Wyprawa po złote runo - pochodzenie, znaczenie, przykłady
Związek frazeologiczny „wyprawa po złote runo” oznacza długą, niebezpieczną i pełną wyzwań podróż w celu zdobycia niezwykle cennego skarbu. Jego źródłem jest antyczny mit o Jazonie i Argonautach, którzy na statku Argo wyruszyli do odległej Kolchidy. Historia ta ukazuje zmagania herosów z mitycznymi potworami, pułapkami oraz gniewem bogów.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Co oznacza ten frazeologizm?
Współcześnie wyprawa po złote runo to określenie karkołomnego, niezwykle trudnego przedsięwzięcia. Używamy tego zwrotu, opisując długą podróż lub skomplikowane działanie. Jego celem zawsze jest zdobycie czegoś wyjątkowo cennego. Skarb ten nie musi mieć wymiaru materialnego – może to być wiedza, awans lub rzadkie osiągnięcie.
Pochodzenie: Intryga o tron Tesalii
Aby zrozumieć sens tego powiedzenia, musimy cofnąć się do starożytnej Tesalii. Tamtejszy król, Ajzon, stracił władzę w wyniku przewrotu. Tron przejął jego bezwzględny brat – Pelias. Uzurpator postanowił zabić prawowitego następcę, małego Jazona. Ajzon uciekł się do podstępu. Ogłosił, że chłopiec ciężko zachorował i zmarł.
W rzeczywistości dziecko zostało potajemnie wywiezione z miasta. Trafiło pod opiekę ChejronaNajmądrzejszy z centaurów, wychowawca wielu greckich herosów, biegły w sztuce medycznej i wojennej.. Jazon dorastał w ukryciu. Gdy skończył 20 lat, wrócił do rodzinnego miasta upomnieć się o swoje prawa. Pelias wpadł w panikę. Zamiast otwarcie odmówić, wysłał młodzieńca na samobójczą misję. Jazon miał zdobyć złote runo.
Złote runo było skórą Chrysomallosa – niezwykłego, skrzydlatego barana zesłanego przez bogów. Zwierzę to uratowało niegdyś przed śmiercią dwójkę dzieci, a jego bezcenna skóra zawisła w świętym gaju w Kolchidzie, gdzie pilnował jej wiecznie czuwający smok.
Rejs Argonautów i przystanek na Lemnos
Jazon przyjął wyzwanie. Zbudował potężny statek Argo i zebrał załogę złożoną z najwybitniejszych greckich wojowników. Wśród ArgonautówDosłownie „żeglarze na Argo”. Elitarna grupa greckich bohaterów biorących udział w wyprawie po złote runo. znaleźli się między innymi Tezeusz, Herakles oraz Kastor.
Trasa obfitowała w niebezpieczeństwa i nieoczekiwane zwroty akcji. Podróżnicy dotarli najpierw na wyspę Lemnos. Miejsce to zamieszkiwały wyłącznie kobiety. Powitały one przybyszów niezwykle gościnnie. Herosi zatrzymali się tam na dwa lata, przyczyniając się do odbudowania męskiej populacji wyspy. Sam Jazon doczekał się w tym czasie narodzin bliźniaków – Toasa i Euneosa.
Zadanie w Kolchidzie
Po opuszczeniu Lemnos załoga kontynuowała żeglugę, aż w końcu dotarła do celu – Kolchidy. Miejscowy król Ajetes nie zamierzał oddać skarbu bez walki. Obiecał Jazonowi złote runo, ale pod warunkiem wykonania pozornie niemożliwego zadania.
Heros musiał ujarzmić dwa ziejące ogniem byki o spiżowych kopytach. Następnie miał zaorać nimi Święte Pole Aresa i zasiać w ziemi smocze zęby. Z tych nietypowych nasion natychmiast wyrośli uzbrojeni rycerze, z którymi Jazon musiał stoczyć śmiertelną walkę. Młodzieniec pokonał wszystkie przeszkody i zdobył upragnione trofeum, krzyżując plany podstępnego Peliasa.
Przykłady użycia w zdaniu
Frazeologizm ten świetnie sprawdza się w codziennej komunikacji, gdy chcemy podkreślić trud włożony w osiągnięcie celu:
- Wyjazd na otwarcie tego odległego sklepu był dla nas prawdziwą wyprawą po złote runo.
- Zdobycie biletów na finałowy mecz przypominało wyprawę po złote runo.