Mistrz i Małgorzata - bohaterowie

Małgorzata

Zamożna moskiewska mężatka żyjąca w złotej klatce. Ma wszystko oprócz miłości i poczucia sensu. Jej codzienność drastycznie się zmienia, gdy spotyka Mistrza. Uczucie do niego staje się główną siłą napędową fabuły. Kiedy pisarz znika, Małgorzata nie załamuje rąk, lecz aktywnie go szuka. Świadomie zawiera pakt z Wolandem i zgadza się pełnić rolę królowej na balu u szatanaCoroczny bal wydawany przez Wolanda (tzw. bal wiosennej pełni księżyca), na który zapraszani są najwięksi grzesznicy w historii.. Znosi to z godnością i żelazną wolą. Bułhakow łączy w jej postaci skrajności: czułość i okrucieństwo, pokorę i bunt. Jako wiedźma z mściwą satysfakcją demoluje mieszkanie krytyka Łatuńskiego. Z drugiej strony potrafi zlitować się nad potępioną Fridą. Uosabia miłość absolutną, która przekracza granice śmierci.

Mistrz

Były historyk i poliglota. Po wygranej na loterii porzuca dotychczasową pracę, by napisać powieść o Poncjuszu Piłacie. Pisarz nie ma imienia - przydomek nadaje mu ukochana, doceniając jego wybitny talent. Kiedy radzieckie wydawnictwa odrzucają manuskryptRękopis; tekst napisany odręcznie przed oddaniem go do druku., a krytycy przypuszczają brutalny atak, mężczyzna załamuje się psychicznie. Pali swoje dzieło i dobrowolnie zamyka się w klinice psychiatrycznej. To postać tragiczna, zniszczona przez opresyjny system. W przeciwieństwie do Małgorzaty wybiera ucieczkę zamiast walki. Ostatecznie Woland przyznaje mu wieczny spokój, a nie światłość. Wyrok ten sugeruje, że Mistrz poddał się zbyt wcześnie i nie zasłużył na pełne zbawienie.

Woland

Szatan, który przybywa do Moskwy pod maską zagranicznego profesora czarnej magii. Bułhakow całkowicie odwraca tradycyjny wizerunek diabła. Woland nie kusi ludzi do złego ani nie niszczy ich dla własnej rozrywki. Działa raczej jak chłodny obserwator i sędzia. Z precyzją demaskuje chciwość, tchórzostwo oraz hipokryzję mieszkańców stalinowskiej RosjiOkres rządów Józefa Stalina w ZSRR, charakteryzujący się terrorem, cenzurą, wszechobecną inwigilacją i ateizmem państwowym.. Wymierza sprawiedliwość tam, gdzie ziemskie prawo zawodzi. Jest elegancki, ironiczny i nieprzewidywalny. Wykonuje prośbę Jeszui dotyczącą losu Mistrza, co udowadnia, że w świecie powieści dobro i zło ściśle ze sobą współpracują.

Poncjusz Piłat

Rzymski prokurator JudeiUrzędnik rzymski zarządzający prowincją Judei, posiadający najwyższą władzę sądowniczą i wojskową na tym terenie. i główny bohater powieści pisanej przez Mistrza. To człowiek głęboko rozdarty wewnętrznie. Doskonale wie, że Jeszua jest niewinny. Czuje do wędrownego filozofa sympatię, a nawet szacunek. Mimo to wydaje wyrok śmierci. Robi to ze strachu przed donosem i gniewem cesarza Tyberiusza. Ta jedna decyzja skazuje go na dwa tysiące lat samotności i wyrzutów sumienia. Piłat symbolizuje każdego, kto w chwili moralnej próby wybiera własne bezpieczeństwo kosztem prawdy. Uwolnienie przynosi mu dopiero interwencja samego Mistrza.

Iwan Bezdomny

Właściwie Iwan Nikołajewicz Ponyriow. Młody poeta tworzący propagandowe teksty na zamówienie władz. Jego światopogląd legnie w gruzach po spotkaniu z Wolandem na Patriarszych PrudachSkwer z parkiem i stawem w centrum Moskwy, miejsce rozpoczęcia akcji powieści i pierwszego spotkania bohaterów z Wolandem.. Gdy na jego oczach ginie Berlioz, Iwan próbuje ścigać diabelską świtę, co kończy się dla niego zamknięciem w szpitalu psychiatrycznym. Tam poznaje Mistrza. Rozmowy z pisarzem uświadamiają mu bezwartościowość jego dotychczasowej twórczości. Iwan przechodzi głęboką przemianę. Porzuca poezję, zostaje profesorem historii i jedynym powiernikiem pamięci o wydarzeniach z tamtej wiosny.

