Motyw kobiety
W powieści Michaiła Bułhakowa kobieta nie stanowi jedynie tła dla męskich bohaterów, lecz jest główną siłą sprawczą napędzającą fabułę. Jedyna pierwszoplanowa postać kobieca odrzuca wygodne życie i wchodzi w układ z siłami nieczystymi, aby ocalić ukochanego oraz jego dzieło. Ten radykalny akt buntu łączy w sobie motyw miłości absolutnej z niezgodą na opresyjną rzeczywistość totalitarnego państwa.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Motyw w skrócie
W dziele rosyjskiego prozaika kobiecość utożsamiana jest z odwagą, bezkompromisowością i gotowością do najwyższych poświęceń. Autor zrywa z wizerunkiem biernej damy czekającej na ratunek. Oddaje inicjatywę w ręce bohaterki, która przejmuje pełną kontrolę nad własnym losem. Motyw ten nierozerwalnie splata się z ideą uczucia przekraczającego granice racjonalnego świata.
Kobieta staje się tu jednocześnie opiekunką sztuki, demoniczną mścicielką i suwerenną władczynią nocy. To ona płaci najwyższą cenę za swoje wybory. Udowadnia tym samym, że prawdziwa determinacja potrafi pokonać każdy system totalitarnyUstrój polityczny, w którym państwo w pełni kontroluje życie publiczne i prywatne obywateli..
Jak motyw się przejawia?
Pierwsze spotkanie z ukochanym
Małgorzata niesie w dłoniach żółte kwiaty, wędrując ulicami Moskwy. Choć z zewnątrz prowadzi ustabilizowane życie u boku zamożnego inżyniera, wewnętrznie trawi ją głęboka pustka. Moment przecięcia się jej drogi z tytułowym pisarzem ujawnia jej prawdziwą naturę.
Miłość wyskoczyła przed nami, jak zza węgła wyskakuje morderca, i ugodziła nas oboje naraz.
Ta scena pokazuje, że uczucie nie zmienia charakteru bohaterki, ale wyzwala w niej uśpioną siłę. Od razu przejmuje rolę inicjatorki relacji. Staje się muzą i pierwszą czytelniczką powstającej książki o Poncjuszu PiłacieRzymski prefekt Judei, postać historyczna i biblijna, wokół której osnuta jest powieść pisana przez Mistrza..
Namaszczenie magicznym kremem
Wysłannik piekieł, AzazelloDemon z dwiema różnymi źrenicami i kłem, członek świty Wolanda, pełniący funkcję bezwzględnego wykonawcy wyroków., przekazuje kobiecie złote pudełeczko z tajemniczą maścią. Po wtarciu specyfiku w ciało, odzyskuje ona młodość, zyskuje nadnaturalną lekkość i zdolność latania. Przemienia się w wiedźmę. Dosiadając miotły, wyrusza w podniebną podróż, podczas której demoluje luksusowy apartament krytyka Łatuńskiego.
To akt czystego gniewu i zemsty za zniszczenie kariery jej partnera. Narrator opisuje tę furię z wyraźną aprobatą. Daje tym samym kobiecie prawo do destrukcyjnych emocji, odmawiane zazwyczaj w literaturze tamtego okresu.
Wielki Bal u Szatana
Kulminacyjnym momentem jest wiosenna pełnia księżyca. Bohaterka pełni wtedy rolę gospodyni mrocznego przyjęcia. Przez wiele godzin stoi naga na szczycie schodów, witając setki potępionych duszW powieści to zbrodniarze, truciciele i zdrajcy, którzy po śmierci trafili do piekła za swoje ziemskie uczynki.. Mimo potwornego bólu fizycznego i wyczerpania, nie okazuje słabości.
WolandSzatan odwiedzający Moskwę w latach 30. XX wieku, demaskujący hipokryzję i zepsucie mieszkańców miasta. obserwuje jej niezłomność z ogromnym szacunkiem. Kiedy po zakończeniu uroczystości otrzymuje prawo do spełnienia jednego życzenia, prosi o ułaskawienie Fridy – dzieciobójczyni skazanej na wieczne cierpienie. Ten odruch bezinteresownego miłosierdzia udowadnia jej niezależny kręgosłup moralny.
Funkcja motywu
Postać kobieca dźwiga na sobie ciężar etycznego przesłania całego utworu. Stanowi żywe lustro, w którym odbija się słabość i zepsucie świata zdominowanego przez mężczyzn. W sowieckiej rzeczywistości urzędnicy ulegają korupcji, a twórcy łamią się pod presją cenzury, szukając schronienia w całkowitej izolacji.
Michaił Bułhakow pisał swoją powieść w realiach stalinowskiej Rosji, gdzie za nieprawomyślne poglądy groziło zesłanie do łagruObóz pracy przymusowej w ZSRR, służący do izolacji i wyniszczania przeciwników politycznych. lub śmierć. Wymuszano powszechny konformizm i donosicielstwo.
W tym opresyjnym środowisku to właśnie główna bohaterka wyrasta na jedyną niezależną jednostkę. Dobrowolnie wchodzi w pakt ze złem, ale wychodzi z niego z nienaruszoną tożsamością. Jej działania gwarantują przetrwanie sztuki. Słynne słowa o tym, że rękopisy nie płoną, padają jako ostateczny triumf jej determinacji. Wybór lojalności ponad własne bezpieczeństwo nabiera tu wymiaru głęboko politycznego buntu przeciwko systemowi.