Astrid Lindgren – biografia autorki
Astrid Lindgren to szwedzka pisarka, która zrewolucjonizowała literaturę dziecięcą swoimi opowieściami o Pippi i dzieciach z Bullerbyn. Jej twórczość opierała się na szacunku do młodych czytelników oraz wspomnieniach z własnego, radosnego dzieciństwa na wsi. Książki autorki przetłumaczono na ponad sto języków, a ona sama stała się ważnym głosem w obronie praw dzieci i zwierząt.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 5 min
Spis treści
Wczesne życie i edukacja
Astrid Anna Emilia Ericsson urodziła się 14 listopada 1907 roku w Näs. Była to mała wioska w prowincji SmålandHistoryczna prowincja w południowej Szwecji, znana z lasów i jezior.. Jej rodzice prowadzili gospodarstwo rolne. Ta farma stała się później pierwowzorem Bullerbyn.
Astrid dorastała z trójką rodzeństwa. Dzieciństwo spędziła na świeżym powietrzu. Miała dużo swobody i bawiła się bez ciągłego nadzoru dorosłych. To doświadczenie widać w jej książkach, gdzie dzieci same organizują sobie czas.
W szkole szybko odkryto jej talent do pisania. Lokalna gazeta nazwała ją „Selmą LagerlöfSzwedzka pisarka, pierwsza kobieta, która dostała Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. z Vimmerby”. Po ukończeniu szkoły Astrid wyjechała do Sztokholmu. Miała osiemnaście lat i była w ciąży.
Ojciec dziecka nie chciał wziąć z nią ślubu. Syn Lars urodził się w 1926 roku w KopenhadzeStolica Danii, państwa sąsiadującego ze Szwecją.. Astrid musiała zostawić go u rodziny zastępczej, bo nie miała pieniędzy na jego utrzymanie. Dopiero w 1931 roku, po ślubie ze Sturem Lindgrenem, zabrała chłopca do siebie.
Te trudne doświadczenia ukształtowały jej charakter. Zrozumiała samotność i tęsknotę. Dlatego w swoich książkach zawsze traktowała dziecięce emocje bardzo poważnie.
Debiut i pierwsze dzieła
Karierę literacką Astrid Lindgren zaczynała powoli. Pisała opowiadania dla córki Karin, która urodziła się w 1934 roku. Zimą 1944 roku dziewczynka zachorowała. Poprosiła mamę o wymyślenie historii o Pippi Långstrump.
Astrid spisała opowieść i podarowała rękopisTekst książki napisany odręcznie, przed wydrukowaniem. córce na urodziny. W 1945 roku wysłała go na konkurs literacki. Wygrała pierwsze miejsce. Książka „Pippi Långstrump” ukazała się drukiem w tym samym roku.
Wydanie „Pippi” wywołało w Szwecji burzę. W tamtych czasach uważano, że dzieci powinny być ciche i posłuszne. Silna, niezależna i pyskująca dziewczynka oburzyła wielu dorosłych, ale dzieci od razu ją pokochały.
Rok wcześniej Lindgren zdobyła drugie miejsce w innym konkursie za książkę „Britt-Mari otwiera serce”. Jej debiut był błyskawiczny. Świat literacki zauważył kogoś, kto pisze z perspektywy dziecka.
Dojrzałość twórcza
Po sukcesie Pippi autorka pisała intensywnie przez kilkadziesiąt lat. Stworzyła wiele niezapomnianych historii:
- Dzieci z Bullerbyn (1947) – ciepła opowieść o sześciorgu dzieciach ze szwedzkiej wsi. NarratoremOsoba opowiadająca historię w książce. jest siedmioletnia Lisa. Książka nie ma szybkiej akcji, ale urzeka opisem codziennych zabaw i świąt.
- Madika z Czerwonych Wzgórz (1960) – historia o dziecięcej wolności i wyobraźni. Autorka inspirowała się własnymi wspomnieniami z Näs.
- Emil ze Smalandii (1963) – seria zabawnych opowieści o chłopcu, który ciągle wpada w kłopoty.
- Bracia Lwie Serce (1973) – odważna książka o dwóch braciach. Dotyka trudnego tematu śmierci i odwagi w walce ze złem.
- Ronja, córka zbójnika (1981) – przygodowa historia dziewczynki wychowanej w lesie. Pokazuje konflikt między lojalnością wobec rodziny a własnym sumieniem.
Łącznie Lindgren napisała ponad osiemdziesiąt książek. Przetłumaczono je na ponad sto języków. Żadna inna szwedzka autorka nie osiągnęła takiego sukcesu.
Kontekst historyczny
W czasach młodości Lindgren literatura dla dzieci była mocno dydaktycznaMający na celu pouczanie i wychowywanie czytelnika.. Uczyła posłuszeństwa i grzeczności. Pisarka odwróciła ten porządek. Jej bohaterowie są samodzielni i mają własne zdanie.
Lata czterdzieste to czas II wojny światowej. Szwecja zachowała neutralnośćNiebranie udziału w wojnie i niepopieranie żadnej ze stron konfliktu., ale wojenny lęk wpłynął na całe społeczeństwo. Lindgren opisywała swoje przerażenie w dziennikach. Książka „Bracia Lwie Serce” wyrosła z pytań o to, czy warto walczyć ze złem.
W latach siedemdziesiątych autorka zaangażowała się w politykę. W 1976 roku opublikowała tekst krytykujący wysokie podatki. Wytknęła premierowi Szwecji niesprawiedliwość systemu. Wierzyła, że każdy ma prawo głośno wyrażać swoje zdanie.
Walczyła również o prawa zwierząt. Jej otwarty list doprowadził do zmiany szwedzkiego prawa rolnego w 1988 roku. Nowa ustawa przeszła do historii jako Lex Lindgren.
Spuścizna i znaczenie
Astrid Lindgren zmarła 28 stycznia 2002 roku w Sztokholmie. Miała dziewięćdziesiąt cztery lata. Na jej pogrzeb przybyła szwedzka rodzina królewska. Tysiące ludzi złożyło kwiaty przed jej domem.
Zdobyła wiele prestiżowych nagród. W 1958 roku otrzymała Medal Hansa Christiana Andersena.
Medal Hansa Christiana Andersena to najwyższe międzynarodowe wyróżnienie dla twórców literatury dziecięcej. Często nazywa się go „Małym Noblem”.
W 2002 roku rząd szwedzki ustanowił Nagrodę im. Astrid Lindgren (ALMA). Przyznaje się ją co roku za twórczość dla dzieci i młodzieży.
W Polsce książki Lindgren są znane od lat sześćdziesiątych. „Dzieci z Bullerbyn” w przekładzieTłumaczenie tekstu z jednego języka na drugi. Ireny Szuch-Wyszomirskiej szybko stały się klasykąDzieło uznane za doskonałe i ponadczasowe, czytane przez kolejne pokolenia.. Bullerbyn to dla wielu polskich czytelników synonim idealnego dzieciństwa.
Lindgren pokazała, że z dziećmi można rozmawiać o wszystkim. Pisała o śmierci, samotności i niesprawiedliwości. Dała najmłodszym poczucie, że ich radości i smutki są równie ważne jak uczucia dorosłych.