Jeszua Ha-Nocri

Literacka, pozbawiona boskiej aureoli wersja Jezusa Chrystusa. Wędrowny filozof z Galilei, który głęboko wierzy w naturalną dobroć każdego człowieka. Nie czyni cudów, nie zakłada kościoła i nie głosi religijnych dogmatówPodstawowe twierdzenie w religii lub nauce, przyjmowane za pewnik, niepodlegające dyskusji ani podważaniu.. Mówi wyłącznie o prawdzie i wewnętrznej wolności. Podczas przesłuchania przed Piłatem zachowuje absolutną szczerość, co paradoksalnie przypieczętowuje jego wyrok. Jeszua jest postacią naiwną, ale moralnie niezłomną. Nigdy nie ustępuje przed strachem. W finale to on wysyła swojego ucznia do Wolanda z prośbą o łaskę dla Mistrza i Małgorzaty.

Świta Wolanda

Grupa demonów towarzysząca szatanowi w Moskwie. Każdy z nich ma unikalną osobowość i konkretne zadania. Korowiow-Fagot to wysoki, chudy mistrz iluzji w pękniętym binoklu, który doprowadza urzędników do obłędu. Behemot przyjmuje postać ogromnego, czarnego kota chodzącego na tylnych łapach. Pije wódkę, gra w szachy i sieje komiczny zamęt. Azazello to milczący, rudy demon z wystającym kłem. Pełni funkcję brutalnego wykonawcy wyroków i to on podaje zakochanym zatrute wino. Zespół uzupełnia Hella, naga wiedźma służąca za pokojówkę. Świta obnaża ludzką głupotę i wymierza groteskowąKategoria estetyczna łącząca w jednym dziele elementy sprzeczne, np. komizm z tragizmem, realizm z fantastyką, piękno z brzydotą. sprawiedliwość.

Michaił Berlioz

Przewodniczący MASSOLIT-uFikcyjny związek radzieckich literatów w powieści, skupiający pisarzy lojalnych wobec władzy, nastawionych na przywileje materialne., wpływowy redaktor i zagorzały ateista. Jest pewny siebie i wierzy, że człowiek ma pełną kontrolę nad swoim losem. Zleca Iwanowi napisanie antyreligijnego poematu. Ginie pod kołami tramwaju dokładnie w taki sposób, w jaki przepowiedział mu to Woland. Śmierć Berlioza ma wymiar symboliczny. Autorytet radzieckiego środowiska literackiego okazuje się całkowicie bezsilny wobec sił metafizycznych, których istnienia tak zaciekle negował.

Lewi Mateusz

Były poborca podatkowy. Porzucił swój zawód, aby podążać za Jeszuą i spisywać jego nauki na pergaminie. Robi to jednak niedokładnie, co sam filozof wielokrotnie mu wypomina. Po egzekucji mistrza Lewi staje się jego fanatycznym, pełnym gniewu wyznawcą. W finale powieści pojawia się na dachu moskiewskiego budynku jako posłaniec sił światła. Przynosi Wolandowi prośbę o nagrodę dla Mistrza. Jego postawa udowadnia, że ślepa miłość do idei może prowadzić do mroku i nie gwarantuje świętości.

Natasza

Młoda służąca Małgorzaty. W noc przed balem u szatana potajemnie smaruje się magicznym kremem Azazella i natychmiast zamienia się w wiedźmę. Z ogromnym entuzjazmem wkracza w nadprzyrodzoną rzeczywistość. Używając swojego sąsiada, Nikołaja Iwanowicza, zamienionego w wieprza, leci na sabat. Ostatecznie błaga Wolanda, by pozwolił jej na zawsze pozostać czarownicą. Jej epizod pokazuje, że magia w powieści działa jak lustro - wyciąga na wierzch najgłębiej skrywane ludzkie pragnienia.

Frida

Potępiona dusza, którą Małgorzata spotyka podczas szatańskiego balu. Kobieta w przeszłości udusiła własne dziecko chusteczką. Jej wieczna kara polega na tym, że każdego ranka znajduje tę samą chusteczkę na swoim stoliku. Małgorzata, mając prawo do spełnienia jednego życzenia przez Wolanda, rezygnuje z własnych potrzeb. Prosi o ułaskawienie Fridy i uwolnienie jej od tortur. Ten gest bezinteresownego współczucia ostatecznie definiuje charakter głównej bohaterki.

Rimski i Lichodiejew

Czołowi przedstawiciele administracji Teatru Variétés. Stiepan Lichodiejew, dyrektor naczelny, to pijak i kobieciarz. Za karę zostaje magicznie teleportowany przez świtę Wolanda prosto do Jałty. Grigorij Rimski, dyrektor finansowy, przeżywa nocny koszmar w swoim gabinecie. Atakowany przez wampira Warienuchę i nagą Hellę, siwieje ze strachu i ucieka pociągiem do Leningradu. Obaj uosabiają typowych radzieckich aparatczykówPotoczne określenie posłusznego urzędnika lub działacza partyjnego w systemie komunistycznym, dbającego głównie o własną karierę.. W konfrontacji z siłami nadprzyrodzonymi ich pewność siebie błyskawicznie znika.