Chimeryczny charakter - znaczenie, pochodzenie, przykład
Związek frazeologiczny „chimeryczny charakter” wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza usposobienie kapryśne, nieprzewidywalne oraz skłonne do dziwactw. Jego źródłem jest przerażający potwór o imieniu Chimera, łączący w sobie cechy lwa, kozy i węża. Współcześnie określenie to funkcjonuje w języku potocznym do opisywania osób o zmiennych nastrojach, z którymi trudno nawiązać stabilną relację.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Współczesne znaczenie
Osoba o chimerycznym charakterze to ktoś niezwykle kapryśny i zmienny. Jej zachowanie jest nieprzewidywalne, często nielogiczne i pełne dziwactw. Taki człowiek łatwo wpada w skrajne emocje, a jego reakcje rzadko pasują do sytuacji. Przebywanie z kimś chimerycznym wymaga ogromnej cierpliwości.
Mitologiczne pochodzenie
Źródłem tego związku frazeologicznego jest Chimera – potwór zrodzony ze związku Tyfona i EchidnyNajpotężniejsze potwory mitologii greckiej, rodzice m.in. Cerbera, Hydry Lernejskiej i Sfinksa.. Bestia budziła powszechne przerażenie swoją nienaturalną anatomią. Posiadała głowę lwa, tułów kozy i ogon w kształcie jadowitego węża. Z jej paszczy buchały niszczycielskie płomienie.
Dokładny opis tej istoty zachował się w IliadzieEpos starożytny autorstwa Homera, opisujący gniew Achillesa i oblężenie Troi. Homera:
Chimajrę niepokonaną,
która swój ród wywodziła od bogów, a nie od ludzi.
Z przodu lwem była, od tyłu wężem, a kozą pośrodku,
strasznie zionącą potężnym, płomiennym ogniem zagłady.
Walka z Bellerofontem
Kres rządom terroru Chimery położył heros Bellerofont. Otrzymał on rozkaz zabicia bestii od króla Licji, Jobatesa. Zadanie wydawało się samobójcze, ale bohater zyskał przewagę dzięki pomocy PegazaSkrzydlaty koń zrodzony z krwi Meduzy, symbol natchnienia poetyckiego.. Dosiadając skrzydlatego wierzchowca, Bellerofont zaatakował potwora z powietrza.
Najpierw osłabił Chimerę gradem strzał z łuku. Ostateczny cios zadał, wbijając w jej ziejącą ogniem gardziel włócznię z ołowianym grotem. Płomienie bestii stopiły ołów, który zalał jej wnętrzności i doprowadził do uduszenia.
Według badaczy mitologii (m.in. Roberta Gravesa) Chimera była pierwotnie symbolem trójdzielnego roku Wielkiej Bogini. Jej lwia część uosabiała wiosnę, kozia – lato, natomiast wężowa oznaczała zimę. Z czasem ten starożytny kalendarzowy symbol został zdemonizowany w patriarchalnych mitach greckich.
Skąd wzięło się to znaczenie?
Przeniesienie nazwy potwora na cechy ludzkiej psychiki wynika bezpośrednio z niecodziennej budowy Chimery. Bestia składała się z niepasujących do siebie, skrajnie różnych elementów. Dokładnie tak samo zachowuje się człowiek o chimerycznym charakterze – jego nastroje i decyzje są zlepkiem sprzeczności, tworząc nierzeczywistą, trudną do zrozumienia całość.
Przykłady użycia w zdaniach
- Twój chimeryczny charakter prowadzi do ciągłych kłótni!
- Nie możemy efektywnie pracować przez chimeryczny charakter kierownika.
- Jej chimeryczne usposobienie sprawia, że nigdy nie wiesz, w jakim nastroju ją zastaniesz.