiązuje on do dzieła Fiodora Dostojewskiego Zapiski z martwego domu, opisującego życie więźniów zesłanych na Syberię za caratu. Motto powieści Herlinga pochodzi także z tego utworu Dostojewskiego:
“Tu otwierał się inny, odrębny świat, do niczego niepodobny; tu panowały inne odrębne prawa, inne obyczaje, inne nawyki i odruchy; tu trwał martwy za życia dom, a w nim życie jak nigdzie i ludzie niezwykli. Ten oto zapomniany zakątek zamierzam tutaj opisać”.
Inny świat przedstawia rzeczywistość łagrów, do których nie można przykładać schematów z wolności, gdyż obowiązuje tam inna moralność, normy, pojawiają się odmienne potrzeby i pragnienia. To świat ludzi martwych za życia.


Nie oznacza to, że przesłaniem książki Grudzińskiego jest przekonanie o jedynie negatywnej stronie człowieka. Inny świat został napisany po lekturze Pożegnania z Marią Borowskiego i był polemiką z interpretacją człowieczeństwa na podstawie zbrodni, jakich dopuszczali się ludzie w obozach. Grudziński pisze:
“Człowiek jest ludzki w ludzkich warunkach. Uważam za upiorny nonsens naszych czasów próby sądzenia go według uczynków, jakich dopuścił się w warunkach nieludzkich”.

Bibliografia


- Etos i artyzm. Rzecz o Herlingu-Grudzińskim, pod redakcją Seweryny Wysłouch i Ryszarda K. Przybylskiego, wydawnictwo a5, Poznań 1991, s. 9-18.
- Iga Kosakowska, Gustaw Herling Grudziński “Inny świat”, Krajowa Agencja Wydawnicza, Białystok 1997.
- Hasło “Inny świat” [w:] Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny, red. Artur Hutnikiewicz, Warszawa 2000.
- Hasło “Gustaw Herling Grudziński” [w:] Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, red. Julian Krzyżanowski, Warszawa 1985.
- Bolecki Wł., Herling-Grudziński G., Rozmowy w Dragonei, Warszawa 1997
- Karpiński W., Proza Herlinga-Grudzińskiego, „Tygodnik Powszechny” 1981
- Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny, pod red. A. Hutnikiewicza i A. Lama, Warszawa 2000, t. 1
- Malewski J., Szkic do portretu Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, „Arka” 1985, nr 12
Przybylski R.K., W perspektywie cierpienia. O „innych światach” T. Borowskiego i G. Herlinga-Grudzińskiego, „W drodzie” 1983, z. 1-2
Słownik terminów literackich, pod red. J. Sławińskiego, Wrocław 1988
Słownik współczesnych pisarzy polskich, Warszawa 1963, t.1

Mapa serwisu: