Pyrrusowe zwycięstwo - pochodzenie, znaczenie, przykłady
Pojęcie pyrrusowego zwycięstwa oznacza sukces okupiony tak ogromnymi stratami, że w ogólnym rozrachunku staje się on porażką. Związek frazeologiczny wywodzi się od imienia starożytnego króla Epiru, który pokonał Rzymian, ale stracił przy tym większość swojej armii. Artykuł wyjaśnia historyczne tło bitew pod Herakleą i Askulum oraz przytacza okoliczności śmierci wybitnego dowódcy.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Znaczenie
Pyrrusowe zwycięstwo to triumf osiągnięty zbyt wysokim kosztem. Zwycięzca ponosi tak dotkliwe straty, że ostateczny wynik nie przynosi mu realnej korzyści ani satysfakcji, a wręcz zbliża go do ostatecznej klęski.
Pochodzenie i historyczne tło
Wyrażenie pochodzi od imienia Pyrrusa, króla EpiruStarożytna kraina historyczna położona na pograniczu dzisiejszej Grecji i Albanii.. W starożytności uchodził on za wybitnego stratega i doskonale wyszkolonego wodza. Sam Hannibal uważał go za jednego z najwybitniejszych dowódców wszech czasów.
Według rzymskiego historyka Tytusa Liwiusza, Hannibal zapytany o największych wodzów w historii, wymienił kolejno: Aleksandra Macedońskiego, Pyrrusa, a na trzecim miejscu umieścił samego siebie.
Pyrrus odnosił spektakularne sukcesy militarne. W 280 r. p.n.e. pokonał Rzymian w wielkiej bitwie pod Herakleą. Zaskoczył przeciwnika, wprowadzając na pole walki dwadzieścia słoni bojowychW starożytności pełniły funkcję dzisiejszych czołgów – tratowały piechotę i wzbudzały panikę w szeregach wroga.. Rok później, w 279 r. p.n.e., starł się z rzymskimi legionami pod Askulum.
Obie bitwy zakończyły się wygraną Greków, ale straty w ludziach były katastrofalne. Szacuje się, że w wyniku tych potyczek armia Pyrrusa mogła zmniejszyć się nawet o dwie trzecie. Widząc pobojowisko po starciu pod Askulum, król miał wypowiedzieć słynne zdanie:
„Jeszcze jedno takie zwycięstwo i będę skończony”.
Słowa te okazały się prorocze. Zamiast wycofać się i odbudować siły, Pyrrus kontynuował kampanię. W 272 r. p.n.e. zaangażował się w walki o miasto Argos na PeloponezieDuży półwysep w południowej Grecji, na którym leżały m.in. Sparta, Korynt i Argos..
Nocne starcie przerodziło się w chaotyczną rzeź na wąskich ulicach miasta. Zginęło wielu żołnierzy z Epiru, a sam król poniósł śmierć w mało bohaterskich okolicznościach. Został trafiony w głowę ciężką ceramiczną dachówką, którą z dachu zrzuciła matka jednego z wrogich wojowników. Mimo militarnego geniuszu, kampanie Pyrrusa przeszły do historii jako symbol sukcesów, które ostatecznie prowadzą do upadku.
Przykłady użycia
- „Pracował na ten sukces latami, niszcząc swoje zdrowie, więc ostatecznie odniósł pyrrusowe zwycięstwo”.
- „Firma wygrała proces sądowy z konkurencją, ale koszty prawników doprowadziły ją do bankructwa. To było pyrrusowe zwycięstwo”.