Postacie Moliera
Molier czerpał inspiracje do tworzenia swoich bohaterów z codziennego życia siedemnastowiecznej Francji, obserwując bywalców paryskich salonów, dwór królewski i prowincję. Wykreowane przez niego postacie stały się uniwersalnymi typami ludzkimi, których imiona do dziś funkcjonują w języku potocznym jako określenia konkretnych wad. Zestawienie najsłynniejszych kreacji komediowych francuskiego dramaturga ukazuje jego kunszt w obnażaniu ludzkich słabości i społecznych obsesji.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 3 min
Komediowe postacie Moliera mają swoje korzenie w rzeczywistości. Dramaturg uważnie obserwował otoczenie. Czerpał inspiracje z salonów arystokracji, dworu królewskiego, francuskiej prowincji i tętniącego życiem Paryża. Stworzył galerię wyrazistych typów ludzkich. Wiele z nich awansowało do rangi bohaterów tytułowych. Ich cechy są tak uniwersalne, że imiona postaci przeniknęły do codziennego języka. Nawet osoby nieznające twórczości Moliera używają określeń w stylu: „skąpy jak Harpagon” czy „prawdziwy Don Juan”. Choć te komedie charakterówOdmiana komedii, w której głównym źródłem komizmu i osią akcji jest wyolbrzymiona wada lub namiętność głównego bohatera. powstawały w XVII wieku, ich psychologiczna głębia pozostaje całkowicie aktualna.
Molier oparł swoje największe dzieła na zasadzie typizacji. Zamiast skupiać się na zawiłej intrydze, brał na warsztat jedną dominującą cechę ludzką (skąpstwo, hipokryzję, snobizm) i wyolbrzymiał ją do granic absurdu. Dzięki temu jego bohaterowie, tacy jak tytułowy Świętoszek (Tartuffe) czy Skąpiec, stali się ponadczasowymi archetypami.
Galeria molierowskich typów ludzkich
Don Juan
To najsłynniejszy literacki uwodziciel, zdobywca kobiecych serc i jednocześnie ich największy postrach. Molier kreśli portret cynicznego gracza, który kolekcjonuje romanse, a porzucone kobiety traktuje jak zużyte przedmioty. W finale sztuki bohatera spotyka surowa kara za brak szacunku do cudzych uczuć i łamanie zasad moralnych. Mimo to Don Juan często wymyka się jednoznacznym ocenom. Jego urok osobisty, inteligencja i charyzma sprawiają, że publiczność nierzadko wybacza mu wyrachowanie i okrucieństwo.
Alcest (Mizantrop)
Tytułowy mizantropCzłowiek stroniący od innych ludzi, odczuwający do nich niechęć, a często także pogardę. to człowiek ogarnięty głęboką niechęcią do społeczeństwa. Alcest razi otoczenie swoją bezkompromisową szczerością. Brzydzi się obłudą, konwenansami i fałszywymi uprzejmościami paryskich salonów. Z perspektywy innych bohaterów to po prostu złośliwy zrzęda, z którym trudno wytrzymać w jednym pomieszczeniu. Ostatecznie jego radykalna postawa prowadzi do całkowitej izolacji. Alcest dobrowolnie wybiera samotność, odcinając się od świata, którego nie potrafi zaakceptować.
Harpagon (Skąpiec)
To absolutny wzorzec chorobliwego skąpstwa. Harpagon podporządkowuje całe swoje istnienie gromadzeniu majątku. Jego obsesją jest słynna szkatułka z pieniędzmi zakopana w ogrodzie. Samo posiadanie złota staje się dla niego jedynym sensem życia, ważniejszym niż szczęście własnych dzieci czy podstawowe potrzeby życiowe. Molier mistrzowsko ukazuje, jak materializm niszczy relacje rodzinne i prowadzi do paranoi.
Pan Jourdain (Mieszczanin szlachcicem)
Uosobienie siedemnastowiecznego snobizmu i ślepego pędu za awansem społecznym. Pan Jourdain to zamożny mieszczaninStan społeczny w dawnej Europie, który posiadał kapitał, ale brakowało mu przywilejów i prestiżu zarezerwowanych dla szlachty., który za wszelką cenę pragnie wejść w szeregi arystokracji. Naiwnie wierzy, że odpowiedni strój, wymowa i maniery uczynią z niego wartościowszego człowieka. Zatrudnia armię krawców, nauczycieli tańca i filozofii, stając się łatwym celem dla naciągaczy. Jego obsesja na punkcie wyższych sfer sprawia, że popełnia serię absurdalnych błędów, budząc pusty śmiech otoczenia.